Hollanda'da Erken Seçim Sonuçları: D66 Liderliği Ele Geçirdi, PVV'ye Seçmen Cezası

Hollanda’da 29 Ekim’de yapılan erken genel seçimlerde oy sayma işlemi devam ederken, gayriresmi sonuçlara göre Demokratlar 66 (D66) Partisi’nin yaklaşık 15 bin oy farkla seçimi önde götürmesi bekleniyor. Seçimlerde dikkat çeken bir diğer sonuç ise aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) oldu; parti 2023’teki %23,5’lik oy oranından %16,7’ye gerileyerek önemli bir kayıp yaşadı ve Meclis’teki sandalye sayısı 37’den 26’ya düşebilir. En çok oy alan D66 ile neredeyse aynı sandalye sayısına ulaşsa bile, ülkedeki büyük partilerin hiçbiri Geert Wilders'in PVV'si ile koalisyon kurmak istemiyor.

Brüksel merkezli Amerikalı-Avrupalı gazeteci Dave Keating ve Hollanda'nın önemli anket şirketi Ipsos I&O'nun kıdemli araştırmacısı Asher van der Schelde, AA muhabirine seçim sonuçlarını değerlendirdi.

PVV'NIN OY KAYBI VE SEÇMEN TERCIHLERI

Gazeteci Dave Keating, PVV'nin koalisyondan çekilerek bu erken seçimin yapılmasına neden olması sebebiyle seçmenler tarafından cezalandırıldığını belirtti. Keating, merkez sağ partilerin 2023 seçimlerinden sonra PVV ile hükümet kurma kararının ağır eleştirilere maruz kaldığını hatırlatarak, bu koalisyonun PVV'nin iktidara yaklaşmasına izin vermediği için partinin politikalarını uygulayamadığını, bu nedenle de kendini 'dışarıdan biri' olarak gösterme imkanını kaybettiğini ifade etti. Keating'e göre, seçmen tercihi 2023'ten bu yana köklü bir biçimde değişmedi; ancak seçmenler PVV yerine diğer küçük aşırı sağ partilere (JA21, Demokrasi Forumu (FvD) ve Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi (BBB)) yöneldi. Bu durum, Hollanda Parlamentosu’ndaki aşırı sağ sandalye oranının yaklaşık üçte bir olarak aynı kalacağı anlamına geliyor.

MERKEZ SAĞ PARTILER PVV İLE ÇALIŞMAYACAK

Keating, 2023 seçimlerinde PVV'nin birinci olmasına rağmen merkez sağ partilerin bu sefer partiyle hükümet kurma isteği olmadığını aktardı. PVV'nin birkaç ay önce hükümeti çökertme kararının büyük kızgınlık yarattığını ve partilerin bu stratejik hatanın zayıflamalarına yol açtığını gördüklerini dile getirdi. Kalan partilerin solda olduğunu ve ideolojik nedenlerle PVV ile koalisyon kurmayacaklarını belirten Keating, PVV'nin birinci parti olması durumunda dahi, muhtemel tüm koalisyon senaryolarından dışlanacağı için pratikte bir değişiklik olmayacağını, sadece D66'nın hükümet kurma imkanının olduğunu vurguladı. Keating ayrıca, PVV'nin 15 yıl önce de anketlerde zirvede olduğunu ve ardından popülaritesinin düştüğünü hatırlatarak, önümüzdeki yıllarda da popülaritesindeki düşüşün sürmesinin oldukça mümkün olduğunu kaydetti.

HÜKÜMET KURMA SÜRECI UZUN SÜRECEK

Ipsos I&O anket şirketinin kıdemli araştırmacısı Asher van der Schelde, ön sonuçlara göre en olası iki koalisyon senaryosu olduğunu belirtti. İlk senaryo, D66, VVD, CDA ve Yeşil Sol-İşçi Partisi (GL-PvdA) ittifakından oluşan merkezci bir hükümeti işaret ediyor; ancak VVD’nin GL-PvdA ile çalışmak istemediği biliniyor. İkinci seçenek ise D66, VVD, CDA ve JA21 partilerinden oluşabilir; fakat D66’nın JA21 ile çalışmaya isteksiz olması ve bu partilerin çoğunluk için gereken 76 sandalyeye ulaşamayabileceği zorluklar yaratıyor. Van der Schelde, parlamentodaki çoğunluğa ulaşmak için sınırlı sayıda seçenek bulunduğunu ve bu nedenle yeni hükümet kurma sürecinin muhtemelen uzun zaman alacağını ifade etti.