Sigara İçen Herkesi İlgilendiriyor! 88 Paketin 83’ünde Tespit Edildi!

Adana’da yürütülen uluslararası bilimsel araştırma, sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğine ilişkin dikkat çekici sonuçları ortaya koydu. Çukurova Üniversitesi (ÇÜ), Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi araştırmacılarının katkısıyla gerçekleştirilen çalışmada, 18 ülkeden temin edilen 88 farklı sigara çeşidinin tütünleri ayrıntılı biçimde incelendi. Analizler sonucunda 88 örneğin 83’ünde mikroplastik parçacıkları tespit edildi.

Araştırma, sigaradaki plastik kirliliğinin yalnızca filtrelerle sınırlı olmadığını, doğrudan tütünün içerisinde de mikroplastik bulunduğunu gösterdi. Çalışmada toplam 988 plastik parçacığı sayılırken, bir gram tütünde ortalama 7,2 parçacık belirlendi. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, sonuçların Türkiye’deki sigara paketlerinin yaklaşık her 10’undan 9’unda mikroplastik bulunduğuna işaret ettiğini belirtti.

88 FARKLI SİGARA ÇEŞİDİ TEK TEK İNCELENDİ

Sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğini belirlemek amacıyla Çukurova Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ortak bir araştırma yürüttü. Çalışmada, farklı ülkelerden gönüllülerin desteğiyle temin edilen sigaraların tütünleri tek tek analiz edildi.

Araştırma kapsamında Arnavutluk, Belçika, Bosna-Hersek, Çin, Mısır, Finlandiya, Gürcistan, Almanya, Japonya, Letonya, Karadağ, Kuzey Makedonya, Polonya, Sırbistan, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık’tan toplanan 88 farklı sigara çeşidi mercek altına alındı.

Mikroskop ve ileri analiz teknikleri kullanılarak yapılan incelemelerde, 88 örneğin 83’ünde mikroplastik parçacıklarına rastlandı. Toplam 988 plastik parçacığının tespit edildiği çalışmada, bir gram tütündeki ortalama parçacık sayısı 7,2 olarak hesaplandı.

Daha önce sigara ve plastik kirliliği arasındaki ilişkiyi ele alan araştırmalarda ağırlıklı olarak filtreler incelenirken bu çalışma, doğrudan sigara tütününe odaklanmasıyla öne çıktı. Araştırmanın sonuçları, çevre kirliliği alanındaki önemli bilimsel yayınlardan Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.

“İLK KEZ SİGARA TÜTÜNÜNE BAKTIK”

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, sigaradaki plastik kirliliğinin bugüne kadar çoğunlukla filtreler üzerinden ele alındığını, bu çalışmada ise doğrudan yakılan tütünün incelendiğini vurguladı.

Gündoğdu, araştırmanın kapsamını ve elde edilen bulguları şu sözlerle anlattı:

“Biz ilk kez sigara içicisinin yaktığı tütünün kendisine baktık. Hem mikroskop hem de ileri analiz teknikleriyle tütünün içerisindeki yabancı partikülleri inceledik. Bu 18 ülkeden toplanan 88 farklı sigara çeşidinin 83'ünün tütününde mikroplastik bulduk. Bu, her 10 paketin 9’unda mikroplastikli sigaralara maruz kalmak demek oluyor. Bir gram tütünde ise ortalama 7,2 plastik parçacık bulduk. Toplamda da 988 plastik parçacık saydık"

SİGARADA EN ÇOK HANGİ PLASTİK TÜRLERİ BULUNDU?

Araştırmada, günlük yaşamda sık kullanılan farklı plastik türlerinin sigara tütününde de bulunduğu belirlendi. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, tespit edilen parçacıklar arasında özellikle ambalajlarda, sentetik kumaşlarda ve plastik şişelerde kullanılan malzemelerin öne çıktığını açıkladı.

Gündoğdu, bulunan plastik türlerinin oranlarını şu ifadelerle paylaştı:

“En çok bulunan üç plastik ambalajlarda kullanılan ‘polietilen’ yüzde 37,3 oranda, çuval, sentetik kumaş ve yine ambalajda kullanılan ‘polipropilen’ yüzde 23,6 oranda, pet şişe ve polyester kumaşta kullanılan ‘PET/polyester’ yüzde 22,6 ortaya çıktı. Daha az miktarda da naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC de bulundu"

Sonuçlara göre en yüksek oran yüzde 37,3 ile polietilende ölçüldü. Bunu yüzde 23,6 ile polipropilen ve yüzde 22,6 ile PET/polyester izledi. Analizlerde ayrıca naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC türlerine de daha düşük miktarlarda rastlandı.

TÜRKİYE MİKROPLASTİK MİKTARINDA İKİNCİ SIRADA

Araştırmada ülkeler arasındaki mikroplastik miktarları da karşılaştırıldı. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu’nun aktardığı verilere göre, bir gram sigara tütününde tespit edilen mikroplastik sayısı bakımından Bosna-Hersek ilk sırada yer aldı. Bu ülkede bir gram tütünde 30 mikroplastik parçacığı belirlendi.

Türkiye ise bir gram sigara tütününde 19 mikroplastik parçacığıyla ikinci sıraya yerleşti. Türkiye’yi sırasıyla Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya takip etti.

Mikroplastiklerin tütüne hangi aşamalarda karışmış olabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gündoğdu, tütünün kurutulması ve taşınması sırasında kullanılan plastik malzemelere dikkat çekti.

Gündoğdu, bu süreci şöyle açıkladı:

"Tütün çoğu zaman açıkta, güneşte kurutuluyor. Daha sonra paketleniyor, çuvallanıyor. Çuvallar ve kurutma için kullanılan brandalar çoğunlukla PVC ve polipropilen. Bunların açılıp kapanması, toplanması ve kurutma aşamasında bu plastiklerin tütünün içerisine karıştığını düşünüyoruz"

PLASTİKLERİN YANMASI ZEHİRLİ GAZLARA YOL AÇABİLİYOR

Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, sigaranın bilinen zararlarının yanı sıra tütünün içerisinde bulunan plastik parçacıklarının yanmasıyla ortaya çıkabilecek toksik maddelerin de sağlık açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti. Sigaranın yanan ucunda sıcaklığın 600 ile 900 santigrat dereceye kadar yükseldiğini belirten Gündoğdu, bu sıcaklığın plastikleri parçalayarak zararlı gazların açığa çıkmasına neden olabileceğini ifade etti.

Gündoğdu, sigara içen kişilerin yalnızca tütünün yanmasıyla ortaya çıkan maddelere değil, tütündeki plastiklerin yanması sonucu oluşabilecek zehirli gazlara da maruz kalabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Sigara içen kişi, tütünün içindeki plastiği de yakıyor. Sigaranın yanan ucunda sıcaklık 600 ile 900 santigrat arasına çıkıyor. Bu sıcaklık plastikleri parçalayıp, zararlı gazlara dönüştürmeye yetiyor. Çeşitli zehirli kimyasallar ortaya çıkıyor. Dolayısıyla sigara içen kişi, sigaranın kendi zararının yanında bu plastiklerin yanarak ortaya çıkardığı zehirli gazlara da maruz kalıyor”

Araştırma, sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğinin uluslararası ölçekte yaygın olduğunu ortaya koyarken Türkiye’nin incelenen örneklerdeki mikroplastik miktarı bakımından ikinci sırada bulunması da dikkat çekti. Bilimsel çalışma, sigaradaki plastik kirliliğinin değerlendirilmesinde yalnızca filtrelerin değil, doğrudan tütünün de dikkate alınması gerektiğini gösterdi.