Kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemde: 1999-2008 arası sigortalıları ne bekliyor?

8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik konusu yeniden gündeme geldi. Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile gerçekleştirdiği temasların ardından, düzenlemenin Meclis'e gelip gelmeyeceği ve 2000 sonrası sigortalıların yaş ve prim koşullarında değişiklik yapılıp yapılmayacağı merak ediliyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta girişi bulunan birçok kişi emeklilik hakkı elde etti. Buna karşılık 9 Eylül 1999 ve sonrasında çalışma hayatına başlayanlar, sigorta başlangıç tarihleri arasındaki kısa farka rağmen emeklilik yaşında 17 ila 20 yıla ulaşan farklılıklarla karşılaştı. Bu nedenle özellikle 2000-2008 döneminde sigortalı olan çalışanların kademeli geçiş talebi gündemdeki yerini koruyor.

EMADDER'İN BAKANLIK TEMASLARI SONRASI GÖZLER MECLİS'TE

Kademeli emeklilik talebini gündemde tutan Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yönetimi, geçtiğimiz günlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde üst düzey görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmeler sırasında 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların yaş ve prim şartlarına ilişkin taleplerini içeren kapsamlı bir rapor sunuldu.

Bakanlıkla yapılan temasların ardından çalışanlar, hükûmet tarafından resmi bir çalışma başlatılıp başlatılmayacağını ve konuyla ilgili bir yasa teklifinin hazırlanıp hazırlanmayacağını takip etmeye başladı. Ancak görüşmelerin ardından düzenlemenin yasalaşacağı tarihe ilişkin kesinleşmiş bir takvim açıklanmış değil.

KADEMELİ EMEKLİLİK YASASI ÇIKTI MI?

Kademeli emeklilik bekleyenlerin yanıtını aradığı sorulardan biri de düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelip gelmediği. Paylaşılan bilgilere göre, henüz kabul edilerek yürürlüğe giren ve Resmî Gazete'de yayımlanan bir kademeli emeklilik yasası bulunmuyor.

Muhalefet milletvekillerinin Meclis'e sunduğu kanun teklifleri ve Bakanlığa yönelttiği soru önergeleri gündemdeki tartışmalar arasında yer alıyor. Bununla birlikte hükûmet tarafından hazırlanarak TBMM Genel Kurulu'na sunulmuş, onaylanmış bir düzenleme takvimi açıklanmış değil.

2000 SONRASI SİGORTALILARIN YAŞ VE PRİM ŞARTLARI

Mevcut mevzuata göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanıyor.

Kademeli emeklilik talebinde bulunan sivil toplum kuruluşlarının gündeme getirdiği modellerde ise sigorta başlangıç yılına göre farklı yaş ve prim koşulları öngörülüyor. Bu öneriler arasında emeklilik yaşının 43'ten başlayarak 52-54 yaş aralığına kadar kademelendirilmesi ve prim gününün 6.250 ile 7.000 arasında düzenlenmesi bulunuyor.

Söz konusu yaş ve prim değerleri, talep edilen modele ilişkin öneriler olarak öne çıkıyor; yürürlükteki resmi emeklilik şartlarının değiştiği anlamına gelmiyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN YASALAŞACAK?

Kademeli emeklilik düzenlemesinin ne zaman çıkacağı konusunda henüz kesin bir tarih bulunmuyor. Sosyal güvenlik uzmanları, ekonomik koşullar, aktüeryal dengeler ve Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerinin yeni bir düzenlemenin hazırlanmasında etkili olabileceğine dikkat çekiyor.

1999-2008 arasında sigortalı olan çalışanların talepleri ve Bakanlık düzeyindeki görüşmeler, konunun gündemde kalmasını sağlıyor. Ancak olası bir reformun kapsamı, uygulama takvimi ve hangi sigortalıları içereceği konusunda resmi bir karar açıklanmış değil.

YILLARA GÖRE KADEMELİ EMEKLİLİK TALEP TABLOSU

Kademeli emeklilik için gündeme getirilen öneri tablosunda sigorta başlangıç yılına göre aşağıdaki yaş ve prim günleri yer alıyor. Bu rakamlar, talep edilen modeldeki koşulları gösteriyor; yürürlüğe girmiş resmi bir düzenleme olarak değerlendirilmemeli.

Kademeli emeklilik konusunda yeni bir yasal düzenleme yapılması halinde yaş, prim günü ve sigorta başlangıç tarihine ilişkin koşulların resmi açıklamalarla netleşmesi bekleniyor. Şimdilik 1999 sonrası sigortalılar için mevcut mevzuat geçerliliğini koruyor.