Hürmüz krizi derinleşiyor: Avrupa gemileri mahsur, koalisyon planı gündemde

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesi, küresel enerji akışında ciddi aksamalara yol açarken Avrupa ülkeleri için yeni bir kriz kapısını araladı. ABD ve İsrail saldırılarına rağmen boğazı elinde tutan Tahran yönetimi, özellikle petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlı Avrupa ekonomilerini zor durumda bıraktı.

AVRUPA GEMİLERİ BEKLERKEN ASYA GEÇİYOR

İddialara göre Hint ve Çin bayraklı gemiler boğazdan geçiş yapabilirken, Avrupa’ya ait tankerlerin girişte bekletildiği belirtiliyor. Savaşın başladığı günden bu yana enerji sevkiyat maliyetlerinin yüzde 90’a varan oranda arttığı ifade ediliyor.

Bazı kaynaklar, İran’ın yüksek ücretler karşılığında belirli gemilere geçiş izni verdiğini öne sürerken, bu rakamların 2 milyon dolara kadar çıktığı iddia ediliyor.

AVRUPA’DAN KOALİSYON HAMLESİ

Enerji arz güvenliğini sağlamak isteyen Avrupa ülkeleri, Hürmüz Boğazı için ortak bir koalisyon kurma hazırlığına başladı. İngiltere ve Fransa öncülüğünde yürütülen girişime Almanya, İtalya ve Hollanda’nın da destek verdiği bildirildi.

Koalisyonun askeri mi yoksa diplomatik mi olacağı ise henüz netlik kazanmış değil.

SAVAŞ GEMİLERİ VE GÜVENLİK PLANI

İngiliz yetkililer, “uygun koşullar oluştuğunda” boğaz güvenliğini sağlamak için çok uluslu bir yapı kurulabileceğini açıkladı. Londra’da bu kapsamda bir güvenlik konferansı düzenlenmesi de gündemde.

Yetkililer, ticari gemilere güvenli geçiş sağlanabilmesi için askeri unsurların devreye girmesinin gerekebileceğini, ancak mevcut risk seviyesinin oldukça yüksek olduğunu vurguluyor. Mayın tehdidi ve insansız hava araçlarıyla yapılan saldırılar, güvenlik planlarının merkezinde yer alıyor.

MAYIN VE SALDIRI RİSKİ

Bölgede mayın döşendiğine dair iddiaların “ciddi” olduğu ifade edilirken, boğazın tamamen kapalı olmadığı ancak sınırlı sayıda tanker tarafından kullanılabildiği belirtiliyor. Uzmanlar, güvenliğin sağlanabilmesi için hem mürettebatlı hem de otonom sistemlerin birlikte kullanılacağı çok uluslu bir çözüm gerektiğine dikkat çekiyor.

DİPLOMASİ VE PAZARLIK AYNI ANDA

Avrupa ülkeleri bir yandan ortak güvenlik planları üzerinde çalışırken, diğer yandan İran ile diplomatik temaslarını sürdürüyor. İtalya ve Fransa’nın gemi geçişleri için Tahran’la görüşmeler yaptığı ifade ediliyor.

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ise ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarını “uluslararası hukuk açısından tartışmalı” olarak nitelendirdi.