Gıda etiketlerinde dev değişim: “Yüzde 100 doğal” ve “ev yapımı” ifadeleri yasaklandı

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme kurallarında köklü bir değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle tüketiciyi yanıltabilecek ifadeler, gerçeği yansıtmayan görseller ve özellikle çocuklara yönelik olumsuz ambalaj tasarımları yasak kapsamına alındı.

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda yapılan revizyon, hem üreticiler hem de tüketiciler için önemli değişiklikler içeriyor.

YANILTICI İFADE VE GÖRSELLERE NET YASAK

Yeni düzenlemeyle birlikte, ürün ambalajlarında kullanılan ifadeler daha sıkı denetime alındı. Artık “yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi abartılı ve yanıltıcı ifadeler kullanılamayacak.

Ayrıca ürünün içeriğinde gerçek meyve yerine yalnızca aroma bulunuyorsa, o meyvenin görselinin ambalajda yer alması da yasaklandı. “Çilekli”, “peynirli” gibi ifadeler ise yalnızca ilgili bileşenin gerçekten kullanılması durumunda yazılabilecek.

“EV YAPIMI”, “GÜNLÜK”, “TAZE” İFADELERİ SINIRLANDIRILDI

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de pazarlama dili oldu. Endüstriyel üretim gıdalarda “ev yapımı” ifadesi tamamen kaldırıldı.

“Günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek. Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” ve “fırından taze” gibi ifadeler yasaklanırken, dondurulmuş ya da işlenmiş ürünlerde “taze” ibaresine izin verilmeyecek.

ÇOCUKLARA YÖNELİK AMBALAJLARA SINIRLAMA

Yeni kurallar, çocukları hedef alan ürün tasarımlarını da kapsıyor. Şiddet çağrışımı yapan ya da çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek ambalajlar artık kullanılamayacak. Kılavuza göre; klozet, silah, kafatası, beyin gibi figürler uygun bulunmazken, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi semboller bu kapsam dışında tutuldu.

VEGAN ÜRÜNLERDE İSİMLENDİRME DEĞİŞTİ

Vegan ve vejetaryen ürünlerde de önemli değişiklikler yapıldı. Bitkisel ürünlerde “süt”, “peynir”, “yoğurt” gibi hayvansal çağrışım yapan ifadelerin kullanımı yasaklandı. Örneğin “vegan peynir” yerine “bitkisel bazlı ürün” gibi tanımlar kullanılabilecek. Ayrıca “katkısız” ve “içermez” gibi ifadeler de standart kurallara bağlandı.

MENÜLERDE ŞEFFAFLIK DÖNEMİ

Yeni düzenlemeyle birlikte restoran, kafe ve benzeri işletmelerde sunulan ürünlerin içerik ve enerji (kalori) bilgileri tüketiciye açık şekilde sunulacak. Bu bilgiler menü, dijital ekran, karekod veya broşür aracılığıyla paylaşılabilecek.

UYUM İÇİN TARİH VERİLDİ

Bakanlık, işletmelerin yeni kurallara uyum sağlaması için geçiş süreci de tanıdı. Zincir işletmeler için son tarih 1 Temmuz 2026 olarak belirlenirken, küçük işletmelere 2027 sonuna kadar süre verildi.