İran’dan ABD’ye karşılık gelecek mi? Gözler Tahran’ın olası misilleme adımlarında

ABD'nin, İsrail ile İran arasında tırmanan gerilime fiilen dahil olması sonrası, İran’ın nasıl bir karşılık vereceği küresel gündemin odağına yerleşti. İran Devrim Muhafızları, saldırıları uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak tanımlarken, "üzücü ve öngörülemez" bir yanıt verileceği mesajını verdi.

İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısı için İstanbul’da bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin bu saldırıyla "kalın bir kırmızı çizgiyi aştığını" ifade etti. Arakçi, "Kendimizi savunma hakkımız doğrultusunda gereken ölçüde karşılık vereceğiz" diyerek, nasıl bir yanıt verileceği sorusuna ise, "Elimizde bir seçenek var" şeklinde cevap verdi. Öte yandan, olası misilleme sonrası diplomasinin yeniden devreye girebileceğini de belirtti.

Arakçi, önümüzdeki Pazartesi günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova’da bir görüşme gerçekleştireceğini açıkladı. Bu gelişmenin hemen ardından, Rusya da ABD’nin saldırısını kınayan bir açıklama yaptı.

Nükleer Anlaşma da Gündemde

İstanbul’daki açıklamalarında Arakçi, İran’ın taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) da değindi. "İran artık NPT’ye neden güven duysun?" şeklindeki sorusu, Tahran yönetiminin anlaşmadan çekilmeyi değerlendirdiği yorumlarına yol açtı. Tahran’dan yapılan değerlendirmelerde, İran’ın 10. madde kapsamında anlaşmadan çekilme hakkının bulunduğu vurgulandı.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEA) Başkanı Rafael Grossi ise, İran’ın anlaşmaya taraf olan ülkeler arasında uranyumu yüzde 60 oranında zenginleştirmiş tek ülke olduğuna dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı Gündemde: İlk Hamle Kapıya Dayandı

İran medyasında yer alan haberlere göre, olası ilk hamle Hürmüz Boğazı’yla ilgili olabilir. Reuters, Press TV’ye dayandırdığı haberinde, boğazın kapatılmasına yönelik kararın İran parlamentosunda onaylandığını ve nihai karar için Ulusal Güvenlik Konseyi’ne sunulacağını bildirdi.

İran’ın Muhtemel Misilleme Senaryoları

BBC güvenlik muhabiri Frank Gardner’a göre, İran’ın ABD saldırısına karşı üç temel stratejik yanıt seçeneği bulunuyor:

1. Yanıtsız Kalmak: Bu seçenek, daha fazla ABD saldırısından kaçınmak ve diplomasiye alan açmak açısından avantajlı olabilir. Ancak, İran liderliğinin daha önce verdiği "ciddi sonuçlar" uyarıları göz önüne alındığında, pasif kalmak rejimi zayıf gösterebilir.

2. Hızlı ve Sert Karşılık: İran’ın elinde önemli miktarda balistik füze bulunuyor. Bölgede hedef alınabilecek yaklaşık 20 ABD üssü mevcut. Ayrıca İran, insansız hava araçları ve hızlı hücum botlarıyla ABD donanmasına sürü saldırıları düzenleyebilir.

3. Zamanlamayı Erteleyerek Sürpriz Saldırı: Gerginliğin geçici olarak yatışmasının ardından, ABD üslerinin alarm düzeyinin düşmesiyle birlikte sürpriz bir saldırı yapılabilir. Bu senaryo, ABD’ye destek veren diğer ülkelere de yönelerek çatışmanın bölge geneline yayılma riskini artırıyor.

ABD'den Sığınak Delici Bombalarla Saldırı

22 Haziran’da gerçekleştirilen ABD saldırısında, sığınak delici bombalar ve Tomahawk füzeleri kullanıldı. ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye saatiyle sabah 05:00’te yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, İran’daki üç nükleer tesisin "tamamen yok edildiğini" açıkladı.