İran’da sokaklar karıştı, rejim interneti kesti: Türkiye sınırı hareketlendi

İran’da yerel para birimindeki sert değer kaybı ve derinleşen ekonomik krizle başlayan gösteriler, kısa sürede rejim karşıtı protestolara dönüştü. Ülkenin farklı kentlerine yayılan eylemlerde şiddet olaylarının arttığı, can kaybı iddialarının da yükseldiği bildiriliyor. 

HRANA: 2 HAFTADA 538 ÖLÜM, 10 BİNİ AŞKIN GÖZALTI

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), son iki haftada 490’ı gösterici, 48’i güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 538 kişinin hayatını kaybettiğini; 10 binin üzerinde kişinin de gözaltına alındığını duyurdu. Reuters, bu rakamların bağımsız şekilde doğrulanamadığını ve Tahran yönetiminin resmi bir bilanço açıklamadığını aktarıyor. 

Bazı uluslararası haber akışlarında, can kaybının “en az 544” seviyesine çıktığı bilgisi yer aldı. Bu tablo, sahadan teyit almanın zorlaştığına ve sayımın gün gün değişebildiğine işaret ediyor.

“GAZETECİLERİ İRAN’A ALMIYORLAR”

Türkiye-İran sınırında Kapıköy hattına giden gazeteci Ruşen Takva, İran’a gazetecilerin geçişine izin verilmediğini, internet ve şebekeye erişimin de çok zor olduğunu söyledi. Takva’ya göre özellikle Tebriz gibi “görece sakin” görülen noktalara ulaşmak için dahi ciddi kısıtlamalar var. 

Takva’nın aktardığına göre, rejimin müdahalesi sertleştikçe öfke büyüyor; bu da sahada yabancılara karşı şüpheyi artırıyor. Görüntü alan birinin “hükümet ajanı” gibi değerlendirilebildiği, bu nedenle riskin sadece güvenlik güçlerinden değil, kalabalık içinden de gelebileceği ifade ediliyor. 

TÜRKİYE’YE GİRİŞLERDE ARTIŞ

Sınır kapısında girişlerin arttığı, özellikle İran’da yaşayan Türk vatandaşlarının geri dönüşlerinin dikkat çektiği aktarılıyor. Dönenler arasında görevli, öğrenci ve tatil amaçlı İran’da bulunanların da olduğu belirtiliyor. 

İnternet/şebeke kesintileri nedeniyle içeriden doğrulama yapmak zorlaştı. Bu ortamda dolaşıma giren bilgilerin bir bölümünün teyitsiz veya yanıltıcı olabildiği; ancak sahada net görünen eğilimin “protestoların sertleşmesi” olduğu ifade ediliyor. 

Sahadan aktarılan değerlendirmelere göre protestolarda “başarı” sorusu kadar, ortak bir muhalefet liderliğinin yokluğu da öne çıkıyor. “Şah’ın oğlu” fikrinin toplumda bölünme yarattığı; bazı grupların bunu istemediği, bazı kesimlerin ise desteklediği iddia ediliyor.

“İSTENEN DEMOKRASİ, AMA DIŞARIDAN DEĞİL”

ABD’nin olası müdahalesinin protestoları ana ekseninden çıkarabileceği, rejime “can suyu” etkisi yapabileceği ve bu nedenle dış müdahalenin istenmediği yönünde görüşler aktarılıyor. Eylemlerin talebinin ekonomik sıkıntılardan “demokratik sisteme dönüş ve seçim” isteğine kaydığı vurgulanıyor.