İran'dan Nükleer Program ve ABD İlişkileri Hakkında Sert Açıklamalar: "NPT'den Çıkabiliriz" Sinyali

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, düzenlediği basın toplantısında İran'ın nükleer programı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliği ve ABD ile olası müzakere süreçlerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Bekayi, İngiltere, Fransa ve Almanya ile İstanbul'da gerçekleştirilen görüşmelerin nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması üzerine yoğunlaştığını belirtti. Avrupa taraflarının kendi anlatılarını paylaşmasının doğal olduğunu ancak bunların İran'ın bakış açısını yansıtmadığını ifade eden Bekayi, "Biz, Avrupa ülkelerinin tetik mekanizmasını kullanma yetkisine sahip olmadığını açık şekilde ifade ettik. Böyle bir hakları yok ve bu girişime kesin olarak karşıyız. Bu tutumumuzu da Avrupa taraflarına ilettik" dedi.

Bekayi, Avrupa ülkelerinin Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararındaki tetik mekanizmasını İran'a karşı bir baskı aracı olarak kullanmak istediğine dikkat çekerek, bu mekanizmanın hiçbir geçerliliği olmadığını savundu. Bekayi, "Avrupa ülkeleri, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını destekleyerek 2231 sayılı kararın meşruiyetini kendileri zayıflatmıştır. Bu nedenle, bu ülkelerin hala nükleer anlaşmanın tarafı sayılıp sayılamayacağı tartışmalıdır. Aslında bu aracı kullanma yetkileri yoktur ve böyle bir adım atarlarsa İran karşılığı verecektir" ifadelerini kullandı.

"NPT'DEN ÇIKABILIRIZ" SINYALI VE UAEA ILE YENI İŞ BIRLIĞI MODELI

Bekayi, tetik mekanizmasının devreye girmesi durumunda İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'ndan (NPT) çekilebileceği sinyalini verdi. "Konu oldukça net. İran, NPT'de kalacaksa, bu üyeliğin sağladığı hak ve menfaatlerden de yararlanmalıdır. Bir ülkenin anlaşmada kalması beklenirken, barışçıl amaçlarla nükleer enerjiden faydalanma hakkından mahrum bırakılması kabul edilemez. İran'ın nükleer programı, özellikle uranyum zenginleştirme konusundaki tutumu nettir" dedi.

UAEA ile iş birliğine değinen Bekayi, ajans yetkililerinin önümüzdeki haftalarda İran'ı ziyaret edeceğini belirterek, "İran, UAEA ile işbirliği kapsamında uygulanan denetimlere hala bağlı. İran Meclisi'nin aldığı ve bizim için bağlayıcı olan karar doğrultusunda, Ajans ile iş birliğimizin nasıl sürdürüleceğine dair yeni bir yöntem belirleyeceğiz. Önümüzdeki iki hafta içinde UAEA'dan üst düzey bir yetkilinin İran'ı ziyaret etmesi ve teknik konuların ele alınması bekleniyor" ifadelerini kullandı.

ABD'YE SERT ELEŞTIRI: "DIPLOMASIYI SABOTE ETTILER"

ABD ile muhtemel müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bekayi, Washington yönetimini sert sözlerle eleştirdi. Bekayi, "ABD sadece uluslararası bir suç işlemekle kalmadı, aynı zamanda BM Şartı'nı ve uluslararası hukuku açık şekilde ihlal etti. Bu tutum, diplomasinin ve müzakere ilkesinin temeline ağır bir darbe vurdu. İki ülke arasında müzakerelerin sürdüğü ve bir sonraki görüşme için tarih belirlendiği bir süreçte, karşı tarafın müzakere masasında oturduğu ülkeye karşı vekil güçleri askeri saldırıya teşvik etmesi, eşi benzeri görülmemiş bir durum. Bu saldırının hiçbir meşru gerekçesi yoktur" dedi.

Bekayi, İran müzakere heyetinin altını çizdiği en önemli noktanın, "Her türlü müzakerenin ön şartının, ABD'nin müzakereye ve İran'a bakış açısını değiştirmesi gerektiği" olduğunu vurgulayarak, "Diplomasi ve müzakere, baskı ve tehdit aracı olarak kullanılamaz. İran olarak, ulusal çıkarlarımızın diplomasi yoluyla sağlanabileceğine emin olduğumuz sürece müzakere kapısını açık tutarız" ifadelerini kullandı.

"BM YAPTIRIMLARI KARŞILIKSIZ KALMAZ" UYARISI

Bekayi, BM Güvenlik Konseyi yaptırımlarının yeniden uygulanması ihtimaline ilişkin de uyarıda bulunarak, "Eğer BM Konseyi tarafından İran'a yönelik yaptırımlar yeniden devreye sokulursa, buna mutlaka karşılık veririz. Çünkü böyle bir adımın gerekçesi ve hukuki bir dayanağı yok. İran'ın tutumu net. Belirlenen tarihte İran dosyasının BM Güvenlik Konseyi gündeminden tamamen çıkarılması gerekir. Bunun dışındaki her türlü yaklaşım bizim için kabul edilemez" şeklinde konuştu.