İran'dan UAEA Kararına Sert Tepki: "İran Buna Cevap Vermek Zorunda"

İran Dışişleri Bakanlığı ve İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD, İngiltere, Almanya ve Fransa'nın girişimiyle Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu'nda kabul edilen, İran'ın nükleer yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki karar tasarısını kınadıklarını duyurdu. Yayımlanan ortak bildiride, söz konusu kararın siyasi amaçlı olduğu ve teknik-hukuki temelden yoksun bulunduğu vurgulandı. Bildiride, İran'ın her zaman Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na (NPT) bağlı kaldığına dikkat çekilerek, "Bugüne kadar UAEA'nın hiçbir raporunda, İran'ın yükümlülüklerine uymadığına ya da nükleer maddelerinde ve faaliyetlerinde sapma olduğuna dair bir ifade yer almamıştır" denildi.

Ajans'ın hazırladığı raporun tamamen siyasi ve taraflı olduğu belirtilen bildiride, "Bu dört ülke işi daha da ileriye taşıyarak, içeriği Ajans Başkanı'nın kendi raporuyla dahi çelişen bir karar taslağı hazırladı. İran'ın mevcut nükleer faaliyetlerinde şüpheli bir durum bulamayınca, 25 yıl öncesine ait iddialara yöneldiler ve daha önce kapatılmış mevzuları yeniden gündeme getirmeye çalıştılar. Oysa bu dosyalar, Ajans'ın Kasım 2015 tarihindeki kararıyla kapanmıştı" ifadeleri kullanıldı.

"İsrail'in NPT Dışında Kalmasına Sessiz Kalınıyor"

Kararın, UAEA'nın kurumsal itibarını zedelediği ve kurumun siyasi bir araç haline geldiğini ortaya koyduğu savunulan bildiride, bu dört ülkenin İsrail'in NPT dışında kalmasına ve nükleer silahlar da dahil kitlesel imha silahları geliştirmesine sessiz kaldığı eleştirisi getirildi. Ayrıca, İsrail'in NPT üyesi ülkelerin barışçıl nükleer tesislerine yönelik saldırı tehditlerine karşı da hiçbir adım atmadıkları belirtildi. Öte yandan, ABD, İngiltere ve Fransa'nın NPT'nin 6. maddesinde yer alan nükleer silahsızlanma yükümlülüklerini yerine getirmediği, Almanya'nın ise bu ölümcül silahların bulunduğu bir ülke konumunda olduğu ifade edildi.

Bildiride, "Her zaman yükümlülüklerine bağlı kalmış ve Ajans ile geniş çaplı iş birliği yapmış bir ülkeye karşı bu siyasi tutum, iş birliği ve diyalog politikasının ters sonuç verdiğini gösteriyor. Bu kapsamda, Yönetim Kurulu üyelerinden bu karar tasarısına olumsuz ya da çekimser oy veren ülkelere teşekkür ederken, olumlu oy veren ülkelerin siyasi tutumunu kınıyoruz" ifadeleriyle karara karşı çıkan ülkelere teşekkür edildi.

İran'dan Yeni Nükleer Adımlar Geliyor

İran, bu siyasi karara yanıt olarak yeni nükleer adımlar atacağını duyurdu. Bildiride, Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami'nin, yeni ve güvenli bir yerde zenginleştirme merkezi kurulması ile Şehit Dr. Ali Muhammedi (Fordo) nükleer tesisindeki birinci nesil makinelerin (IR1) daha gelişmiş altıncı nesil makinelerle (IR6) değiştirilmesi için gerekli talimatları verdiği belirtildi. Ayrıca başka adımların da planlandığı ve ilerleyen zamanda duyurulacağı ifade edildi.

İran'ın 20 yıl sonra ilk kez nükleer yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçlandığı bu karar, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu'nda 19 evet, 3 hayır ve 11 çekimser oyla kabul edildi.