AYM’den eksik memur maaşları için emsal karar: İcra takibinin düşürülmesi hak ihlali sayıldı

Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen memur maaşlarının tahsili için başlatılan ilamsız icra takiplerinin sonradan düşürülmesi ve ardından açılan davalarda süre aşımı kararı verilmesiyle ilgili başvuruyu karara bağladı. Yüksek Mahkeme, başvurucuların Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

EKSİK MAAŞ ALACAKLARI İÇİN İCRA TAKİBİ BAŞLATTILAR

Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurlar, ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarının tahsili amacıyla 2014 yılında belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlattı.

İcra takipleri devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırıldı. Belediyenin taşınır ve taşınmazlarıyla alacak ve borçları Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Bunun üzerine Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kaydetti ve ilgili borçların ödenmesini bildirdi.

İCRA TAKİPLERİ KHK GEREKÇESİYLE DÜŞÜRÜLDÜ

Belediyenin itirazının ardından icra müdürlüğü, memurların yargı sürecini başlatmasından sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında icra takiplerinin düşmesine karar verdi.

Bunun üzerine memurlar idare mahkemelerinde dava açtı. Mahkemeler, icra takibinin başlatıldığı tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu tarihe göre süresinde talep edilen alacakların ödenmesine, süre aşımına uğradığı değerlendirilen alacaklara ilişkin davaların ise reddine karar verildi.

Kararların kesinleşmesinin ardından memurlar, hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

AYM: MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKI İHLAL EDİLDİ

Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, dava açma süresinin başlangıcına ilişkin mahkemelerin yorumunu değerlendirdi. Kararda, memurların eksik maaş ödemeleri nedeniyle o dönemde başvurulabilecek bir yol olan ilamsız icra takibini kullandıkları belirtildi.

AYM, mülga belediyenin borca itiraz etmediğini, icra takiplerinin kesinleşerek haciz aşamasına kadar ilerlediğini hatırlattı. Ancak idare mahkemelerinin süre değerlendirmesinde bu hususların dikkate alınmadığına işaret etti.

Kararda ayrıca eksik maaş ödemelerinin farklı aylarda gerçekleşmesi ve süreklilik arz etmemesi gerekçe gösterilerek başvurucuların alacaklarını maaşların ödendiği tarihlerde öğrendiklerinin kabul edildiği aktarıldı.

Yüksek Mahkeme, dava açma süresinin başlangıcına ilişkin bu yorumun öngörülebilir olmadığını ve mahkemeye erişim hakkı bakımından aşırı katı bir yaklaşım oluşturduğunu belirtti. Bu yorumun başvurucular üzerinde ağır bir külfete yol açtığı ifade edildi.

AYM KARARININ GEREKÇESİ

Anayasa Mahkemesi kararında, müdahalenin ölçüsüz olduğu sonucuna varılarak şu değerlendirmeye yer verildi:

"Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir."