Türkiye’de Açık Alanlarda Sigara Yasağı Genişliyor! Yeni Düzenleme Yolda!

Türkiye’de tütün kullanımına yönelik yeni bir düzenleme için hazırlıklar sürüyor. AKP TBMM Grubu ile Sağlık Bakanlığının üzerinde çalıştığı kanun teklifiyle sigara kullanımının sınırlandırılması, mevcut yasakların daha sıkı denetlenmesi ve kurallara uymayanlara yönelik yaptırımların artırılması hedefleniyor.

Taslakta özellikle kafe, lokanta ve restoran gibi işletmelerde sigara içilebilen alanların yeniden belirlenmesi öne çıkıyor. Kamusal alanlarda da sigara kullanımına ilişkin daha net sınırlar getirilmesi planlanırken düzenlemenin henüz taslak aşamasında olduğu ve kesinleşmiş bir yasa niteliği taşımadığı belirtiliyor.

AÇIK ALANLARDA SİGARA KULLANIMINA YENİ SINIRLAMALAR

Hazırlanan taslağa göre kafe, lokanta ve restoranlarda uygulanan “kapalı alan” tanımının yeniden düzenlenmesi gündemde. İşletmelerin büyüklüğüne göre kapalı alan sınırlarının belirlenmesi ve özellikle üzeri kapatılabilen, ısıtıcılarla desteklenen bölümlerin hangi koşullarda kullanılabileceğinin netleştirilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemeyle birlikte açık alanların tamamında sigara içilmesine izin verilmesi yerine, sigara kullanımına ayrılan özel bölümlerin oluşturulması planlanıyor. İşletmelerin büyüklüklerine göre sigara içilen alanları belirlemesi, sigara kullanmayan müşteriler için de açık alanlarda ayrı yerler oluşturması öngörülüyor.

Özellikle kış aylarında kafe ve restoranların dış mekânlarına ısıtıcı yerleştirmesi ve açılıp kapanabilen tentelerle bu alanları çevrelemesi yeni standartların gündeme gelmesine neden oldu. Taslak kapsamında bu tür alanların hangi koşullarda kapalı mekân sayılacağına ilişkin kuralların daha açık hale getirilmesi hedefleniyor.

Hastaneler, acil servislerin önleri, okullar, ibadethaneler ve çocukların kullandığı spor tesislerinin çevresinde de sigara kullanımına mesafe sınırlaması getirilmesi değerlendiriliyor. Yasak uygulanacak mesafelerin kaç metre olacağına ilişkin çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.

SİGARAYA BAŞLAMA YAŞI 17’YE GERİLEDİ

Yeni düzenleme hazırlıklarının gerekçeleri arasında genç yaşlarda sigara kullanımına ilişkin veriler de bulunuyor. Sağlık Bakanlığı tarafından yaptırılan araştırmaya göre Türkiye’de ortalama sigaraya başlama yaşı 17’ye kadar geriledi.

Araştırmada, sigara kullanan 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ünün sigarayı market ve bakkallardan temin ettiği belirlendi. Bu veriler doğrultusunda 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satılmasını yasaklayan mevcut kurallara yönelik denetimlerin daha sıkı hale getirilmesi planlanıyor.

Yaş sınırını ihlal eden ve mevzuata aykırı satış yapan işletmelere uygulanan idari para cezalarının ciddi oranda artırılması da gündemde. Ayrıca satıcıların, yaşından şüphe duydukları kişilerden kimlik ibraz etmelerini istemesine ilişkin yükümlülüklerin daha sıkı denetlenmesi hedefleniyor.

KADINLARDA VE GENÇLERDE TÜTÜN KULLANIMI ARTIYOR

Paylaşılan verilere göre Türkiye’de sigaraya bağlı hastalıklar ve bu hastalıkların tedavisi için yıllık 30 milyar dolar sağlık harcaması yapılıyor. Özellikle gençler ve kadınlar arasında tütün kullanımına ilişkin artış da düzenleme çalışmalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.

15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanım oranının son 13 yılda iki katından fazla arttığı vurgulanıyor. Bu gelişmeler karşısında yalnızca sigara içilen alanların sınırlandırılması değil, tütün ürünlerinin daha cazip hale getirilmesini önlemeye yönelik adımların da atılması planlanıyor.

Taslakta “ince sigara”, “dumanı azaltılmış sigara” ve aromalı ürünler aracılığıyla tütün kullanımının özendirilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Böylece özellikle gençlerin sigaraya yönelmesini kolaylaştırabilecek ürün özelliklerine ilişkin yeni kısıtlamaların gündeme gelmesi bekleniyor.

ELEKTRONİK SİGARA VE IQOS YASAĞI DEVAM EDECEK

AKP yetkililerinin verdiği bilgilere göre Türkiye’de satışı halihazırda yasak olan elektronik sigaralar ile IQOS gibi ısıtılmış tütün ürünleri, üzerinde çalışılan taslakta yeni bir satış izni kapsamında değerlendirilmiyor. Bu ürünlerin mevcut yasaklı statülerinin devam edeceği bildiriliyor.

Düzenlemenin temel hedefleri arasında sigaranın kamusal alanlardaki görünürlüğünü azaltmak, mevcut yasakların uygulanmasını güçlendirmek ve özellikle çocuklarla gençlerin tütün ürünlerine erişimini sınırlandırmak bulunuyor.

DÜZENLEME MECLİS GÜNDEMİNE NE ZAMAN GELECEK?

Sigara kullanımına yönelik yeni kuralları içermesi planlanan kanun teklifinin, TBMM’deki 2027 yılı bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından Genel Kurul gündemine getirilmesi hedefleniyor.

Ancak teklifin Meclis’e sunulacağı ve yasalaşacağı tarihe ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor. Düzenlemenin kapsamı ve uygulama koşulları da hazırlık sürecindeki çalışmalar doğrultusunda netleşecek.

Taslağın hayata geçirilmesi halinde kafe ve restoranların açık alanlarından kamusal alanlardaki sigara kullanımına, yaş kontrolünden satış denetimlerine kadar çeşitli başlıklarda yeni uygulamalar gündeme gelebilecek. Mevcut aşamada ise açık alanlarda sigara yasağının genişletilmesine ilişkin çalışmaların sürdüğü, yeni kuralların henüz yürürlüğe girmediği belirtiliyor.