AYM'den 96 yıllık genelev düzenlemesine iptal kararı: Kanun yürürlükten kalktı

AYM'den 96 yıllık genelev düzenlemesine iptal kararı: Kanun yürürlükten kalktı

Anayasa Mahkemesi, devlet gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılmasına yasal dayanak oluşturan 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini oy birliğiyle iptal etti. İnsan onuru ve devletin bireyleri koruma yükümlülüğüne dikkat çekilen karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. İptal hükmü için ileri bir yürürlük tarihi belirlenmedi.

Anayasa Mahkemesi (AYM), devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına yasal dayanak oluşturan 96 yıllık düzenlemeyi oy birliğiyle iptal etti. Mahkeme, kararının gerekçesinde insan onuruna ve devletin kişileri koruma yükümlülüğüne dikkat çekti.

AYM, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini Anayasa'ya aykırı buldu. 16 Temmuz 2026'da alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. İptal hükmünün yürürlüğe girmesi için ileri bir tarih belirlenmediği için düzenleme yayımla birlikte yürürlükten kalktı.

İPTAL SÜRECİ NASIL BAŞLADI?

AYM'ye taşınan süreç, konut ve işyerlerinin belirli sürelerle mühürlenmesine yönelik idari işlemlere karşı açılan davalarla başladı.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay 4. Dairesi, söz konusu işlemlerin dayanağını oluşturan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

Başvurularda, Sağlık ve İçişleri bakanlıklarına tanınan düzenleme yetkisinin sınırlarının yeterince belirlenmediği ifade edildi. Ayrıca genelevlerin faaliyetleri ve burada çalışan kişilerin koşullarına ilişkin temel esasların kanunda açık biçimde düzenlenmediği belirtildi.

AYM'DEN İNSAN ONURU VE ÖZGÜR RIZA VURGUSU

Mahkeme, kararının gerekçesinde fuhşun yalnızca bireysel tercihler çerçevesinde değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti. Yoksulluk, istismar, insan ticareti ve ekonomik zorunlulukların kişilerin fuhşa yönelmesinde etkili olabileceği belirtildi.

AYM, sosyal ve ekonomik koşullar nedeniyle bu alana yönelen kişilerin rızalarının ne ölçüde özgür olduğunun tartışmalı olduğuna işaret etti. İnsan bedeninin, özellikle kadın bedeninin ekonomik bir pazarın konusu haline getirilmesinin insan onuru bakımından ciddi sorunlar doğurduğu ifade edildi.

DEVLET YALNIZCA DENETLEMEKLE YETİNEMEZ

AYM, devletin fuhuş faaliyetlerini denetlemekle yetinmemesi, kişileri bu alana yönelten yapısal sorunlarla da mücadele etmesi gerektiği sonucuna vardı.

Kararda, yoksulluk, istismar ve ekonomik çaresizlik gibi nedenleri ortadan kaldırmaya yönelik sosyal politikaların geliştirilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca bu alanda aracılık yapan kişi ve örgütlerle mücadele edilmesinin devletin sorumlulukları arasında olduğu vurgulandı.

Mahkeme, devlet denetimi altında fuhuş yapılmasına izin verilmesinin söz konusu faaliyeti insan onuruyla bağdaşır hale getirmediğine hükmetti.

AYM KARARININ GEREKÇESİ: İNSAN ONURU VURGUSU

Anayasa Mahkemesi, iptal edilen düzenlemenin Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini belirleyen 5'inci maddesine ve kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddesine aykırı olduğuna karar verdi.

Kararın gerekçesinde şu ifadelere yer verildi:

"Bu itibarla insan onuru geride bırakılarak devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkan tanıyan kuralın devlete yüklenen, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının etkili bir şekilde korunabilmesi yönündeki pozitif yükümlülükle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır."

Haber akışınızı siz yönetin. ABC Gazetesi’ni Google’a kaynak olarak ekleyin.

"AYM'den 96 yıllık genelev düzenlemesine iptal kararı: Kanun yürürlükten kalktı" haberi, 18 Kasım 2026 tarihinde yazılmıştır. 18 Kasım 2026 tarihinde de güncellenmiştir.

YORUM YAZ

Guvenlik kodu
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bağımsız haberciliğe destek olun
ABC Gazetesi’ne Google ile tek tıkla abone olun Katkınız bağımsız haberciliği güçlendirir.