MİT Arşivinden Çıktı! İnönü-Churchill Görüşmesinin Almanlara Yansıması!

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), 2’nci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı Winston Churchill arasında 1943 yılında Adana Yenice’de gerçekleştirilen görüşmenin Alman diplomatik çevrelerine nasıl yansıdığını gösteren tarihi bir belgeyi kamuoyuyla paylaştı.

MİT’in resmi internet sitesinde, “Özel Koleksiyon” başlığı altında bulunan “Belgeler” bölümündeki istihbarat raporlarına yeni bir kayıt eklendi. Paylaşılan belge, İnönü ile Churchill’in 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Alman konsolosunun değerlendirmelerini içeriyor.

RAPORDA “CHURCHILL ZİYARETİ VE ALMAN KONSOLOSU” BAŞLIĞI

İzmir Merkez Amirliği tarafından Milli Emniyet Hizmetleri Başkanlığı’na gönderilen belge 8 Şubat 1943 tarihini taşıyor. Üzerinde “Churchill ziyareti ve Alman konsolosu” konu başlığı bulunan raporda kaynak olarak “İzmir Yuvası” ibaresi yer alıyor.

Raporda, Churchill’in Adana ziyaretinin ardından Alman konsolosunun yaşadığı hareketlilik ve kendisine aktarılan bilgiler anlatılıyor. Belgenin ilgili bölümünde Alman konsolosunun, Türk hükümetinin Almanya ile ilişkilerine ilişkin aldığı mesajı aktardığı görülüyor.

Belgede şu ifadeler yer aldı:

“İngiliz Başvekili Churchill'in Adana ziyareti üzerine ilk gün büyük bir telaş gösteren Alman konsolosu, 4/2/1943 günü 160 ve tercüman beşüş bir çehre ile odasına çağırmış ve aynen şunları söylemiştir: Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk hükümetinin Alman dostluğundan ayrılmayacağına dair Von Papen'e kat'i teminat verdiği bildiriliyor. Bundan başka dostlarınız sizden bu mülakat hakkında biz Almanların ne düşündüğünü soracak olurlarsa Almanya'nın bu mülakatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını söyleyiniz. Saygılarımla arz eylerim. Z. M. A.”

İNÖNÜ VE CHURCHILL YENİCE’DE BULUŞMUŞTU

İsmet İnönü ile Winston Churchill, İkinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği dönemde 30-31 Ocak 1943’te Adana Yenice’de bir araya gelmişti.

MİT tarafından yayımlanan belge ise tarihi görüşmenin ardından Alman diplomatik çevrelerinde oluşan değerlendirmelerden bir bölümünü gün yüzüne çıkardı. 8 Şubat 1943 tarihli raporda yer alan ifadeler, görüşmenin Alman konsolosluğu tarafından nasıl takip edildiğine ilişkin dönemin istihbarat kayıtlarından birini oluşturuyor.