İran, BM Yaptırımları Karşısında UAEA İşbirliğini Askıya Aldı

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan başkanlığında toplanan Konsey, bölgedeki durumu ve İsrail'in saldırılarını ele aldı. Toplantıda, 2015 nükleer anlaşmasının Avrupalı tarafları olan İngiltere, Fransa ve Almanya'nın İran'a BM yaptırımlarını geri getirme çabaları da değerlendirildi. Konsey, bu koşullara rağmen İran'ın bölgede barış ve istikrar için işbirliği yapmaya devam etme politikasını sürdüreceğini vurguladı.

Ancak, İran'ın İsrail ve ABD saldırıları sonrasında askıya aldığı denetimlerin yeniden başlamasını sağlamak için 9 Eylül'de UAEA ile vardığı anlaşmaya rağmen, Avrupalı ülkelerin tutumu nedeniyle Ajans ile işbirliğinin durdurulacağı belirtildi.

"SNAPBACK" MEKANIZMASI VE DIPLOMATIK GERILIM

İngiltere, Fransa ve Almanya, 28 Ağustos'ta nükleer anlaşmadaki "snapback" mekanizmasını işletme kararı almıştı. Bu mekanizma, İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda BM yaptırımlarının yeniden uygulanmasını sağlıyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupalı tarafların anlaşmanın temellerini ihlal ettikleri için bu mekanizmayı kullanma hakkına sahip olmadığını savunurken, nükleer anlaşmanın diğer tarafları Rusya ve Çin, ortak bir mektupla Avrupalıların bu kararının "hukuken geçersiz" ve "mantıksız" olduğunu ifade etmişti.

İran'ın 9 Eylül'de UAEA ile denetimlerin yeniden başlaması konusunda anlaşması, Avrupa ülkeleri tarafından olumlu karşılanmış ancak yeterli görülmemişti. BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) yapılan oylamada, İran'a yönelik yaptırımların geri getirilmemesini öngören tasarı reddedilmişti.

Yeni bir anlaşma veya sürenin uzatılması sağlanamazsa, "snapback" süreci 28 Eylül gece yarısı sona erecek ve İran'a yönelik BM yaptırımları otomatik olarak tekrar yürürlüğe girecek.