IMF'den küresel petrol piyasası için kritik uyarı! "1973 krizinden daha büyük arz kaybı yaşandı"

Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel petrol piyasasına ilişkin yayımladığı değerlendirmede Orta Doğu'da devam eden çatışmaların enerji arzı üzerinde tarihi boyutta bir etki oluşturduğunu belirtti. Kurum, yaşanan arz kesintisinin büyüklüğünün 1973 Petrol Krizi de dahil olmak üzere geçmişteki önemli enerji krizlerini geride bıraktığını ifade ederken, piyasayı dengeleyen unsurların büyük ölçüde tükendiği uyarısında bulundu.

IMF ekonomistleri Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından hazırlanan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ama tamponlar azalıyor" başlıklı analizde, küresel petrol piyasasının ilk şoku sınırlı hasarla atlattığı ancak risklerin devam ettiği belirtildi.

ARZ KESİNTİSİ TARİHİ SEVİYEYE ULAŞTI

Raporda, mayıs ayı sonu itibarıyla küresel piyasaya ulaşamayan ham petrol miktarının 1,1 milyar varili aştığı ifade edildi. Bu miktarın, dünya genelindeki yaklaşık 10 günlük petrol tüketimine karşılık geldiği belirtildi.

IMF'ye göre mevcut arz açığı, aynı aşamadaki karşılaştırmalarda 1973 Petrol Krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde yaşanan kesintilerin de üzerine çıktı.

Buna rağmen petrol fiyatlarının savaşın ilk günlerindeki yükselişin ardından varil başına 90 ila 100 dolar bandında dengelendiği kaydedildi.

FİYATLARI DENGELİ TUTAN ETKENLER TÜKENİYOR

Raporda, petrol fiyatlarının daha sert yükselmemesinde birkaç temel unsurun etkili olduğu belirtildi.

Küresel talepteki yavaşlama, üretimin artırılması ve stratejik stokların devreye alınması sayesinde ilk şokun etkisinin sınırlandığı ifade edilirken, bu tampon mekanizmalarının artık büyük ölçüde kullanıldığına dikkat çekildi.

IMF, petrol arzının kısa sürede toparlanmasının küresel ekonomi açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR

Raporda, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin devam ettiği ifade edildi.

Deniz taşımacılığı, sigorta hizmetleri ve piyasa güveninin ne zaman tamamen normale döneceğinin henüz öngörülemediği belirtilirken, sektör tahminlerine göre boğazın tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının eski seviyelerine ulaşmasının 2 ila 3 ay sürebileceği aktarıldı.

Uzun süre üretimin durmasının bazı petrol sahalarında kalıcı kapasite kayıplarına yol açabileceği uyarısı da raporda yer aldı.

"DÜNYA YENİ BİR ŞOKA KARŞI DAHA SAVUNMASIZ"

IMF değerlendirmesinde, enerji piyasalarının ilk darbeyi mevcut yedek kapasite ve stoklar sayesinde karşılayabildiği ancak bu imkanların giderek azaldığı vurgulandı.

Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:

"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması sebebiyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."