Ev Kadınlarını İlgilendiren Teklif Meclis’te! Emeklilikte Yeni Dönem Başlıyor!

Türkiye’de milyonlarca ev kadınını yakından ilgilendiren kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu. Toplam 40 maddeden oluşan teklif ile ev içinde harcanan emeğin yasal güvence altına alınması ve ev kadınlarının sosyal güvence ile emeklilik imkanlarının genişletilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemede yalnızca ev kadınlarının emekliliğine ilişkin hükümler bulunmuyor. Ev hizmetlerinde çalışanların iş güvencesinden bakım verenlere yönelik desteklere, ücretsiz sağlık hizmetinden sosyal güvence imkanlarına kadar çok sayıda başlık yer alıyor.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre, TÜİK’in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması, kadınların ev işleri ve bakım konusunda erkeklere kıyasla çok daha fazla zaman harcadığını ortaya koydu. Araştırmada erkeklerin ev işleri ve bakım için günlük ortalama 58 dakika ayırdığı, kadınlarda ise bu sürenin 4 saat 3 dakikaya ulaştığı belirtildi. Karakaş, aradaki bu farkın kadınların ilerleyen yaşlarda ekonomik açıdan daha fazla riskle karşı karşıya kalmasına yol açtığını ifade etti.

EV KADINLARINA DEVLET DESTEKLİ SİGORTA

Kanun teklifinde, ev içerisinde gerçekleştirilen temizlik ve bakım faaliyetlerinin sigortalılık süresine dahil edilmesi öngörülüyor. Ev kadınlarının Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı hale getirilmesi ve emeklilik ile sağlık primlerinin Hazine tarafından karşılanması planlanıyor.

Düzenlemeden yararlanacak kadınların daha yüksek emekli aylığı alabilmesi için ilave prim ödeme seçeneğinin de sunulması hedefleniyor. Bunun yanı sıra geçmiş yıllarda sigortasız geçirilen dönemler için geriye dönük borçlanma imkanının getirilmesi planlanıyor. Böylece belirli şartları karşılayan geçmiş dönemlerin emeklilik hesabına dahil edilmesinin önü açılacak.

55 YAŞINDA EMEKLİLİK VE ÜCRETSİZ SAĞLIK İMKANI

Teklifte dikkat çeken başlıklardan biri de ev kadınlarının 55 yaşında emekli olabilmesine yönelik düzenleme. Ayrıca emekli aylığı bağlama oranının yüzde 90’a kadar çıkarılmasına ilişkin hükümler de teklif içerisinde yer alıyor.

Çalışma gücünü kaybeden ev emekçileri için ise yüzde 70 ile 80 arasında değişen oranlarda malullük aylığı bağlanması öngörülüyor. Ev kadınlarının yanı sıra aile bireylerinin de Genel Sağlık Sigortası’ndan (GSS) herhangi bir ücret ödemeden yararlanabilmesi planlanıyor.

EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARA YENİ HAKLAR

Düzenleme yalnızca kendi evinde çalışan kadınları kapsamıyor. Evlerde temizlik ve bakım hizmeti sunan çalışanların da İş Kanunu kapsamında güvence altına alınması hedefleniyor.

Bu kapsamda kıdem tazminatı ve yıllık izin gibi hakların tanınması planlanırken, 30 günü aşan ev işlerinde yazılı sözleşme yapılmasının zorunlu hale getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca çalışanların mobbing, taciz ve şiddete karşı korunmasına yönelik düzenlemeler getirilmesi amaçlanıyor.

Risk taşıyan işlerde de çalışanların korunması hedefleniyor. Örneğin cam temizliği gibi riskli faaliyetlerde koruyucu ekipman sağlanmasının zorunlu tutulması teklif kapsamında yer alıyor.

BAKIM VERENLERE MOLA VE İZİN DESTEĞİ

Evinde yaşlı veya hasta bir yakınının bakımını üstlenen kişiler için de çeşitli desteklerin hayata geçirilmesi planlanıyor. Sürekli bakım sorumluluğu taşıyan kişilerin maaşlarından kesinti yapılmadan kamu tarafından sağlanacak “mola bakımı” hizmetinden yararlanabilmesi öngörülüyor.

Ayrıca bakım verenlere yılda en az 30 gün ücretsiz geçici izin hakkı verilmesi planlanıyor. Bunun yanında ücretsiz psikolojik ve hukuki destek sağlanması da teklifin maddeleri arasında bulunuyor.

Büyükşehir ve ilçe belediyelerine ise kreş, mola evi ve yaşlı bakımevi açma yükümlülüğü getirilmesi öngörülüyor. Böylece hem ev kadınlarının sosyal güvence ve emeklilik imkanlarının artırılması hem de bakım yükünü üstlenen kişilere destek sağlanması amaçlanıyor.