Fas’tan Nepal’e: Yolsuzluk ve Adaletsizlik Karşısında Z Kuşağı Ayağa Kalktı

Fas’tan Madagaskar’a, Peru’dan Endonezya’ya kadar Z kuşağı, sosyal medyanın gücüyle sokakları dolduruyor. Yolsuzluk, kötü yönetim ve gelir adaletsizliği gibi sorunlara karşı gençler, global ölçekte birleşiyor; ancak uzmanlar bu dijital hareketlerin uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda uyarıyor.

Dünya genelinde 13-28 yaş arası gençler, hükümetlerin politikalarına tepki göstermek için sosyal medyayı kullanarak protestolar düzenliyor. Madagaskar’da elektrik ve su kesintilerine karşı gösteriler hükümeti devirdi, Nepal’de yolsuzluk ve kayırmacılığa karşı eylemler başbakanın istifasına yol açtı. Peru’da ise gençler, ulaşım çalışanlarıyla birlikte kongreye yürüyerek yolsuzluk ve güvensizliği protesto etti.

SOSYAL MEDYA, HAREKETLERİN MERKEZİ

Uzmanlar, sosyal medyanın gençlerin örgütlenmesinde kritik rol oynadığını belirtiyor. Görseller ve paylaşımlar, öfkeyi somutlaştırıyor; elitlerin lüks yaşamı ve yolsuzluğu gözler önüne seriliyor. Örneğin, Nepal’de bir siyasetçinin oğlunun lüks marka kutulardan yaptığı Noel ağacı gösterisi, gençlerin protestolarını tetikledi. Tayland ve Hong Kong’daki eylemler de sosyal medyadaki koordinasyonla sokak taktiklerini birbirine aktardı.

İKİ TARAFLI KESKİN BIÇAK

Sosyal medyanın yaydığı protestolar, otoriter rejimler tarafından sansür ve baskıyla karşılanıyor. Ancak bu müdahaleler genellikle ters tepti; polis şiddeti ve ölümler, halkın öfkesini daha da artırdı. Bangladeş, Endonezya ve Sri Lanka’da polis şiddeti, protestoların büyümesine ve hükümetlerin devrilmesine yol açtı.

LİDERSİZ ÖRGÜTLENME VE RİSKLER

Uzmanlar, sosyal medya öncülüğündeki lidersiz hareketlerin esneklik sağladığını fakat sızmalara, bölünmelere ve şiddet olaylarına açık olduğunu belirtiyor. Nepal ve Bangladeş örneklerinde protestolar, gevşek koordinasyon nedeniyle şiddete dönüştü. Ayrıca otokratik yönetimler, dijital araçları kendi lehine çevirebiliyor ve yapay zekâ destekli gözetimle genç aktivistleri hedef alabiliyor.

UZUN VADELİ ETKİLER TARTIŞMALI

Araştırmalar, 1980-90’larda silahsız eylemlerin %65 başarıyla sonuçlandığını, 2010-2019 arasında bu oranın %34’e düştüğünü gösteriyor. Uzmanlar, sosyal medya hareketlerinin hükümetleri değiştirebilse de kalıcı reform ve yapısal dönüşüm sağlamasının garantisi olmadığını vurguluyor. Sürdürülebilir değişim için çevrimiçi aktivizmin, grev ve gösteriler gibi geleneksel protestolarla birleştirilmesi gerektiği belirtiliyor.

"Fas’tan Nepal’e: Yolsuzluk ve Adaletsizlik Karşısında Z Kuşağı Ayağa Kalktı" haberi, 12 Ekim 2025 tarihinde yazılmıştır. 12 Ekim 2025 tarihinde de güncellenmiştir.