İsrail-İran Arasında Arabuluculuk Girişimlerine Dair Neler Biliniyor?

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile İran arasında bir anlaşma yapılmasını umut ettiğini belirtirken, "Bazen ülkeler önce savaşmak zorunda kalabilir" açıklamasında bulundu.

15 Haziran Pazar akşamı Kanada’daki G7 Zirvesi’ne hareketinden önce gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, ABD'nin İsrail’e desteğinin süreceğini ifade etti. Ancak, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ara vermesi gerekip gerekmediği yönündeki soruya cevap vermekten kaçındı.

Trump, hem sabah saatlerinde hem de akşam yaptığı açıklamalarda "İran ve İsrail anlaşmaya varmalı ve varacaklar" diyerek, bu süreci kendisinin sağlayacağına inandığını dile getirdi. Devam eden diplomatik temaslara işaret eden Trump, "Birçok görüşme yapılıyor ama ben bunların hiçbirini üstlenmiş değilim, önemli değil çünkü halk neyin ne olduğunu biliyor," ifadelerini kullandı. Sözlerini "Orta Doğu’yu yeniden yücelt" diyerek tamamladı.

Trump ayrıca, 14 Haziran Cumartesi günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kendisini arayarak doğum gününü kutladığını ve ikilinin İsrail-İran krizine dair görüş alışverişinde bulunduğunu söyledi. Trump, Putin’in de savaşın sona ermesi gerektiği görüşünde olduğunu ve kendisinin de ona Rusya-Ukrayna savaşını bitirmesi gerektiğini söylediğini aktardı.

Reuters'ın 15 Haziran akşamı geçtiği habere göre ise İran, Katar ve Umman üzerinden sürdürülen arabuluculuk girişimlerine olumsuz yanıt verdi. İranlı bir yetkilinin aktardığına göre, İsrail saldırıları sona ermeden ateşkes konusunda ciddi bir müzakere yürütmeyeceklerini bildirdiler. Kaynağın, konunun hassasiyeti nedeniyle ismini açıklamak istemediği belirtildi.

Aynı akşam Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasında yapılan telefon görüşmesinde de İsrail-İran gerilimi ele alındı. Erdoğan, Trump’ın açıklamalarını olumlu karşıladığını belirtirken, bölgenin büyük bir felaketin eşiğine sürüklenmemesi için acil adım atılması gerektiğini vurguladı. Erdoğan ayrıca, çözümün diplomasiyle sağlanabileceğini ve Türkiye’nin arabuluculuk dahil her türlü desteğe hazır olduğunu dile getirdi.

Daha önce iki İsrail başbakanına danışmanlık yapmış eski diplomat Alon Pinkas ise BBC Newsday'e yaptığı açıklamada, Trump’ın isterse çatışmaları sonlandırabilecek güçte olduğunu savundu. Pinkas’a göre Trump ya Tahran’a prestijini zedelemeyecek bir teklif götürerek ya da İsrail Başbakanı Netanyahu’ya "Artık yeter, 24 saat içinde bu işi bitir" diyerek müdahale edebilir. Ancak Pinkas, bu iki seçeneği Trump’ın uygulayıp uygulamayacağının belirsiz olduğunu da sözlerine ekledi.