GİB'den Kayıt Dışına Karşı Yeni POS Hamlesi: Başkasına Ait Cihaz Kullanımı Yasaklanıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), özellikle başkasına ait POS cihazlarının kullanımını engelleyerek kayıt dışılığı önlemek amacıyla yeni düzenlemeler hazırladı. Yakında yürürlüğe girmesi beklenen Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği taslağı, perakende mal ve hizmet satışı yapan mükelleflere yönelik önemli değişiklikler getiriyor.

YENI NESIL ÖKC VE GÜVENLI MOBIL ÖDEME ZORUNLULUĞU

Taslağa göre, basit usule tabi mükellefler ve toptancılar gibi belirli istisnalar dışında, perakende satış yapan mükelleflerin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanmaları veya güvenli mobil ödeme sistemine dahil olmaları zorunlu hale gelecek. Bu cihazlar, ödeme belgesi (slip) ile mali belgenin (ÖKC fişi) tek bir belge olarak düzenlenmesini sağlayacak EFT-POS özellikli cihazlar olacak.

GİB'in bu adımı, denetimlerde sıkça rastlanan, mükelleflerin başkaları adına kayıtlı fiziki veya sanal POS'ları kullanarak hasılatlarını kayıt dışı bırakması ya da haksız gider kaydı yapması gibi durumların önüne geçmeyi hedefliyor.

BAŞKASINA AIT POS KULLANIMI YASAKLANIYOR

Genel Tebliği taslağıyla, mevcut ticari teamüller göz önünde bulundurularak ticari hayatın kayıt dışılık olmadan devam etmesi amaçlanıyor. Buna göre:

• Perakende mal ve hizmet satışı yapan mükelleflerin, istisnalar hariç, başka mükelleflere ait yeni nesil ÖKC veya güvenli mobil ödeme sistemi cihazlarını kullanması mümkün olmayacak.

• Bankalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları, bu mükelleflere seyyar EFT-POS cihazı vermeyecek.

• Ödeme kabul eden cihazlar üzerindeki POS uygulamaları, mükelleflerin kendi adlarına yapılan üye iş yeri anlaşmaları çerçevesinde temin edilmiş olmalı.

ANA FIRMALAR İÇIN ESNEKLIK: ORTAK POS KULLANIMI

Ancak, belirli koşullar altında ana firmaların POS uygulamalarını bayilerinde kullanabilmesine yönelik bir esneklik de getiriliyor:

• Bayilik veya benzeri ilişkisi olan ana firmalar, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın belirleyeceği kurallar doğrultusunda, bayinin ÖKC veya mobil ödeme cihazlarına kendi finansal hesaplarını ilave hesap olarak tanımlayabilecek.

• Türkiye çapında en az 30 bayiye sahip olma, bayilik sözleşmesi düzenleme, slip bilgilerinde ana firma bilgilerinin bulunması ve yapılan tahsilatların GİB'e bildirilmesi gibi şartların sağlanması durumunda, bayiye ait cihaz üzerinde ana firmaya ait POS uygulaması da kurulabilecek.

E-TICARET TAHSILATLARI VE BANKALARIN SORUMLULUĞU

Yeni düzenlemelerle, e-ticaret mükellefleri de Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcılar (ETAHİS) tarafından konumlandırılan sanal POS'ları kullanarak mal ve hizmet satış tahsilatlarını yapabilecekler.

Son olarak, ödeme sistemlerini temin eden banka ve ödeme hizmeti sağlayıcılarına da önemli sorumluluklar düşüyor. Bu kuruluşlar, mükelleflere doğru cihaz ve sistemleri sağlamanın yanı sıra, bu cihazların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını izleyerek gerekli önlemleri almakla yükümlü olacaklar.