GPS tarihe mi karışıyor? Yeni uydu sistemi sinyal sorununu bitirmeyi hedefliyor

ABD merkezli uzay teknolojileri şirketi Xona Space Systems, küresel konumlandırma teknolojisinde yeni bir dönemin kapısını aralayacak sistemi duyurdu. Şirket, alçak Dünya yörüngesine yerleştireceği Pulsar isimli uydu takımyıldızıyla mevcut GPS sistemlerini tamamlayacak daha güçlü bir navigasyon ağı oluşturmayı hedefliyor.

Yeni sistemin özellikle yüksek binaların bulunduğu şehir merkezleri, kapalı alanlar ve sinyal karışmasının yaşandığı bölgelerde çok daha güvenilir konum hizmeti sunması bekleniyor.

GPS'TEN 100 KAT DAHA GÜÇLÜ SİNYAL İDDİASI

Xona Space Systems'ın açıklamasına göre Pulsar sistemi, mevcut GPS sinyallerine kıyasla yaklaşık 100 kat daha güçlü sinyal sağlayabilecek.

Şirket, bu sayede bugün GPS'in zorlandığı bina içleri, yoğun şehir dokusu ve sinyal girişiminin yaşandığı bölgelerde daha kesintisiz ve hassas konum verisi elde edilebileceğini belirtiyor.

Uzun vadeli hedef ise kullanıcıların konumunu santimetre seviyesinde doğrulukla belirleyebilecek 258 uyduluk bir ağ oluşturmak.

İLK UYDULAR 2026'DA FIRLATILACAK

Projeye göre ilk altı üretim uydusu Ekim 2026'da uzaya gönderilecek.

Erken hizmet döneminin ise 2027 yılında başlaması planlanıyor. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte dünya genelinde çok daha güçlü ve güvenilir konumlandırma hizmeti sunulması hedefleniyor.

GPS'İN EKSİK KALDIĞI ALANLARI TAMAMLAYACAK

Bugün kullanılan GPS, Galileo, GLONASS ve BeiDou gibi küresel navigasyon sistemleri yaklaşık 20 bin kilometre yükseklikteki orta Dünya yörüngesinde görev yapıyor. Bu nedenle Dünya'ya ulaşan sinyaller zaman zaman zayıflayabiliyor ve parazit ya da sahte sinyal girişimlerinden etkilenebiliyor.

Pulsar ise alçak Dünya yörüngesinde görev yapacağı için çok daha güçlü sinyal iletebilecek. Bu durum hem konum doğruluğunu artıracak hem de sinyal karıştırma girişimlerine karşı sistemi daha dayanıklı hale getirecek.

Uzmanlar, kısa vadede yeni sistemin GPS'in tamamen yerini almasının beklenmediğini, bunun yerine mevcut navigasyon sistemleriyle birlikte çalışarak hibrit bir yapı oluşturacağını ifade ediyor.

TESTLERDE DİKKAT ÇEKEN SONUÇLAR ELDE EDİLDİ

Şirketin 2025 yılında uzaya gönderdiği Pulsar-0 test uydusunda yapılan denemelerde, sinyal karıştırıcıların etkisinin GPS'e kıyasla yaklaşık yüzde 95 oranında azaltıldığı açıklandı.

Yazılım geliştirmeleri sayesinde konum doğruluğunun da 4,2 santimetreden 1,5 santimetreye kadar iyileştirildiği belirtildi.

SADECE NAVİGASYON DEĞİL, ZAMANLAMA HİZMETİ DE SUNACAK

Pulsar sistemi yalnızca navigasyon amacıyla kullanılmayacak. Şirket, finans, telekomünikasyon, veri merkezleri ve ulaşım sektörleri için yüksek hassasiyetli zamanlama hizmeti de sunmayı planlıyor.

Xona, gelecekte 10 nanosaniye hassasiyetinde zaman referansı sağlamayı hedeflediğini açıklarken, ilk müşteriler arasında savunma sanayii, kamu kurumları ve yüksek hassasiyetli konum teknolojilerine ihtiyaç duyan kuruluşların yer almasının beklendiği ifade edildi.