Türkiye’nin en öğrenci dostu kentleri belli oldu: Büyük şehirler geride kaldı!

Üniversite tercih döneminin yaklaşmasıyla birlikte öğrencilerin kent seçimlerine ilişkin dikkat çeken bir araştırma yayımlandı. Kamu Teknoloji Platformu (KTP) tarafından hazırlanan Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026 kapsamında, 50 binin üzerinde örgün öğrencisi bulunan 16 il değerlendirildi.

Kentler; barınma, yeme-içme, ulaşım, güvenlik, sosyal yaşam, bilgiye erişim, iş-staj olanakları ve iklim olmak üzere sekiz farklı başlık üzerinden puanlandı.

Yükseköğretim tercih döneminin hemen öncesinde açıklanan rapor, öğrenci yaşam maliyetlerinin rekor seviyelere ulaştığı bir döneme denk geldi. KTP hesaplamalarına göre ev kiralayarak yaşayan bir öğrencinin aylık gideri en pahalı kent olan İstanbul’da 24.593 TL’ye ulaşırken, en ekonomik kent Isparta’da 13.250 TL olarak hesaplandı. İki kent arasındaki maliyet farkının neredeyse iki kat olduğu görüldü.

Araştırmanın sonucunda Türkiye’nin en öğrenci dostu kenti 100 üzerinden 83,8 puan alan Eskişehir oldu. Eskişehir’i 78,3 puanla Bursa, 77,6 puanla Kayseri, 76,9 puanla Konya ve 75,3 puanla Sakarya takip etti.

Listenin üst sıralarında bulunan kentlerin ortak özellikleri arasında uygun barınma maliyetleri, yürünebilir şehir yapısı ve kampüs ile kent yaşamının güçlü şekilde bütünleşmesi gösterildi. Eskişehir’de her on kent sakininden birinin üniversite öğrencisi olduğu belirtildi.

BÜYÜK ŞEHİRLER NEDEN GERİDE KALDI?

Endeksin dikkat çeken sonuçlarından biri, büyük şehirlerin beklenenin aksine sıralamanın alt bölümlerinde yer alması oldu.

İş olanakları, sosyal yaşam ve bilgiye erişim açısından Türkiye’nin önde gelen kenti olan İstanbul, yüksek konut maliyeti nedeniyle 58,3 puanla son sırada kaldı. İstanbul’un barınma kriterindeki puanı ise 100 üzerinden yalnızca 18 oldu.

İzmir dokuzuncu sırada bulunurken Ankara 13’üncü sırada yer aldı. Raporda, öğrencilerin kent deneyimini belirleyen en önemli unsurlardan birinin barınma maliyeti olduğuna dikkat çekildi.

FARKLI ÖĞRENCİ PROFİLLERİNE GÖRE KENTLER

KTP’nin çalışması yalnızca genel sıralamayla sınırlı kalmadı. Aynı veriler, farklı önceliklere sahip üç öğrenci profiline göre ayrıca değerlendirildi.

Kariyer odaklı, yani iş ve staj olanaklarını ön planda tutan öğrenciler açısından ilk üç sırayı Eskişehir, Bursa ve Kayseri aldı.

Bütçesini önceliklendiren ve özellikle barınma ile yeme-içme giderlerine odaklanan öğrenciler için Eskişehir, Kayseri ve Bursa öne çıktı.

İklim ve yaşanabilirlik kriterlerini önemseyen öğrenciler açısından ise Eskişehir, Bursa ve Antalya ilk üç kent olarak belirlendi.

GELECEKTE ÖNE ÇIKMASI BEKLENEN KENTLER

Raporun bir başka bölümünde ise bugün en iyi durumda olan kentler yerine gelecekte öğrenci-kent konumunu güçlendirme potansiyeli bulunan iller ele alındı.

“Yükselen Potansiyel Endeksi” adı verilen değerlendirmede kişi başı gelir, örgün öğrenci büyümesi, net göç, ihracat ve patent gibi altı resmi gösterge kullanıldı. Bu sıralamada Kocaeli, Tekirdağ ve Mersin ilk üç sırada yer aldı.

Bu kentler, ekonomik ve akademik hareketlilikleri sayesinde önümüzdeki dönemde öğrenci-kent konumlarını güçlendirme ihtimali en yüksek iller arasında gösterildi.

Kocaeli; Türkiye’nin en yüksek kişi başı geliri, en büyük il ihracatı ve güçlü sanayi-Ar-Ge altyapısıyla öne çıktı. Tekirdağ, ülkenin en yüksek net göç hızı ve İstanbul’a yakın sanayi kuşağındaki konumuyla dikkat çekti. Mersin ise aday kentler arasında en hızlı öğrenci ve ihracat büyümesinin yanı sıra limanına dayalı ekonomik hareketliliğiyle listede yer aldı.

ÇAĞRI IŞIKLIOĞLU RAPORU DEĞERLENDİRDİ

Kamu Teknoloji Platformu Başkanı Çağrı Işıklıoğlu, hazırlanan çalışmanın yalnızca üniversite adaylarına değil, yerel yönetimlere de yol gösterici olduğunu belirtti.

Işıklıoğlu açıklamasında şunları söyledi:

“Bir kentin öğrenci dostu olması yalnızca üniversitesinin akademik başarısıyla ölçülemez. Barınma maliyetinden toplu ulaşıma, güvenlikten sosyal yaşama kadar birçok unsur, gençlerin eğitim hayatını ve geleceğini doğrudan etkiliyor. Hazırladığımız Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026, belediyelerimiz ve kamu kurumlarımız için veriye dayalı bir performans değerlendirmesi olduğu kadar, aynı zamanda somut bir gelişim rehberidir.

Bu raporun amacı şehirleri yarıştırmak değil; her kentin eksiklerini görmesini, güçlü yönlerini geliştirmesini ve gençler için daha yaşanabilir şehirler oluşturmasını sağlamaktır. Çünkü öğrenci dostu şehirler, aynı zamanda geleceğe yatırım yapan şehirlerdir.”