Kira sözleşmelerinde e-Devlet dönemi! Anlaşmazlıklarda kritik belge olacak

Ev sahibi ve kiracılar arasındaki ilişkide yeni bir dönem başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasıyla tarafların anlaşma koşullarının dijital ortamda kayıt altına alınması hedefleniyor. Zaman damgalı ve doğrulanabilir belgeler sayesinde kira bedeli, depozito ve ödeme koşulları gibi ayrıntıların olası uyuşmazlıklarda önemli bir dayanak oluşturması bekleniyor.

E-DEVLET'TE KİRA SÖZLEŞMESİ DÖNEMİ BAŞLADI

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin güvenli ve dijital ortamda hazırlanabilmesi amacıyla e-Devlet üzerinden yeni bir hizmet başlattı. Uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024’te vatandaşların kullanımına sunuldu.

Bu sistemde taşınmaz sahibi olan gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı'ndaki “Kira Sözleşmesi İşlemleri” bölümünden sözleşmeyi hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme daha sonra kiracı ve varsa kefilin onayına sunuluyor.

Uygulamanın ikinci aşamasına ise 9 Mayıs 2025’te geçildi. Böylece emlak danışmanları ve taşınmaz sahibi tarafından yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak tarafların onayına gönderebilir hale geldi.

SÖZLEŞMELERDEKİ HATALAR DÜZELTİLEBİLİYOR

Sistem, kullanıma sunulduktan sonra gelen talepler doğrultusunda yeni özelliklerle geliştirilmeye devam ediyor. Bu kapsamda “Hata Düzeltme” ve “Güncelleme” seçenekleri de uygulamaya eklendi.

Sözleşmenin taraflarca onaylanmasının ardından 15 gün içerisinde yazım hataları, yanlış rakamlar veya bilgi girişindeki maddi hatalar düzeltilebiliyor. “Güncelle” özelliği sayesinde ise tarafların iletişim bilgileri ile kira tutarı ve ödeme bilgileri güncel tutulabiliyor.

Sistem üzerinden ayrıca zaman damgası bulunan barkodlu kira sözleşmesi belgesi oluşturulabiliyor. Oluşturulan belgenin doğruluğu e-Devlet Kapısı üzerinden kontrol edilebiliyor.

Bakanlığın hedefleri arasında ise gelecekte tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirecek bir düzenleme bulunuyor.

“BEN BÖYLE ANLAŞMAMIŞTIM” TARTIŞMALARI AZALABİLİR

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, dijital kira sözleşmesinin ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkinin daha şeffaf hale gelmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.

Elektronik ortamda hazırlanan sözleşmelerin tarafların üzerinde mutabık kaldığı şartları açık biçimde ortaya koyacağını ifade eden Kılıç, şu değerlendirmede bulundu:

"Kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi önemli bilgiler kayıt altına alınacak. Böylece sözleşme sonrasında ortaya çıkabilecek 'Ben böyle anlaşmamıştım' veya 'Sözleşmede böyle yazmıyordu' şeklindeki tartışmaların önüne geçilmesi kolaylaşacak." dedi.

Kılıç’a göre uygulama, kira ilişkilerindeki uyuşmazlıkların yanı sıra kira gelirlerinin daha sağlıklı takip edilmesine ve vergi kayıplarının azaltılmasına da katkı sağlayabilir.

GERÇEK KİRA BEDELİ DE KONTROL EDİLMELİ

Elektronik sözleşmenin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Kılıç, sözleşmede belirtilen kira tutarıyla gerçekte ödenen miktarın farklı olup olmadığının da denetlenmesi gerektiğine dikkat çekti.

"Bunun için yalnızca elektronik sözleşme yapılması yeterli değil. Sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığı da denetlenmeli. Ayrıca elde edilen veriler yalnızca vergi takibi amacıyla değil, Türkiye'nin konut ve kira sorunlarının doğru anlaşılması ve kalıcı çözümler üretilmesi için de kullanılmalı."

Kılıç, dijital sözleşmelerin kiracılar açısından bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konularda yazılı güvence sağlayabileceğini, ev sahiplerinin de sözleşmeyle belirlenen hak ve sorumluluklarının korunacağını ifade etti.

YAŞLI VATANDAŞLAR İÇİN TEKNİK DESTEK ÇAĞRISI

Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte emlak danışmanlarının sistemdeki görev ve sorumluluklarının da açık biçimde belirlenmesi gerektiği belirtildi. Kılıç, yeni sistemin vatandaşlar açısından ek bir bürokrasi veya maliyet oluşturmaması gerektiğini söyledi.

Özellikle e-Devlet kullanımında zorlanan yaşlı vatandaşların işlemlerini tamamlayabilmesi için teknik destek sağlanması gerektiğini belirten Kılıç, kişisel verilerin korunmasının da büyük önem taşıdığını vurguladı.

Kılıç, "e-Devlet kullanımında güçlük yaşayan, özellikle yaşlı vatandaşların işlemlerini kolayca gerçekleştirebilmeleri için gerekli teknik destek sağlanmalı, kişisel veriler titizlikle korunmalıdır. Sonuç olarak e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi yapılması doğru bir adımdır. Ancak asıl önemli olan, sözleşmenin dijital olması değil, kira ilişkisinde adaletin, güvenin, şeffaflığın ve tarafların haklarının korunmasının sağlanmasıdır." dedi.