İklim değişikliği ve gürültü kirliliği, balıkların üremesini tehdit ediyor

İklim değişikliğinin deniz suyunun sıcaklık, tuzluluk ve asitlik düzeylerinde yarattığı değişiklikler, deniz altındaki ses ortamını da olumsuz etkiliyor. Sesin su altı canlıları için hayati öneme sahip olduğunu belirten ekoakustik uzmanı sosyolog İpek Oskay, özellikle balıkların yön bulma, iletişim ve üreme gibi temel davranışlarının bu durumdan ciddi şekilde etkilendiğini vurguladı.

Suda sesin havaya göre 4-5 kat daha hızlı yayıldığını ifade eden Oskay, sıcaklık ve pH gibi faktörlerin bu yayılımı değiştirdiğini söyledi. Balıkların ses üreterek iletişim kurduğunu, kabuklu türlerin ise titreşimleri antenleriyle algıladığını belirten Oskay, ses ortamındaki bozulmaların tüm ekosistemi tehdit ettiğini dile getirdi.

"BALIKLAR SESSİZLİĞE ZORLANIYOR"

İklim değişikliğine bağlı olarak artan deniz suyu sıcaklığı ve bazı bölgelerde yükselen tuzluluk oranı, sesin doğru algılanmasını engelliyor. Gürültü kirliliği nedeniyle seslerini karşı tarafa ulaştırmakta zorlanan canlılar, daha yüksek ses çıkarmak zorunda kalıyor. Ancak besin kaynaklarının azalmasıyla birlikte enerji tasarrufu yapma ihtiyacı, balıkları sessizliğe itiyor. Oskay bu durumu, "Besin azaldıkça enerji kaybetmemek adına canlılar ses üretmekten kaçınıyor" sözleriyle açıkladı.

"ÜREME DAVRANIŞLARI BOZULUYOR"

Balıklarda çiftleşmenin sesle tetiklendiğine dikkat çeken Oskay, erkek balığın çıkardığı sesi duyan dişi balığın üreme hormonları salgıladığını ancak denizaltındaki ses kirliliği bu sinyalleri karıştırdığı için çiftleşme davranışlarının bozulduğunu söyledi. Ayrıca gürültünün küçük hücreli deniz canlılarına da zarar verdiği belirtildi.

"DENİZ TRAFİĞİ DÜZENLENMELİ"

Marmara Denizi’nde ciddi bir ses kirliliği olduğunu vurgulayan Oskay, deniz trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde özellikle balıkların üreme dönemlerinde rota değişikliği yapılmasını önerdi. "Gemiler belirli bölgelerde saatte 20 kilometre hızla giderse canlılar rahatlayabilir" diyen Oskay, hava kabarcığı perdeleri gibi teknolojilerin çözüm olabileceğini aktardı. Datça gibi bazı bölgelerde uygulanan sessiz su altı sistemlerinin İstanbul gibi büyük şehirlerde de uygulanabileceğini söyledi.