Grönland'ı ziyaret eden Vance'ın mesajı net; 'Biz daha iyi koruruz'

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cuma günü Grönland’daki Amerikan üssünü ziyaretinde Danimarka’yı sert bir şekilde eleştirerek, Danimarka'nın Grönland'ı koruma konusunda başarısız olduğunu savundu. Vance, ABD'nin Grönland'ı daha iyi savunabileceğini ifade etti.

Vance, "Danimarka, bu üssü ve askerlerimizi korumak için gerekli kaynakları ayırmadı. Bu durum, Grönland halkını da Rusya, Çin ve diğer ülkelerden gelen tehditlere karşı savunmasız bırakıyor" dedi. Bu açıklama, Danimarka’da tepkiyle karşılandı.

Pituffik Hava Üssü'ne yaptığı ziyaret sırasında Vance, ABD’nin Grönland’da kara tabanlı askeri varlığını artırma niyetinde olmadığını, ancak deniz kuvvetleri ve buz kırıcı gemilere yatırım yapacaklarını belirtti. Vance, Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı gösterileceğini vurgularken, ABD ile iş birliği yapmanın onlar için daha güvenli ve ekonomik olarak daha avantajlı olacağını da söyledi. "Grönland’ı daha güvenli ve ekonomik açıdan daha güçlü hale getirebiliriz," diye ekledi.

Ziyaret, Grönland’da kurulan yeni koalisyon hükümetinin Danimarka ile bağlarını sürdürme kararlılığını duyurmasının hemen ardından gerçekleşti. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ABD ziyaretini "saygısızlık" olarak nitelendirirken, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, "Zor zamanlarda Amerikalılarla omuz omuza durduk. Bu yüzden başkan yardımcısının sözleri adil değil," dedi. Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ise Danimarka'nın savunma konusunda yetersiz kaldığını kabul etti, ancak ABD’nin de bu süreçte geri durduğunu belirtti.

Trump yönetimi, Grönland’ın sadece stratejik değil, aynı zamanda ekonomik olarak da ABD için büyük bir öneme sahip olduğunu vurgulamayı sürdürüyor. Trump, "Grönland’ı güvence altına almak, tüm dünya barışı için kritik. Çin ve Rus gemileri burada var. Danimarka’ya güvenemeyiz" dedi. Önceki dönemlerde, Trump Grönland’ı satın alma fikrini dile getirmişti, ancak kamuoyu yoklamaları Grönland halkının bu teklife büyük oranda karşı olduğunu gösteriyor.

Ziyaret sırasında, Nuuk kentinde yüzlerce kişi ABD’ye karşı protestolar düzenledi. Ellerinde "Amerika’yı geri gönder" yazılı şapkalar ve "Yankee evine git" yazan pankartlarla gösteri yapan protestocular, "Bizim toprağımız, bizim geleceğimiz" yazılı kartonları taşıdılar. Bu protestolar, Grönland’da şimdiye kadar görülen en büyük gösterilerden biri olarak kayıtlara geçti.

1951 tarihli anlaşma gereği ABD, Grönland ve Danimarka’ya haber vererek üsse ziyaret düzenleyebiliyor. Pituffik, Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki en kısa uçuş rotasında yer alıyor ve ABD’nin balistik füze erken uyarı sisteminde önemli bir rol oynuyor.

Ancak uzmanlar, ABD’nin askeri müdahale olasılığının düşük olduğunu düşünüyor. Oslo merkezli Fridtjof Nansen Enstitüsü’nden Andreas Oesthagen, "Ancak Trump ve Vance’ın baskı kurmak amacıyla belirsiz açıklamalar, yarı-resmi ziyaretler ve ekonomik araçlar kullanmaya devam etmeleri muhtemel," yorumunda bulundu.