Defineciler 2 bin 800 yıllık tarihi alanı talan etti! Kayaları patlattılar!

Erzurum'un Pasinler ilçesi yönündeki kara yolunda bulunan Hamamderesi mevkiindeki Urartu dönemi kaya mezarları, definecilerin yasadışı kazıları nedeniyle büyük zarar gördü. Jeneratör ve hilti kullanan defineciler, alandaki kayaları patlatmaya çalıştı.

Kültür ve Turizm İl Müdürlüğünce 2015 yılında tescillenen bölgede meydana gelen tahribatın ardından, daha önce bilinmeyen kümbet biçimli odalar ile bir yerleşim alanını andıran bölümler ortaya çıktı.

MANTAR TOPLARKEN TAHRİBATI FARK ETTİLER

Erzurum Tanıtım ve Turizm Başkanı ve arkeolog Ömer Faruk Kızılkaya, bölgeye mantar toplamak amacıyla geldikleri sırada definecilerin oluşturduğu tahribatı fark ettiklerini söyledi.

Kızılkaya, yaşananları şu sözlerle anlattı:

"Daha önce burası düz bir alandı. Kazılmamıştı ve odalar yoktu. Defineciler buraya jeneratör ve hiltiler getirip burayı patlatmaya çalışmışlar ve nispeten başarılı da olmuşlar. Ondan sonra burada odalar olduğunu keşfettik. Buranın kaya mezarı olarak bilinmesinin ötesinde alt taraftaki yerleşim yerlerini de keşfettik"

Definecilerin müdahalesiyle ortaya çıkan bölümlerin yalnızca kaya mezarlarından ibaret olmadığı, aşağı kısımlarda geçmişte bir yerleşim alanı olarak kullanılmış olabileceği değerlendirildi.

PAGANİZMDEN HIRİSTİYANLIĞA GEÇİŞ DÖNEMİNE AİT

Kızılkaya, ortaya çıkarılan yerleşimin Pagan inancından Hristiyanlığa geçiş sürecine ait olduğunu düşündüğünü belirtti. Bölgenin tahmini tarihinin ise milattan sonra 300 ile 500 aralığında olabileceğini ifade etti.

Kızılkaya, döneme ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Pagan kültürünün esas olduğu yerlerde Hristiyanlar daha tenha köşelerde ve onlardan uzak yerlerde yerleşim kurup oralarda barınmaya çalışmış ve bazen de yer altında yerler yaparak yaşam alanları oluşturarak oralarda yaşamışlardır. Tahminen İlk Çağ'ın son dönemleri, Orta Çağ'ın başları, yani milattan sonra 300 ile 500 civarlarına kadar sürebilecek bir dönem diyebiliriz"

SERAMİKLER TARİHİNE IŞIK TUTUYOR

Alanda çok sayıda seramik parçası bulunduğunu belirten Kızılkaya, bölgenin kesin olarak tarihlendirilebilmesi için arkeolojik kazı yapılması gerektiğini vurguladı. Odalarda gerçekleştirilecek kazılar sırasında ortaya çıkacak malzemelerin tarihlendirme konusunda çok daha net sonuçlar sağlayacağını aktardı.

Kayaların yapısının sert bazalt olmadığını ve işlenmeye son derece uygun olduğunu ifade eden Kızılkaya, Bayburt, Muş ve İç Anadolu bölgesinde de benzer yer altı şehirlerinin bulunduğuna dikkat çekti.

Kızılkaya, bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra yerleşimin korunabileceğini ve turizme kazandırılabileceğini söyledi. Ayrıca ziyaretçilere yalnızca bölgenin tarihi değil, burada geçmişte yaşamış kültürlerin de anlatılması gerektiğini kaydetti.