Hasta hükümlüler neden serbest bırakılmıyor? Bakanlıktan son açıklama

10. Yargı Paketi ile hastalık ya da engellilik durumu nedeniyle cezaevinde yaşamını tek başına sürdüremeyen mahkumların, toplum güvenliği açısından ağır ve somut tehlike oluşturmadığı takdirde cezalarının evde infaz edilmesine imkan tanınıyor. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahkumlar ise bu düzenleme kapsamı dışında tutuluyor.

AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler, paketin kadın, çocuk ve ileri yaştaki mahpuslar için konutta infaz sürelerini uzattığını belirtti. Buna göre, 65 yaşını doldurmuşlar için 1 yıldan 3 yıla; 70 yaş üstü için 2 yıldan 4 yıla; 75 yaş ve üzerindekiler için 4 yıldan 5 yıla; 80 yaşını aşanlar için ise 6 yıla kadar cezanın konutta infaz edilebilmesi mümkün olacak.

TÜRKİYE’DE HASTA MAHPUSLARIN DURUMU VE İSTATİSTİKLER

İnsan Hakları Derneği'nin 28 Nisan'da yayımladığı rapora göre, Türkiye cezaevlerinde 1412 hasta mahpus bulunuyor; bunların 161'i kadın, 1251'i erkek. Dernek, bu mahpusların sadece bir kısmına ulaşabildiklerini ve 335'inin durumunun ağır olduğunu bildiriyor. Ağır hasta mahpusların 230'u kendi başına yaşamını sürdüremiyor, 105'i ise destek gerektiriyor.

Adalet Bakanlığı ise hastalık nedeniyle cezası ertelenen veya infazı bekleyen hasta/tutuklu sayısını 350 olarak veriyor.

CEZAEVLERİNDE SAĞLIK HİZMETLERİ VE SEVK SÜRELERİ

Ceza infaz kurumlarında sağlık hizmetleri, Sağlık Bakanlığı ile koordineli şekilde yürütülüyor. 2023'te kurum tabipliklerinde 3,1 milyonun üzerinde muayene yapılırken, 2024 yılında bu sayı 3,9 milyona çıktı. Aynı yıl devlet hastanelerine sevk edilen hükümlü ve tutuklu sayısı 1,5 milyona yaklaştı.

Ancak hasta mahpusların sevk süreçlerinde yaşanan gecikmeler sıkça eleştiriliyor. İnsan Hakları Derneği ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği'nden avukatlar, Adli Tıp Kurumu'nun tek yetkili kılınmasının bürokratik engelleri artırdığına dikkat çekiyor. Bazı hasta mahpuslar tedaviye erişimde aylarca beklemek zorunda kalıyor.

HAPİSHANELERİN YAŞAM KOŞULLARI VE HİJYEN SORUNLARI

İnsan Hakları Derneği, cezaevlerinde sağlık, hijyen, beslenme ve fiziki koşulların hasta mahpusların sağlığını olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Adalet Bakanlığı ise hijyen ürünlerinin ücretsiz temin edildiğini, cezaevlerinin ısıtma sistemlerinin düzenli bakımdan geçtiğini ve su temininin kontrollü yapıldığını belirtiyor.

YARGI PAKETİ ELEŞTİRİLERİ: İNFAZDA ADALET VE EŞİTLİK TARTIŞMALARI

Yargı paketindeki hasta mahpuslarla ilgili düzenlemeler hukukçular tarafından eleştiriliyor. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği üyesi Avukat Rengin Ergül, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahpusların kapsam dışı bırakılmasının AİHM kararlarına ters düştüğünü vurguluyor. Ayrıca "toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı" ibaresinin infazda eşitlik ve adalet ilkelerine uygun olmadığına dikkat çekiyor.

 10. Yargı Paketi hasta mahpusların ceza infaz koşullarında önemli değişiklikler öngörürken, uygulamada yaşanacak sıkıntılar ve kapsam dışı bırakılan grup tartışmaları beraberinde getiriyor.