Sarı ve kırmızı alarm verildi: Isı kubbesi geliyor, sıcaklıklar 46 dereceyi görecek!

Avrupa’da peş peşe etkili olan sıcak hava dalgalarının ardından yeni bir aşırı sıcak dönemi daha başlıyor. Küresel tahmin modellerinin ortak değerlendirmelerine göre, 9 Ağustos Pazar gününden itibaren Batı Avrupa üzerinde güçlü bir yüksek basınç alanı oluşacak.

Halk arasında “ısı kubbesi” olarak bilinen bu sistem, sıcak havanın atmosferde sıkışmasına neden oluyor. Kapağı kapatılmış bir tencereyi andıran ısı kubbesi; bulut oluşumunu azaltıyor, rüzgârı zayıflatıyor ve sıcaklıkların her gün biraz daha yükselmesine yol açıyor.

Isı kubbesinin 11-12 Ağustos tarihlerinde zirve yapması, daha sonra Orta Avrupa ve Balkanlar üzerine doğru genişlemesi bekleniyor. 8-16 Ağustos dönemi ise Avrupa’da bu sıcak hava sisteminin etkisinin en güçlü hissedileceği dönem olarak öne çıkıyor.

Türkiye’de de yılın en sıcak günleri yaşanıyor. Güneydoğu Anadolu’da sıcaklıklar 40-45 derece seviyelerinde devam ederken, kıyı bölgelerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklıkların daha tehlikeli seviyelere çıkması bekleniyor.

SICAK HAVA DALGASI AVRUPA’YI ETKİLEYECEK

Sıcak hava dalgasının en fazla etkili olacağı bölgelerin başında İber Yarımadası geliyor. Güney Portekiz ile İspanya’nın iç ve güney kesimlerinde hafta sonundan itibaren sıcaklıkların 42-46 dereceye ulaşması bekleniyor.

Madrid’de termometrelerin 38-40 dereceyi göstermesi öngörülürken, Fransa’nın güneyinde hafta ortasında sıcaklıkların 40-43 dereceye çıkacağı tahmin ediliyor.

Londra, Paris ve Roma’da ise sıcaklıkların 35-37 derece arasında olması bekleniyor. Bu değerlerin mevsim normallerinin yaklaşık 8-11 derece üzerinde olduğu belirtiliyor.

Isı kubbesinin doğuya ilerlemesiyle birlikte İtalya’nın Po Ovası, Macaristan ovaları ve Balkanlar’da da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkması bekleniyor.

Gece sıcaklıklarının 22-26 derecenin altına düşmediği “tropik geceler” de önemli bir risk oluşturuyor. Vücudun gece boyunca yeterince serinleyememesi nedeniyle sıcak hava dalgalarında yaşanan sağlık sorunlarının büyük bölümü bu dönemlerde ortaya çıkıyor.

Türkiye’de ise Güneydoğu Anadolu’da 40-45 derece, Ege ve Akdeniz’in iç kesimlerinde 38-42 derece aralığında sıcaklık tahmin ediliyor.

İstanbul’da ölçülen sıcaklıkların 30-33 derece civarında kalması beklenirken, yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın 40 derecenin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.

Pazartesi ve salı günleri kuzeybatıdan gelecek serin ve yağışlı hava dalgasının Marmara ve Karadeniz’de birkaç derecelik geçici rahatlama sağlaması, ancak iç ve güney bölgelerde sıcakların devam etmesi bekleniyor.

NEM VE KURAKLIK TEHLİKESİ BÜYÜYOR

Deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde olması, buharlaşmayı artırarak nem oranlarının yükselmesine neden oluyor.

Marmara ve Karadeniz kıyıları başta olmak üzere Akdeniz, Ege, Adriyatik ve İtalya kıyılarında yüksek nem değerleri bekleniyor.

Nem, terin buharlaşmasını engellediği için vücudun kendini soğutmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle hissedilen sıcaklık, ölçülen sıcaklığın çok üzerine çıkabiliyor.

Bu hafta sonu İstanbul ve Marmara kıyılarında hissedilen sıcaklığın 43 dereceye yaklaşabileceği tahmin ediliyor.

Yaşlılar, çocuklar, gebeler, kalp-damar ve solunum rahatsızlığı bulunan kişiler ile açık alanda çalışanların yüksek nemli sıcak havalarda daha dikkatli olması gerekiyor.

Öte yandan Avrupa’nın bazı bölgelerinde aşırı kuruluk da ciddi risk oluşturuyor. İspanya ve Portekiz’in iç kesimlerinde bağıl nem oranının yüzde 20’nin altına düşmesi bekleniyor.

Türkiye’de İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da da kuru hava etkili olurken, rüzgârla birleşen düşük nem oranlarının orman yangını riskini artırabileceği belirtiliyor.

KURAKLIK AVRUPA’DA KRİTİK SEVİYEDE

Avrupa’nın yaklaşık yarısı kuraklık uyarısı altında bulunuyor. Kıtanın büyük bölümünde yağış açığının yaklaşık yedi aydır sürdüğü belirtilirken, Copernicus Küresel Kuraklık Gözlemevi mevcut durumu “şiddetli-ekstrem” seviyesinde değerlendiriyor.

Kuraklığın etkileri nehirlerde ve tarım alanlarında da görülüyor. Ren Nehri’nin rekor düşük seviyeye indiği, Hollanda’da nehir taşımacılığının aksadığı ve tarım alanlarına tuzlu su girişinin başladığı bildiriliyor.

Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin ciddi şekilde düşmesi nedeniyle Romanya’daki Cernavoda nükleer santralinde bir ünitenin soğutma suyu yetersizliği sebebiyle durdurulduğu ifade ediliyor.

İtalya’nın Po Havzası’nda ise 101 belediyede içme suyu konusunda risk oluştuğu, 24 belediyeye tankerlerle su taşındığı belirtiliyor.

Türkiye’nin batı ve iç kesimleri de Akdeniz havzasındaki kuraklık kuşağından etkileniyor. Uzmanlar, su kaynaklarının tasarruflu kullanılmasının önemine dikkat çekiyor.

ORMAN YANGINI RİSKİ ARTIYOR

Yıl başından bu yana yalnızca Avrupa Birliği ülkelerinde yaklaşık 485 bin hektarlık alanın yandığı belirtiliyor. Bu rakamın son yılların ortalamalarının oldukça üzerinde olduğu ifade ediliyor.

Yunanistan’da Atina çevresi, Eğriboz, Girit, Kefalonya ve Paros bölgelerinde çıkan yangınlarla mücadele edilirken, saatte 100 kilometreye ulaşan rüzgârların çalışmaları zorlaştırdığı bildirildi.

İspanya’da yıl başından bu yana 186 bin hektardan fazla alanın yandığı, Fransa’daki Gironde yangınında ise 42 bin hektarlık alanın zarar gördüğü aktarıldı.

Türkiye’de temmuz sonunda başlayan yangın dalgasında 300’den fazla yangına müdahale edildi. Çanakkale’den Adana’ya kadar uzanan 10 kıyı ili yüksek riskli bölgeler arasında değerlendirildi.

Önümüzdeki günlerde sıcak hava, düşük nem ve rüzgârın birleşmesiyle İberya, Güney Fransa, İtalya, Yunanistan ve Türkiye’nin batı-güney kıyılarında yangın tehlikesinin “çok yüksek-ekstrem” seviyede olması bekleniyor.

Uzmanlar; anız yakılmaması, ormanlık alanlarda ateş ve mangal yakılmaması, sigara izmaritlerinin doğaya bırakılmaması ve duman görüldüğünde 112’nin aranması konusunda uyarıyor.

AŞIRI YAĞIŞ VE SEL RİSKİ DE BULUNUYOR

Sıcak havanın biriktirdiği enerji ve nem, soğuk hava sistemleriyle karşılaştığında şiddetli fırtınalara dönüşebiliyor.

Önümüzdeki günlerde Fransa’dan Alpler’e, Almanya, Polonya, Çekya, Avusturya ve Balkanlar’a uzanan bölgede kuvvetli yağış, iri dolu, şiddetli rüzgâr ve ani sel riski bulunuyor.

Isı kubbesinin etkisini kaybetmeye başladığı dönemde bu fırtınaların daha güçlü hale gelebileceği belirtiliyor.

Kuraklık nedeniyle sertleşen toprağın yağışı yeterince emememesi, aynı bölgelerde kısa süre içerisinde hem kuraklık hem de sel riskinin yaşanmasına neden olabiliyor.

Türkiye’de Doğu Karadeniz kıyıları, Ordu’dan Artvin’e kadar olan kesimler ile Kars-Ardahan çevresinde hafta boyunca gök gürültülü sağanak, ani sel ve heyelan riski sürüyor.

9-11 Ağustos tarihlerinde kuzeybatıdan gelecek yağışlı sistemin Trakya, Marmara ve Karadeniz kıyılarında yerel kuvvetli yağışlara neden olabileceği tahmin ediliyor.

GÜN GÜN HAVA DURUMU

• 7-8 Ağustos (Cuma-Cumartesi): İberya’da sıcaklıklar 42-46 dereceye ulaşacak. Türkiye kıyılarında nemli ve bunaltıcı hava etkili olacak. İstanbul’da hissedilen sıcaklık 43 dereceye yaklaşacak.
• 9 Ağustos (Pazar): Batı Avrupa’da ısı kubbesi kurulmaya başlayacak. Türkiye’nin kuzeybatısında gök gürültülü sağanaklar görülecek.
• 10-11 Ağustos (Pazartesi-Salı): Londra, Paris ve Roma’da sıcaklıklar 35-37 derece olacak. Marmara ve Karadeniz’de yağışla birlikte geçici serinleme yaşanacak.
• 12-14 Ağustos (Çarşamba-Cuma): Isı kubbesi Orta Avrupa ve Balkanlar’a yayılacak. Kuzey kesimlerde dolu ve fırtına riski artacak.
• 15-16 Ağustos ve sonrası: Isı kubbesinin etkisinin azalmasıyla şiddetli fırtına, iri dolu ve ani sel riski gündeme gelecek. Ardından sıcaklıkların yeniden yükselme ihtimali bulunuyor.

Uzmanlar, sıcak havalarda 11.00-16.00 saatleri arasında güneşe çıkılmaması, bol su tüketilmesi ve yaşlı ile kronik hastalığı bulunan kişilerin düzenli kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Açık alanda çalışanlar için gölge, su ve dinlenme molalarının önemine dikkat çekilirken, vatandaşların resmi hava durumu uyarılarını takip etmesi öneriliyor.