Suudi generale Türkiye sorusu! DW'nin sorusuna verdiği yanıt dikkat çekti!

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında savunma sanayisi alanında yürütülen ortaklık çalışmaları hız kazanırken, iki ülkenin askeri ve teknolojik işbirliği uluslararası basının da gündemine girdi. Almanya'nın kamu yayıncısı Deutsche Welle'nin (DW) programına konuk olan emekli Suudi Tümgeneral Dr. Muhammed el-Kubeyban, sunucunun Türkiye'nin güvenilirliğine ilişkin yönelttiği soruları yanıtladı. Kubeyban'ın açıklamaları, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın boyutlarını yeniden gündeme taşıdı.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma amacıyla oluşturulan Mekke Savunma İttifakı'nın 7 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte savunma alanındaki işbirliği resmiyet kazandı. Bu gelişmenin ardından bölgedeki ortaklık girişimleri de ivme kazandı.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki savunma sanayisi ilişkilerini geliştirmek için son üç yılda 75'in üzerinde toplantı gerçekleştirildiğini açıkladı. Görgün, Türkiye'nin özellikle son 20 yılda savunma sanayisinde önemli bir deneyim elde ettiğini, bu birikimin dost ve müttefik ülkelerle paylaşılması amacıyla farklı düzeylerde görüşmeler yapıldığını belirtti.

TEDARİK ZİNCİRİNE YAYILAN İŞBİRLİĞİ HEDEFLENİYOR

Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri çerçevesinde İstanbul'da düzenlenen organizasyonda konuşan ROKETSAN Genel Müdürü ve SAHA İstanbul Başkan Yardımcısı Murat İkinci, iki ülke arasında ortak üretim ve teknoloji transferine yönelik önemli hedefler bulunduğunu söyledi.

ROKETSAN'ın Suudi Arabistan merkezli savunma sanayisi kuruluşları NCMS ve SAMI ile işbirliği başlattığını aktaran İkinci, çalışmaların yalnızca büyük ölçekli şirketlerle sınırlı tutulmayacağını vurguladı.

Murat İkinci, hedeflenen ortaklığın kapsamını şu sözlerle anlattı:

"Uzun süredir de bu alanda işbirliklerimizi geliştirmeye çalışıyoruz ama sadece burada kendi aramızdaki işbirliği değil, bu alanda aslında KOBİ'lere yayılan, tedarik zincirine yayılan bir işbirliğini hedeflemekteyiz."

"ŞANTAJ YAPMAYACAK GÜVENİLİR ORTAK TÜRKİYE"

Deutsche Welle'nin programına katılan emekli Suudi Tümgeneral Dr. Muhammed el-Kubeyban, Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde kendi üretim ve geliştirme kapasitesini oluşturmak istediğini, ancak bu süreçte güvenilir ortaklarla çalışmanın önem taşıdığını ifade etti.

Suudi yönetiminin Türkiye'yi tercih etmesinin arkasındaki gerekçeleri anlatan Kubeyban, iki ülke arasındaki güven ilişkisine dikkat çekti.

Emekli general, Türkiye'nin neden tercih edildiğini şu sözlerle açıkladı:

"Suudi yönetiminin birlikte çalışmak üzere güvenilir ve kendisine şantaj yapmayacak bir ortak olarak belirlediği ülke hangisi? Türkiye."

AKINCI ÜRETİMİ VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ SORUSU

DW sunucusu, Suudi Arabistan'da olası bir AKINCI üretimi gerçekleştirilmesi durumunda ülkenin kendi kararlarını bağımsız biçimde alıp alamayacağını sordu. Ayrıca üretimde kullanılacak teknolojik sırların Türkiye'nin kontrolünde kalıp kalmayacağı da gündeme getirildi.

Bu sorulara yanıt veren Kubeyban, İstanbul'da düzenlenen son Savunma Sanayii Fuarı'nda 100'den fazla Türk şirketiyle anlaşmaya varıldığını hatırlattı. Askeri anlaşmalarda teknoloji transferinin temel başlıklardan biri olduğunu belirten Suudi general, Türkiye ile yürütülen ortaklığın yalnızca hazır ürün satın almaktan ibaret olmadığını, Suudi Arabistan'ın teknolojik kapasitesini geliştirmeyi de kapsadığını dile getirdi.

"TÜRKİYE BANA TEKNOLOJİSİNİ VERECEK"

Savunma sanayisinde kurulan stratejik ortaklıkların uzun vadeli önemine değinen Kubeyban, teknoloji transferinin Suudi Arabistan'ın kendi üretim kapasitesini artırmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Kubeyban, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Şimdi meselenin özüne gelelim. Türkiye bana teknolojisini verecek ve ben de bu teknolojiyi geliştiren, destekleyen taraf olacağım. Hatta belki bir noktadan sonra Türkiye'ye ihtiyaç duymayacağım. Bu, üzerinde durulması gereken temel bir soru."

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Savunma Bakanlığı görevini yürüttüğü dönemde gündeme getirdiği hedeflerin bugün Prens Halid tarafından devam ettirildiğini belirten Kubeyban, savunma alanında yapılan anlaşmalardan mümkün olan en yüksek faydanın elde edilmesinin amaçlandığını kaydetti.

Suudi Arabistan'ın en azından 2030 yılına kadar savunma sanayisinde önemli bir ilerleme sağlamasının beklendiğini de ifade etti.

"İHA'LAR SAVAŞLARIN SEYRİNİ DEĞİŞTİRDİ"

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde yüzde 100 yerlilik hedeflediğini belirten Kubeyban, askeri teknolojilerin geliştirilmesinin sürekli çalışma ve deneyim gerektirdiğini vurguladı.

Özellikle insansız hava araçlarının modern savaşlardaki etkisine değinen emekli general, İHA üretiminin yanı sıra elektronik sistemler ve çip teknolojilerinin de büyük önem taşıdığını söyledi. Bu alanlardaki gelişmelerin savaşların gidişatını ve ülkeler arasındaki güç dengelerini değiştirdiğini ifade eden Kubeyban, Mekke Savunma İttifakı çerçevesinde bu teknolojilere yönelik yeni çalışmaların gündeme gelebileceğini belirtti.

İttifakın savunma amacıyla oluşturulduğunu hatırlatan Kubeyban, gerçekleştirilecek ortak projelerin Suudi Arabistan'daki şirketlerin teknolojik yeterliliklerini de geliştireceğini dile getirdi.

TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN SORUMLULUĞU PAYLAŞMALI

İki ülke arasındaki askeri ve teknolojik ortaklığın daha ileri bir seviyeye taşınması gerektiğini söyleyen Kubeyban, Türkiye'nin sahip olduğu tecrübe ve finansal imkanlara dikkat çekti.

Suudi Arabistan'ın da savunma sanayisinde güçlü bir irade ortaya koyduğunu belirten general, askeri anlaşmalar kapsamında şirketlerin birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Kubeyban'a göre sorumluluk, iki ülkenin firmaları arasında eşit biçimde paylaşılmalı.

Ortak çalışmaların önündeki en önemli sorunlardan birinin bürokratik engeller olduğunu dile getiren Kubeyban, bilgi ve deneyim paylaşımının hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Savunma sanayisi projelerinin daha verimli ilerleyebilmesi için gizlilik kısıtlamalarının kaldırılmasının da acil bir ihtiyaç olduğunu söyledi.

DW SUNUCUSUNUN GÜÇ DENGELERİ SORUSUNA YANIT

Programın sunucusu, savunma teknolojilerindeki gizlilik kurallarının kaldırılmasının teknoloji paylaşan tarafı dezavantajlı duruma düşürebileceğini ve bölgedeki güç dengelerinde değişikliğe yol açabileceğini gündeme getirdi.

Bu değerlendirmeye karşılık veren Kubeyban, Türkiye'nin de Mekke Savunma İttifakı'nın bir parçası olduğunu ve çeşitli tehditlerle karşı karşıya bulunduğunu hatırlattı. Suudi Arabistan'da kurulması planlanan fabrikaların her iki ülke açısından önemli fırsatlar oluşturacağını belirten general, araştırma ve geliştirme merkezlerinin savunma sanayisindeki kritik rolüne işaret etti.

Türkiye'de son iki gün içerisinde imzalanan anlaşmalar arasında yapay zeka uygulamalarına yönelik çalışmaların da bulunduğunu belirten Kubeyban, Suudi Arabistan'ın bu alandaki altyapısına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Ayrıca Türkiye'de iki gün içerisinde gerçekleştirilen anlaşmalar arasında yapay zeka uygulamalarına ilişkin çalışmalar da bulunuyor. Bu tür teknolojilerin geliştirilmesi için araştırma merkezlerine ihtiyaç var. Biz de Suudi Arabistan olarak bu merkezlere ve gerekli altyapıya sahibiz."

HABERE GELEN OKUR YORUMLARI DİKKAT ÇEKTİ

Haberin yayımlanmasının ardından okuyucuların yorum bölümünde de Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki savunma sanayisi işbirliği ve DW sunucusunun yönelttiği sorular tartışıldı.

B. Volkan T. isimli okuyucu, "Bu da arap nevşin.. patronları aynı.." yorumunu yaptı. Aynı kullanıcı, söz konusu ifadeyi tekrar paylaşırken "Bu da arap nevşin... patronları aynı.." şeklinde yazdı. Bu yorum, okurların en beğendiği yorum olarak da öne çıktı.

Zübeyr Doğan, DW sunucusunun Türkiye'ye yönelik sorularını eleştirerek geçmişte farklı ülkelerin silah ve teknoloji satmasına rağmen teknoloji transferi gerçekleştirmediğini savundu. Yorumunda ABD, İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Rusya, Çin ve İsrail'i örnek gösteren Doğan, İran savaşında Batı ülkelerinden alınan silahların İran füzelerini engelleyemediğini ileri sürdü. Ayrıca Türkiye'nin bağımlı bir tüketici olarak kalmasının istendiğini düşündüğünü belirtti.

Metin Yalcin ise Almanya'daki otomotiv sektörüne ilişkin değerlendirmesinde, ülkede fabrikaların satılmaya çalışıldığını ve Çin'in sektördeki rekabetinin arttığını ifade etti.

Cabbar aga, DW Türkçe yayınlarının hükümeti sürekli eleştirdiğini öne sürerken, muratcil717 isimli okuyucu savunma sanayisinde bilgi ve belgelerin paylaşılmaması gerektiğini savundu. Yorumunda, Türkiye'nin de geçmişte ABD ve diğer üretici ülkelerden teknoloji alamadığını hatırlatarak benzer bir yaklaşımın Türkiye tarafından da benimsenmesi gerektiğini dile getirdi.

Haberin yorum bölümünde ayrıca DW'nin Türkiye'deki yayın politikası, Alman medyasının yaklaşımı ve savunma teknolojilerinde gizlilik konuları üzerine farklı görüşler paylaşıldı.