Süleymancılar nasıl büyüdü? 1920'lerden Alihan Kuriş dönemine uzanan yapı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Süleymancılar cemaatine yönelik düzenlenen operasyon, yaklaşık bir asırlık geçmişe sahip yapıyı yeniden gündemin merkezine taşıdı. Cemaatin lideri Alihan Kuriş'in de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alınırken, soruşturma kapsamında çeşitli şirketler de incelemeye alındı.

Şüpheliler hakkında "Suç Örgütü Kurma ve Yönetme", "Suç Örgütüne Üye Olma", "Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama", "Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık" ve "Vergi Usul Kanunu’na Muhalefet" suçlamaları yöneltildi.

Operasyonla birlikte Süleymancılar'ın nasıl ortaya çıktığı, yıllar içerisinde nasıl büyüdüğü, ekonomik yapılanması ve Alihan Kuriş'in kim olduğu da merak konusu oldu.

SÜLEYMAN HİLMİ TUNAHAN İLE BAŞLAYAN SÜREÇ

Süleymancılar olarak bilinen dini yapının temelleri 1920'li yıllarda Süleyman Hilmi Tunahan'ın faaliyetlerine dayanıyor. Tunahan, 1938'de başladığı vaizlik görevi sırasında İstanbul'daki çeşitli camilerde tanınırken, Kur'an eğitimi vermeye yönelik çalışmalar da yürüttü.

İlk dönemlerde evlerin bodrumları ve cami odaları gibi alanlarda gerçekleştirilen eğitim faaliyetleri, 1950'de Demokrat Parti'nin iktidara gelmesinin ardından farklı bir boyuta taşındı. Çamlıca'da yasal kursların açılmaya başlamasıyla yapı eğitim faaliyetlerini genişletti. 1960'lı yılların ortalarına gelindiğinde Türkiye genelindeki kursların sayısında önemli artış yaşandı.

Süleyman Hilmi Tunahan'ın 1959'daki ölümünün ardından yapının yönetimini damadı Kemal Kacar üstlendi. Kacar'ın ardından 2000 yılında Arif Ahmet Denizolgun yönetimin başına geçti. Denizolgun'un 2016'daki ölümünden sonra ise liderlik Alihan Kuriş'e geçti.

YURTLAR VE EĞİTİM AĞIYLA BÜYÜDÜ

Süleymancılar'ın zaman içerisinde büyümesinde öğrencilere yönelik eğitim ve barınma faaliyetleri önemli rol oynadı. Yapı, farklı şehirlerde açılan Kur'an kursları, öğrenci yurtları ve pansiyonlar aracılığıyla geniş bir organizasyon ağı oluşturdu.

"Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Dernekleri" çatısı altında yürütülen faaliyetlerle ortaöğretim ve üniversite öğrencilerine ulaşılırken, yapı içerisinde yetişen kişilerin ilerleyen dönemlerde cemaatle bağlantılı olduğu ileri sürülen farklı ticari kuruluşlarda çalıştığı da iddialar arasında yer aldı.

2019 yılında internete sızan ve Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlandığı ileri sürülen "Dini-Sosyal Teşekküller, Geleneksel Dini-Kültürel Oluşumlar ve Yeni Dini Yönelişler" başlıklı raporda da yapının öğrenci yurtları, Kur'an kursları ve eğitim kurumları üzerinden faaliyetlerini sürdürdüğü öne sürüldü.

AVRUPA'DAN AFRİKA VE ASYA'YA UZANAN AĞ

Yapılanmanın faaliyetleri zaman içerisinde Türkiye sınırlarının dışına da çıktı. Avrupa'daki örgütlenmenin önemli merkezlerinden biri Almanya oldu.

1973 yılında Almanya'nın Köln kentinde kurulan İslam Kültür Merkezleri aracılığıyla başlayan faaliyetlerin ilerleyen yıllarda farklı Avrupa ülkelerine yayıldığı belirtildi. Yapının bugün Avrupa'nın yanı sıra Afrika ve Asya'daki bazı ülkelerde de dernek, vakıf ve eğitim kurumları üzerinden faaliyet gösterdiği ifade ediliyor.

Son operasyon kapsamında yürütülen soruşturmada ise yapılanmayla bağlantılı olduğu değerlendirilen şirketlerin mali hareketleri mercek altına alındı. Dosyada Ayakkabı Dünyası, ŞMS Gıda, Armine Giyim, Hisar Hospital, Arden Market, İsabet Okulları ve Hisar Tur gibi farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirket ve markaların isimleri gündeme geldi.

YURTLARDAKİ FACİALAR TARTIŞMA YARATTI

Yapıyla bağlantılı olduğu belirtilen bazı öğrenci yurtlarında geçmiş yıllarda yaşanan olaylar da kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

2008'de Konya'nın Taşkent ilçesindeki ruhsatsız kız öğrenci yurdunda meydana gelen patlamada 18 kişi hayatını kaybetti. 2016 yılında Adana'nın Aladağ ilçesindeki öğrenci yurdunda çıkan yangında ise 12 kişi yaşamını yitirdi.

2023'te Antalya'nın Alanya ilçesindeki bir erkek öğrenci yurdunda çocuklara yönelik cinsel istismar suçlamasıyla yargılanan bir eğitmenin ağır hapis cezasına çarptırılması da kamuoyuna yansıdı. Yaşanan olaylar, özel öğrenci yurtlarındaki denetim mekanizmalarına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.

SİYASETLE İLİŞKİLERİ DEĞİŞTİ

Süleymancılar'ın siyasetle ilişkileri de farklı liderlik dönemlerinde değişiklik gösterdi. Kemal Kacar döneminde siyasi iktidarla daha yakın ilişkiler kurulduğu değerlendirilirken, Arif Ahmet Denizolgun döneminde bu ilişkinin daha mesafeli bir noktaya taşındığı belirtildi.

Alihan Kuriş döneminde ise yapının bazı genel ve yerel seçimlerde AK Parti'nin karşısındaki aday veya siyasi partilere destek verdiği öne sürüldü.

ALİHAN KURİŞ KİMDİR?

21 Kasım 1979'da İstanbul'da dünyaya gelen Alihan Kuriş, mimar ve iş insanı kimliğiyle biliniyor. Kuriş, Gülderen Kuriş ve Mahmut Sabri Kuriş'in oğlu.

Süleyman Hilmi Tunahan'ın ailesinden gelen Kuriş, cemaatin önceki lideri Arif Ahmet Denizolgun'un 2016 yılında hayatını kaybetmesinin ardından yapının yönetimini üstlendi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen son soruşturma kapsamında gözaltına alınan Kuriş ve diğer şüpheliler hakkındaki adli süreç devam ediyor.

Alihan Kuriş kimdir, nereli? Süleymancılar'ın lideri neden gözaltına alındı?