Günde 2 Starlink Uydusu Dünya'ya Düşüyor: Bilim İnsanları Tedirgin

SpaceX'in 2019'dan bu yana yeniden kullanılabilir roketlerle yörüngeye yerleştirdiği uydu sayısı 8 bini aştı, sadece 2025'te 2 binden fazla yeni uydu eklendi. Amazon'un da kendi ağı Project Kuiper için 3.200 uydu fırlatma planıyla bu alana girmesiyle, Dünya yörüngesindeki yoğunluk endişe yaratıyor.

Smithsonian Gözlemevi'nden astrofizikçi Jonathan McDowell, şu anda bile her gün 1 ila 2 Starlink uydusunun Dünya’ya düştüğünü ve bu sayının hızla artacağını belirtiyor. Uzmanlara göre, tüm sistemler tamamlandığında dünya yörüngesinde 30 binden fazla düşük irtifa uydusu (Starlink, Kuiper ve diğerleri) olacak; buna Çin'in planladığı tahmini 20 bin uydu da eklenecek.

YANAN UYDULAR ÜST ATMOSFERI KIRLETIYOR

Starlink uydularının ortalama ömrü beş yıl. Ömrü dolan uyduların, kontrollü bir şekilde Dünya'ya yönlendirilerek atmosfere girerken yanarak parçalanması bekleniyor. Ancak bu süreçte açığa çıkan metal kalıntıları ve kimyasalların, üst atmosferde kirliliğe yol açabileceği endişesi bulunuyor.

Bazı araştırmalar, bu metallerin ozon tabakasında zincirleme bir bozulmayı tetikleyebileceğini öne sürüyor. McDowell, "Şu ana kadar yanıtlar 'önemsiz' ile 'artık çok geç' arasında değişiyor. Ancak belirsizlik o kadar büyük ki, üst atmosferi zaten zarar vermeye başlamış olabiliriz" diyerek tehlikenin boyutunu vurguluyor.

ARTAN RISK: YERYÜZÜNE UZAY ÇÖPÜ DÜŞME İHTIMALI VE KESSLER SENDROMU

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 2023 raporunda 2035 yılına kadar her yıl 28 bin Starlink parçasının atmosfere yeniden girebileceğini öngördü. Bu durumun, yeryüzüne uzay çöpü düşmesi sonucu bir kişinin ölme ihtimalini yüzde 61'e çıkarabileceği açıklandı – bu, bir zamanlar "olasılıksız" görülen bir riskti.

McDowell'ın en büyük korkusu ise "Kessler Sendromu" olarak adlandırılan zincirleme çarpışma senaryosu. Yörünge çok kalabalık hale gelirse, birkaç çarpışmanın ardı ardına yeni enkazlar yaratarak insanlığın uzaya çıkışını onlarca, hatta yüzlerce yıl engelleyebileceği uyarısı yapılıyor. Bilim insanları ayrıca, güçlü bir güneş fırtınasının da bir anda yüzlerce uyduyu devre dışı bırakabileceği konusunda uyarıyor.

Uzmanlar, tüm bu nedenlerle uzay çöplüğü sorununu artık görmezden gelmenin mümkün olmadığını belirtiyor.