Ferdi Zeyrek davasında yeni rapor: Kusur zinciri tek tek ortaya kondu

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in evindeki havuzun makine odasında elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesine ilişkin hazırlanan ek bilirkişi raporu tamamlandı. Dokuz Eylül Üniversitesi’nden 5 akademisyenin hazırladığı 46 sayfalık raporda, olayın farklı kişi, şirket ve kurumların çeşitli düzeylerdeki ihmal ve kusurlarının birbiriyle birleşmesi sonucu meydana geldiği değerlendirildi.

Raporda 4 kişi asli, 9 kişi tali kusurlu bulunurken, 3 sanık ile Ferdi Zeyrek’in olayda kusurunun olmadığı kanaatine varıldı.

HAVUZUN ORİJİNAL PROJEDE YER ALMADIĞI BELİRTİLDİ

Bilirkişi heyeti, olayın yaşandığı konutun bulunduğu parseldeki yapı ruhsatlarında yüzme havuzunun yer almadığını tespit etti. Havuz ile bağlantılı makine odasının da ilk mimari projede bulunmadığı belirtildi.

2020 yılında yapılan mimari tadilat başvurusunda projeye “süs havuzları eklendi” ibaresinin konulduğu, ancak havuzların derinliğine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği kaydedildi. Raporda, havuzlar için özel ruhsat ve ek projelerin de belediye tarafından istenmediği aktarıldı.

Olayın meydana geldiği havuzun 4 metreye 8 metre ölçülerinde ve 1,60 metre derinliğinde olduğu belirtildi. Havuzun sonradan yapıldığı, makine odasının ise izinsiz ve projesiz şekilde inşa edildiği değerlendirildi.

TOPRAKLAMA VE KAÇAK AKIM RÖLESİYLE İLGİLİ KRİTİK TESPİTLER

Raporda olayın teknik nedenlerine ilişkin en önemli tespitlerden biri, havuz ve makine odasının elektrik tesisatı ile topraklama projesinin bulunmaması oldu.

Havuz pompa motorları, metal merdiven ve diğer metal aksamların uygun şekilde topraklanması ve potansiyel dengeleme sistemiyle birbirine bağlanması gerektiği belirtilirken, olayla ilgili tesisatta standartlara uygun bir sistem bulunduğunu gösteren belge olmadığı kaydedildi.

Elektrik tesisatını yapan N.B.’nin gerekli topraklama projesini hazırlamadığı ve onay almadığı ifade edildi. Ayrıca tesisatın toplam bağlantı gücünün, elektrik teknisyenleri için belirtilen yetki sınırını aştığı değerlendirildi.

Makine odasındaki elektrik panosunda bulunan kaçak akım rölesinin de arızalı olduğu tespit edildi. Video kayıtlarında rölenin elle yapılan açma-kapama kontrolünde beklenen şekilde çalışmadığı belirtildi.

MOTORDAKİ İZOLASYONUN BOZULDUĞU BELİRTİLDİ

Bilirkişi heyeti, elektrik kaçağının havuz pompa motoru üzerinden meydana geldiğini belirledi.

Rapora göre motor 2021 yılında bakımdan geçirildi. Bakım sırasında elektrik bağlantılarının bulunduğu bölüm açılırken, su sızmasını önlemek için kullanılması gereken contaların daha sonra takılmadığı ve kablo girişindeki bağlantının gevşek bırakıldığı değerlendirildi.

Motorun 2022 yılında yeniden tamir edildiği, bu işlem sonrasında su geçirmezlik izolasyonunun bozulduğu ve elektrik bağlantılarına nem ile su girdiği belirtildi. Bunun sonucunda motor sargılarında yeniden izolasyon sorunu oluştuğu aktarıldı.

METAL MERDİVENDE 67 VOLT GERİLİM ÖLÇÜLDÜ

Raporda, elektrik kaçağı nedeniyle makine odasına girişte bulunan metal merdiven ile toprak arasında 67 volt seviyesinde gerilim oluştuğunun ölçüldüğü belirtildi.

Uluslararası standartlara göre 50 voltun üzerindeki gerilimlerin insan açısından tehlikeli kabul edildiği aktarılan raporda, olay günü makine odasının zemininde 15-20 santimetre seviyesinde su bulunduğu ve metal merdivenin topraklanmadığı kaydedildi.

Yapılan hesaplamalarda insan üzerinden farklı senaryolarda 203 ve 170 miliamper akım geçebileceği belirlendi. İnsan için tehlikeli akım sınırının 30 miliamper olarak kabul edildiği raporda, hesaplanan değerlerin ölümcül etki sınırına girdiği değerlendirildi.

Bilirkişi heyeti, gerekli topraklama ve potansiyel dengeleme yapılmış olsaydı insan üzerinde oluşacak gerilimin yaklaşık 6 volt seviyesinde kalacağını ve Ferdi Zeyrek’in hayati tehlike yaşamayacağı kanaatine vardı.

RAPORDA İHMALLER ZİNCİRİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Raporda havuz pompa motorunun zemine sabitlenmemiş plastik bir sehpa üzerine yerleştirildiği de belirtildi. Motorun sabitleme vidalarının kullanılmadığı, sehpanın da zemine sabitlenmediği kaydedildi. Bu durumun titreşimleri artırarak çeşitli mekanik sorunlara ve su sızıntılarına yol açabileceği değerlendirildi.

Havuz ve makine dairesine ait onaylı mekanik tesisat projesinin bulunmadığı da rapordaki tespitler arasında yer aldı. Makine odasının nem, drenaj ve havalandırma koşullarıyla ilgili de çeşitli eksikliklerin bulunduğu belirtildi.

İş sağlığı ve güvenliği açısından makine odasının “çok tehlikeli” bir ortam oluşturduğu değerlendirilirken; elektrik, su, nem, dar giriş, metal merdiven, topraklama eksikliği ve çalışmayan kaçak akım rölesinin bir arada bulunmasına dikkat çekildi.

4 KİŞİ ASLİ, 9 KİŞİ TALİ KUSURLU BULUNDU

Bilirkişi heyeti, olayda N.B., H.A., M.G. ve H.İ.’yi asli kusurlu değerlendirdi.

Raporda N.B.’nin elektrik tesisatındaki topraklama ve proje eksiklikleri, H.A.’nın motor tamiratı sonrasında su geçirmezlik izolasyonunun bozulması, M.G.’nin izinsiz havuz ve makine odası ile denetim eksiklikleri, H.İ.’nin ise motor montajındaki kusurlar nedeniyle asli kusurlu olduğu belirtildi.

A.Ö., E.K., R.A., H.Ş., M.Ç., M.S., Ö.T., Y.Ö. ve A.S. ise tali kusurlu bulundu. Bu kişiler yönünden raporda farklı denetim, görev ve bildirim sorumluluklarının yerine getirilmemesine ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

Buna karşılık M.E., H.A. ve H.E.’nin olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldı.

BİLİRKİŞİLERE GÖRE FERDİ ZEYREK’İN KUSURU YOK

Ek bilirkişi raporunda Ferdi Zeyrek’in de olayın meydana gelmesinde kusurlu olmadığı açıkça belirtildi.

Heyet, ilgili yönetmelik ve standartlarda kullanıcıların sorumlu tutulduğu bir hüküm bulunmadığını, Zeyrek’in kendi evindeki havuzun makine odasında tehlikeli seviyede elektrik kaçağı olduğunu önceden öngörmesinin dosyadaki bilgiler ışığında mümkün olmadığını değerlendirdi.

Raporda ayrıca havuz, makine odası ve tesisatın projelendirme, imalat ve denetim süreçlerinde Ferdi Zeyrek’e ait herhangi bir imza veya onay bulunmadığı belirtildi. Bu gerekçelerle Zeyrek’in olayın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı kanaatine varıldı.

FERDİ ZEYREK NASIL HAYATINI KAYBETTİ?

Ferdi Zeyrek, geçen yıl 6 Haziran akşamı Yunusemre ilçesindeki evinde havuzun makine odasındaki arızayı kontrol etmek isterken elektrik akımına kapıldı. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Zeyrek, 9 Haziran’da hayatını kaybetti. Eşi Nurcan Zeyrek de eşini kurtarmaya çalışırken elektrik akımından yaralandı.

Olayla ilgili daha önce hazırlanan iddianamede 2’si tutuklu 10 sanık hakkında “taksirle bir kişinin ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olma” suçundan dava açılmış, ilk duruşmada tutuklu sanıklar tahliye edilmişti.