Kazı sırasında zeminin altında bulundu: Üzerindeki rün yazıları çözülemiyor!

Keşif, Faroe Adaları'ndaki Sandoy Adası'nın Sandur köyünde yer alan Á Sondum arkeolojik alanında gerçekleştirildi. Kazıları sürdüren Faroe Adaları Ulusal Müzesi, bölgede bu tür rün taşlarına oldukça nadir rastlandığını belirtti.

Arkeologların bu yaz gerçekleştirdiği çalışmalar sırasında ortaya çıkarılan taş, eski bir yapının tabanında bulundu. Taşın üzerindeki bazı rünleri müze uzmanları okuyabildi ancak yazının tamamının kesin şekilde çözümlenebilmesi için rün yazıları konusunda uzman bir araştırmacının ağustos ayının sonunda Faroe Adaları'na gelerek eseri incelemesi planlanıyor.

Rünler, özellikle İskandinavya'da Viking Çağı ile özdeşleşen eski alfabelerde kullanılan işaretlerden oluşuyor. Geçmişte bu tür yazılı taşların ölen kişilerin anısını yaşatmak, yapılan yolculukları kayıt altına almak, arazi sahipliğini belirtmek veya güçlü ailelerin statüsünü göstermek gibi farklı amaçlarla kullanıldığı biliniyor.

Taşın yüzyıllardır bulunduğu ortamdan çıkarılması da eserin korunması açısından yeni bir hassasiyet oluşturdu. Toprak altında uzun süre korunan taşın yüzeyi ve üzerindeki yazılar, gün yüzüne çıktıktan sonra dış etkenlere karşı daha savunmasız hale geldi. Bu nedenle eser kazı alanında bırakılmayarak ayrıntılı inceleme ve koruma çalışmaları için Ulusal Müze'ye götürüldü.

AYNI ALANDA DİNİ ESERLER DE BULUNDU

Kazı bölgesinde ortaya çıkarılan diğer buluntular, rün taşının bulunduğu yapının geçmişine ilişkin önemli ipuçları sundu. Arkeologlar aynı alanda, Meryem Ana'yı çocuk İsa ile tasvir eden küçük bir heykelin parçalarının yanı sıra yağ yakılarak kullanılan küçük bir kandil de buldu.

Kazılan yapının doğu-batı yönünde uzanması ve giriş bölümünün batıya bakması da araştırmacıların dikkatini çekti. Orta Çağ'daki küçük ibadethane ve şapellerde benzer mimari özelliklerin görülmesi nedeniyle yapının erken dönemlerde Hristiyan şapeli olarak kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. Ancak yapının gerçek işlevine ilişkin henüz kesin bir sonuca ulaşılamadı.

Kazı çalışmalarına Faroe Adaları Ulusal Müzesi'nin yanı sıra Aarhus Üniversitesi ve Moesgaard Müzesi'nden ekiplerin de katkı sağlaması planlanıyor.

Araştırmacıların en büyük merakı ise taşın üzerindeki rünlerin tamamının çözülebilmesi. Ağustos ayının sonunda yapılması planlanan uzman incelemesinin, taşın kimin için ya da hangi amaçla hazırlandığına ve bölgede bulunmuş olası dini yapıyla bağlantısına ilişkin önemli bilgiler ortaya çıkarması bekleniyor.