WMO’dan Korkutan El Niño Uyarısı! Tarihin En Güçlüsü İçin Zirve Tarihi Belli Oldu!

Küresel iklim dengelerini altüst eden El Niño hava olayı, bilim insanlarının öngörülerini aşan bir hızla güçlenmeye devam ediyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayımlanan son rapora göre, Tropikal Pasifik’in orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıkları kritik eşikleri aşmış durumda.

Dünyanın büyük bölümüne ortalamanın çok üzerinde sıcaklıklar getirmesi beklenen fenomen; rüzgâr, basınç ve yağış düzenlerini değiştirerek farklı coğrafyalarda eş zamanlı sel ve kuraklık felaketlerine zemin hazırlıyor. 13 uluslararası meteoroloji merkezinin ortak konsensüsüyle hazırlanan rapor, insanlığın son 70 yılın en çetin iklim sınavlarından biriyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

EL NİNO NE ZAMAN ZİRVE YAPACAK?

WMO verilerine göre El Niño’nun temel ölçüm alanı olan tropikal Pasifik bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıkları büyük bir ivme kazandı. Haziran ayında normalin 1,6 derece üzerinde seyreden sıcaklık sapması, ağustos ayında 2,5 dereceye yükseldi.

Asıl dikkat çeken tablo ise yıl sonu projeksiyonlarında ortaya çıkıyor. Ekim-Kasım-Aralık 2026 döneminde sıcaklık sapmasının normalin 3,7 derece üzerine ulaşması bekleniyor. WMO, bu değerin gözlemlerin başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek seviye olacağını ve 2015-2016 yıllarında görülen 2,6 derecelik önceki rekoru geride bırakacağını belirtiyor. Zirvenin ise Aralık 2026 civarında gerçekleşmesi bekleniyor.

WMO GENEL SEKRETERİ EL NİNO İÇİN NE DEDİ?

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, yayımlanan rapordaki verilerin ciddiyetine dikkat çekerek El Niño’nun küresel atmosfere sağlam bir şekilde yerleştiğini vurguladı.

Saulo, “WMO tahminleri, olayın Şubat 2027'ye kadar devam etme olasılığının yüzde 100'e yakın olduğunu ve potansiyel olarak en az 1950'den bu yana görülen en güçlü El Nino'lardan biri olabileceğini gösteriyor” uyarısında bulundu.

Etkileri şimdiden başlayan bu sistem yüzünden Orta Amerika başta olmak üzere pek çok bölgede büyük ölçekli ekin zararları ve hayvan telefleri rapor edilmeye başlandı.

EL NİNO NEDİR, DÜNYA İKLİMİNİ NASIL ETKİLİYOR?

El Niño, Tropikal Pasifik’in orta ve doğu kesimlerindeki okyanus sularının olağan dışı ısınmasıyla karakterize edilen doğal bir iklim döngüsüdür. Genellikle iki ila yedi yılda bir meydana gelir ve etkileri 9 ila 12 ay boyunca sürer.

Bu devasa ısınma, okyanus üzerindeki hava kütlelerini etkileyerek küresel rüzgâr akıntılarını (jet stream) ve atmosferik basınç sistemlerini yerinden oynatır. Sonuç olarak gezegenin bir yüzünde, örneğin Güney Amerika’nın batısında, yıkıcı tayfunlar ve seller görülürken diğer yüzünde, Güneydoğu Asya ve Avustralya’da, şiddetli kuraklıklar ve orman yangınları baş gösterebilir.

EL NİNO İLE LA NİNA ARASINDAKİ FARK NE?

El Niño ve La Niña, aynı iklim tahterevallisinin iki zıt ucudur ve ENSO Döngüsü’nü oluşturur. El Niño dönemlerinde Pasifik Okyanusu’nun yüzey suları normalden çok daha sıcak hale gelir ve bu durum küresel sıcaklıkları yukarı çeker.

İspanyolcada “Küçük Kız” anlamına gelen La Niña ise bunun tersidir. Pasifik suları normalden daha soğuk hale gelir ve genellikle küresel ortalama sıcaklıkları düşürücü, fırtınaları ise artırıcı bir etki yapar. Bu iki döngü arasında ise “nötr” adı verilen normal hava koşulları yaşanır.

EL NİNO TÜRKİYE’Yİ NASIL ETKİLEYECEK?

El Niño’nun Türkiye ve Akdeniz Havzası üzerindeki etkileri, Asya veya Amerika kıtalarındaki kadar doğrudan ve yıkıcı olmasa da iklimsel anomalilere yol açabilir. Güçlü El Niño yıllarında Türkiye’de genellikle kış mevsiminin normallerden daha ılık ve daha yağışlı, özellikle sağanak şeklinde, geçme eğilimi gösterdiği gözlemlenmiştir.

Ancak rekor seviyedeki bu ısınma, kar yağışı miktarını azaltarak barajların doluluk oranlarını olumsuz etkileyebilir ve bahar aylarına doğru ani yerel su baskınlarına zemin hazırlayabilir.