İtiraf Geldi: Türkiye'nin Doğu Akdeniz Stratejisi Yunanistan'ı Zora Soktu!

Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı oy birliğiyle kabul etti. Meclis, bu kararla 2020 yılında alınan ret kararını da iptal etti. Gelişme, Doğu Akdeniz'deki dengeleri etkileyebilecek önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.

Kararın ardından Yunan basınında geniş yankı uyandıran gelişme, Banking News, CNN Yunanistan ve Naftemporiki gibi önde gelen yayın organlarında ele alındı. Yunan medyası, yaşananları "büyük ulusal yenilgi" ve "jeopolitik şok" ifadeleriyle duyurdu.

Yunan yayın organları, Atina'nın hem Trablus hem de Bingazi üzerindeki nüfuzunun sınırlı kaldığını kabul ederken, Ankara'nın yürüttüğü diplomasinin Doğu Akdeniz'deki dengelerin Yunanistan aleyhine değişmesinde etkili olduğunu savundu.

ATİNA, WASHINGTON'DAN ACİL MÜDAHALE İSTEDİ

Türkiye'nin diplomatik hamlesi karşısında Atina yönetimi, ABD'nin desteğini almak için harekete geçti. Yunan basınından Kathimerini'nin aktardığı bilgilere göre, önde gelen Yunan-Amerikan savunuculuk kuruluşu HALC (Hellenic American Leadership Council), ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya resmi bir mektup göndererek acil müdahale talebinde bulundu.

HALC, ABD'nin Türkiye-Libya mutabakatının hukuki statüsü konusunda sessiz kalmasının Ankara ve Trablus tarafından örtülü bir onay olarak yorumlanabileceğini ileri sürdü. Kuruluş, Rubio'dan dört konuda adım atılmasını istedi.

Talepler arasında Türkiye-Libya mutabakatının üçüncü ülkeler açısından hukuki sonuç doğuramayacağının ABD tarafından resmen açıklanması, Yunanistan'ın öne sürdüğü deniz yetki alanları ve egemenlik haklarının Washington yönetimince teyit edilmesi, Doğu Akdeniz'de faaliyet gösteren Chevron gibi Amerikan enerji şirketlerinin arama ve sondaj çalışmalarına yönelik olası müdahalelere karşı çıkılması ve ABD politikalarının Avrupa Birliği'nin benimsediği tutumla tamamen uyumlu hale getirilmesi yer aldı.

ABD'DEN YUNANİSTAN'IN BEKLEDİĞİ AÇIK DESTEK GELMEDİ

Atina yönetiminin Washington'dan beklediği müdahale gerçekleşmedi. ABD Dışişleri Bakanlığı, bölgesel anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözüme kavuşturulmasının ticari yatırımları teşvik edeceğini vurgulamakla yetindi. Bakanlık, mutabakatın hukuki statüsü hakkında ise kesin bir değerlendirme yapmadı.

Washington'ın bu tutumu, Yunanistan'ın en önemli müttefiklerinden biri olarak gördüğü ABD'den beklediği açık desteği alamadığı şeklinde yorumlandı.

MAVİ VATAN DOKTRİNİ VE DOĞU AKDENİZ'DEKİ ENERJİ REKABETİ

Doğu Akdeniz'deki rekabet, hukuki ve diplomatik tartışmaların yanı sıra enerji arama faaliyetleriyle de devam etti. ABD merkezli enerji devi Chevron ile Yunan enerji şirketi Helleniq Energy, Girit ve Mora Yarımadası'nın güneyinde bulunan dört açık deniz sahasında ruhsatlandırma ve arama anlaşmaları imzaladı.

Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi (DİPAM) Başkanı Dr. Tolga Sakman, Atina'nın temel hedefinin ABD'nin siyasi ve ekonomik gücünü arkasına alarak Türkiye'nin Mavi Vatan yaklaşımının ve deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerinin uluslararası alanda kabul görmesini engellemek olduğunu belirtti.

Sakman, Yunanistan'ın Amerikan enerji yatırımlarını ve İsrail'e kadar uzatılması planlanan elektrik hattı projelerini diplomatik süreçlerde baskı unsuru olarak kullanmaya çalıştığını ifade etti.

YUNAN SAVUNMA BASININDA TÜRKİYE'NİN YÜKSELİŞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Türk savunma sanayisinin son yıllarda kaydettiği ilerleme, Yunan askeri ve strateji basınında da gündeme geldi. Yunan strateji ve savunma sitesi Militaire'de yayımlanan kapsamlı analizde, Atina'nın bölgede giderek yalnızlaşma riskiyle karşı karşıya olduğu değerlendirmesi yapıldı.

Analizde, Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayisi ihracatının 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 48 arttığı bilgisi paylaşıldı. Baykar, ASELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi Türk savunma sanayisi şirketlerinin uluslararası pazarlardaki başarıları ve geliştirdikleri teknolojik altyapı da Yunan basınının dikkat çektiği başlıklar arasında yer aldı.

"ANKARA, ATİNA'NIN MANEVRA ALANINI BOĞUCU ŞEKİLDE KISITLIYOR"

Militaire'de yayımlanan analizde, Türkiye'nin küresel ölçekte geliştirdiği savunma iş birliklerinin coğrafi kapsamının Yunanistan açısından önemli bir stratejik unsur olduğu belirtildi.

Ankara'nın Kanada, İtalya, Almanya, İngiltere ve ABD gibi ülkelerle yürüttüğü savunma ve sanayi iş birliklerine dikkat çekilen değerlendirmede şu ifadeye yer verildi:

"Ankara, savunma sanayisini diplomatik bir nüfuz aracı haline getirerek Atina'nın manevra alanını boğucu bir şekilde kısıtlıyor."

Söz konusu değerlendirme, Türkiye'nin savunma sanayisi ve diplomasi alanındaki kapasitesinin Yunanistan'ın bölgesel hareket alanını etkilediğine ilişkin bir yorum olarak öne çıktı. Analizde, Türkiye'nin bu etkisini yalnızca askeri kapasitesiyle değil, uluslararası iş birlikleri ve sanayi ilişkileriyle de güçlendirdiği vurgulandı.

AVRUPA BİRLİĞİ İLE İLİŞKİLER DE ATİNA'NIN HESAPLARINI ETKİLİYOR

Haberde, Ankara'nın çevresinde stratejik, ekonomik ve teknolojik çıkar ilişkilerinden oluşan geniş bir ağ kurduğu değerlendirmesine yer verildi.

Avrupa Birliği'nin Türkiye ile işlevsel ve ticari ilişkilerini sürdürme isteği ve Türk savunma sanayisi ürünlerine yönelik ilgi, Yunanistan'ın dış politikadaki hareket alanını etkileyen unsurlar arasında gösterildi. Bu tablonun, Atina'nın Türkiye karşısında uluslararası destek arayışını zorlaştırdığı ve Yunanistan'ı bölgede daha sınırlı bir diplomatik alanla karşı karşıya bıraktığı ileri sürüldü.