İsrail’de Ultra-Ortodoks Partiler Hükümeti Düşürmekle Tehdit Ediyor

İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, Başbakan Binyamin Netanyahu, Ultra-Ortodoks partilerin temsilcileriyle bir araya geldi. Netanyahu görüşmelerde ilerleme sağlandığını ifade etse de, özellikle Birleşik Tevrat Yahudiliği ve diğer Haredi partiler, gelecek hafta muhalefetin Meclisin feshi için sunacağı yasa teklifini destekleyeceklerini açıkladı.

Haredi partilerden "Agudat Yisrael"in önde gelen hahamlarının oluşturduğu "Bilgeler Konseyi", muhalefetin bu konuda getireceği tasarıyı destekleme kararı aldı. Bu adımın Netanyahu hükümetini ciddi şekilde tehdit ettiği belirtiliyor. Haredi partiler, Netanyahu hükümetinden bu durumu engelleyecek yeni bir yasa çıkarmasını talep ediyor.

Koalisyon ortağı Şas Partisi’nden Asher Medina, yerel bir gazeteye yazdığı makalede, Netanyahu’ya "Anahtar senin elinde, ya çözersin ya da hükümet dağılır" mesajını iletti. Muhalefetteki Yair Lapid’in "Gelecek Var" ve Avigdor Lieberman’ın "İsrail Evimiz" partileri ise gelecek hafta Meclisin feshi için yasa tekliflerini sunacaklarını duyurdu.

Krizin temelinde, dindar Yahudilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasını sağlayan yasa tasarısının hâlâ Meclisten geçmemesi yatıyor. İsrail yasalarına göre 18 yaşını dolduran herkes zorunlu askerlik yapmak zorunda, ancak Haredilerin askerlikten muaf tutulması uzun yıllardır tartışma konusu.

7 Ekim 2023’ten itibaren Gazze Şeridi başta olmak üzere bölgede artan saldırılar nedeniyle asker ihtiyacı da büyüdü. Gazze’de ateşkesin bozulmasıyla ordunun 7 bini çatışma bölgelerinde görev yapacak toplam 12 bin askere ihtiyacı olduğu ifade edildi.

Geçen yıl artan asker ihtiyacı nedeniyle Ultra-Ortodoks Yahudi gençlerin orduya alınması çabaları İsrail’in en tartışmalı konularından biri haline geldi. İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024’te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal bir dayanağı olmadığını ve uygun olanların göreve alınması gerektiğine hükmetti.

Nüfusun yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturan Harediler ise zorunlu askerliğe karşı çıkarak hayatlarını Tevrat çalışmalarına adamış durumda. Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları, Başbakan’dan Haredilerin askerlikten muaf tutulacağı yeni bir askerlik yasası çıkarmasını talep ediyor.