Fransa'daki Siyasi İstikrarsızlık ve Borç Krizi Endişesi Piyasaları Sarsıyor

Fransa'daki siyasi istikrarsızlık, yatırımcı güvenini sarsarak bir borç krizine yol açma endişesi yaratıyor. Bu durumun en belirgin yansımaları, özellikle banka hisseleri başta olmak üzere ülkenin finans piyasalarında görülmeye başladı. Fransız hükümetinin 8 Eylül'de düşmesi ve ekonomiye yeni bir belirsizlik getirmesi beklenirken, bu durumun Avrupa'nın finansal sistemini de etkileyebileceği belirtiliyor.

Avrupa'daki birçok büyük ekonominin karşı karşıya olduğu borç sorunları, tahvil satışlarını tetikliyor. Bu da hükümetlerin borçlanma maliyetlerini artırırken, bütçe dengeleme çabalarını engelliyor ve diğer harcamalar için daha az kaynak bırakıyor. Ukrayna'daki savaş ve artan gümrük vergileriyle zorlu bir küresel ekonomik ortamda, Fransa'nın kamu maliyesini kontrol altına alamaması tahvil piyasalarında cezalandırılıyor.

BANKA HISSELERINDE SERT DÜŞÜŞ

Geçen yıl Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un erken seçim kararıyla benzer bir süreç yaşayan Fransız bankacılık sektörü, bu yıl da siyasi gelişmelerin gölgesinde kaldı. Ülkenin önde gelen bankaları olan BNP Paribas, Societe Generale ve Credit Agricole'ün hisseleri son bir haftada yüzde 8 değer kaybetti. Bu kayıp, şirketlerin toplam piyasa değerinden yaklaşık 15 milyar Euro silerken, CAC 40 endeksindeki genel düşüşün beşte birini oluşturdu.

Son 12 ayda Fransız devlet tahvilleri ile Alman tahvilleri arasındaki faiz farkı (spread) 40 baz puandan 80 baz puanın üzerine çıkarak 2012'deki borç krizinden bu yana görülen en yüksek seviyelerden birine ulaştı. 2025'in ikinci çeyreğinde Fransa'nın ekonomik büyümesi yüzde 0,1'de kalırken, bu yüksek borç yükü durgunluk eşiğindeki ekonomi için durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Ekonomistler, siyasi belirsizliğin kredi talebini düşürebileceği ve temerrüt riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulunurken, Carrefour CEO'su Alexandre Bompard da belirsizlik ortamının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyeceğini dile getirdi.

ARTAN FAIZ YÜKÜ VE SIYASI ZEMIN

Fransa'nın kamu borcu 3,2 trilyon Euro'ya ulaşarak Euro Bölgesi'nin toplam kamu borcunun yüzde 20'sini oluşturuyor. Ülkede popülaritesi artan sağ partilerin "Brüksel'in dayattığı kemer sıkma" politikalarına karşı çıkması, borç krizini çözmek için gerekli olan mali disiplini siyasi olarak neredeyse imkansız hale getiriyor.

İşsizlik oranının yüzde 7,4 olduğu ülkede, bir stagflasyon benzeri tablo ortaya çıkıyor. Yalnızca bu yılın ilk yarısında Fransa'nın faiz ödemeleri 52 milyar Euro'ya ulaştı; bu rakam, eğitim bütçesinin neredeyse yarısına denk geliyor. 2026'da ise sadece borç faizine ödenecek rakamın 120 milyar Euro'ya çıkması bekleniyor ki bu da ülkenin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 15'i anlamına geliyor.

Uzmanlar, Fransız bankalarının ucuz değerlemelerine rağmen siyasi istikrarsızlığın yatırımcıları zayıflattığını belirtiyor. Son iki yılda beş başbakan değişimi ve parlamentonun yasama süreçlerinde yaşadığı zorluklar, piyasalardaki uzun vadeli belirsizliği artırıyor. Fransa'nın bütçe açığı yüzde 5,5 seviyesindeyken, Avrupa Birliği kuralları bütçe açığının en fazla yüzde 3 olmasını öngörüyor.