Eski TÜİK Başkanı Aydemir'den açıklama: Enflasyon verileri bu şekilde düşük hesaplanıyor!

TÜİK'in enflasyon verilerinin yanlış olduğu iddiasıyla açılan davada yazılı beyan sunan eski Başkan Birol Aydemir, "TÜİK son 3-4 yıldır web üzerinden topladığı verileri de enflasyon hesaplamasında kullanıyor" açıklamasında bulundu.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz, TÜİK'in enflasyon verilerinin yanıltıcı olduğu gerekçesiyle Ankara 6. İdare Mahkemesi'nde dava açtı ve mahkemenin kararının açıklanması bekleniyor.

Davanın 3 Mart Pazartesi günü yapılan duruşmasında, eski TÜİK Başkanı Birol Aydemir'in uzman olarak dinlenmesi talep edilmiş ancak mahkeme bu isteği reddetmişti. Aydemir, mahkemeye sunduğu yazılı beyanında TÜİK'in enflasyonu olduğundan daha düşük gösterdiğini, web tarama yöntemiyle ucuz ürünlerin enflasyon hesaplamasında kullanıldığını ve buna karşı çıkan bölge müdürlerinin görevden alındığını iddia etmişti.

Aydemir, yazılı beyanındaki iddialarla ilgili ANKA Haber Ajansı'nın sorularını yanıtladı.

Mahkemeye sunduğu beyanında, "TÜİK ve İTO endekslerini 2022 Ocak ayında eşitlediğimizde TÜİK'in 3 yılda enflasyonu toplam yüzde 31 oranında düşük gösterdiğini söylemek yanlış olmayacaktır" şeklindeki iddiasına ilişkin hesaplamayı nasıl yaptığı sorulunca Aydemir şu açıklamayı yaptı:

''Çok basit bir örnekle TÜİK’in enflasyonu düşük göstermesinin sonucunda emeklilerin ve çalışanların maaşlarının son üç yılda üçte bir oranında yani yüzde 31 oranında hesaplandığını ve verildiğini söyledim. 2022 yılından bu zamana kadar ben TÜİK’in açıkladığı enflasyonu minimum en düşük yüzde 31 daha düşük hesapladığını ve bundan dolayı da emekli ve memur maaşlarının da bu kadar arttırıldığını savunuyorum.

Bu hesabı nasıl yaptım? Ben ortalama üç, dört yıldan beri TÜİK’in enflasyonla ilgili hesaplamalarına biraz kafa yormaya başladım. Bazı göstergelerle doğruluğunu test etmeye çalıştım. Enflasyonu doğru göstermediği ve aşağı doğru gösterdiğini kendi açımdan gördüm. İstanbul Ticaret Odası’nın her ay yayınladığı bir enflasyon rakamı var. O sayıları aldım ve TÜİK’in rakamlarıyla karşılaştırdım. Belki on yıl, daha fazla geriye giden, üstelik her ay, neredeyse 120 aylık bir seri var. Karşılaştırdığımda gördüm ki 2021 ve hatta 2022’nin başına kadar başa baş gidiyorlar. Arada neredeyse fark yok denecek kadar az. Sonra aniden aradaki o yakınlık kopmaya başlıyor ve İTO‘nun enflasyonu TÜİK’in enflasyonun üzerinde kalmaya başlıyor. 3, 5,7 puan hatta 20 puanın üzerine çıktığı zamanlar da oluyor. İTO yöntemini değiştirmedi fakat TÜİK’te yöneticiler ve bakanlar değişti. TÜİK’te ondan sonra enflasyon hesaplarında bir gariplik olmaya başladı.

''TÜİK ENFLASYONU EN AZ YÜZDE 31 ORANINDA DAHA DÜŞÜK GÖSTERDİ''

Aydemir, 2023 Mayıs’ından sonra bakan değişikliğiyle birlikte TÜİK'in artık Mehmet Şimşek’e bağlı olduğunu belirtti. Ancak, Mehmet Şimşek’in rakamlarla oynama yönünde bir talimat verdiğini düşünmediğini ifade etti. Bu değişimin ardından, TÜİK ve İTO’nun enflasyon rakamları arasındaki farkın daralmaya başladığını ve şu an farkın 5-6 puana düştüğünü belirtti. Aydemir, İTO’nun enflasyonunun, TÜİK’in açıkladığı enflasyondan üç yıl boyunca yüzde 31 daha yüksek olduğunu, bu farkın minimum olduğunu düşündüğünü ve TÜİK’in enflasyonu en az yüzde 31 daha düşük gösterdiğini söyledi.

Bu durumun emeklilerin ve çalışanların maaşlarının enflasyon oranına göre belirlenmesinde önemli bir fark yarattığını ve maaş artışlarının üçte bir oranında daha düşük olduğunu ifade etti. Aydemir, örnek olarak bugün 15 bin lira maaş alan bir emeklinin, doğru bir enflasyon oranıyla maaşını almış olsaydı, 20 bin Türk Lirası alması gerektiğini söyledi. Ayrıca, şu an ikramiye artışı olarak bin lira gündeme gelmişken, asıl sorunun her ay 5 bin liralık bir fark olduğunu vurguladı.

''İTİRAZ EDEN 8 BÖLGE MÜDÜRÜ AYNI GECE GÖREVDEN ALINDI''

Aydemir, TÜİK'in 8 bölge müdürünü görevden alması ve 2022 yılı Mayıs ayı enflasyonu açıklanmadan önce merkezden 6 uzmanın rapor alarak izne çıkmasıyla ilgili iddialara da değindi. Bu konuda şunları söyledi:

''Benim TÜİK’in enflasyonu yanlış yaptığına dair teknik görüşlerim var. Bir de kurumda yapılan idari tasarruflardan dolayı ben TÜİK’in enflasyon verilerini doğru yansıtmadığını düşünüyorum. TÜİK son 3,4 yıldan beri web üstünden topladığı tutarları da enflasyon hesaplamasında kullanıyor. Ama Türkiye’de kaç kişi web üstünden alışveriş yapıyor? Türkiye’de web üstünden alışveriş yaparken insanlar en ucuzunu bekliyor ve onu alıyorlar. Toplam harcamanın yüzde kaçıdır bilmiyorum fakat düşük bir miktarda olduğu net. Şimdi TÜİK'in, internetten bulduğu en ucuz bir tane ürünün fiyatını alıp, bölge müdürlerine, "fiyat olarak bunu bildireceksiniz, bunu kullanacaksınız" dediği iddiası var. Ben bunun doğru olduğunu düşünüyorum. Niye? Buna itiraz eden 8 bölge müdürü aynı gece görevden alındı. 8 bölge müdürünün bir gece aynı anda görevden alınmaları normal değil. Çünkü ben o kurumun başkanlığını yaptım, 4,5 yıl. Bürokraside neyin ne anlama geldiğini iyi bilirim. Dolayısıyla bunu kabul etmeyen bölge müdürleri görevden alındılar.

''OLABİLDİĞİNCE BÜTÜN VERİLERİ GİZLEMEYE ÇALIŞTILAR'

Bizim gibi insanların bakıp da bu verilere ne oluyor, siz ne yapıyorsunuz dememeleri için olabildiğince tüm verileri gizlemeye çalıştılar. Ama sonuçta yaptıkları işlemler bir şekilde yansıyor ve yaptıkları yanlış hesaplamalar görülüyor. 2022 senesinde mayıs enflasyonu açıklananacağı zaman haziran ayının başlangıcında enflasyonun hesaplandığı şubedeki 6 uzman rapor aldı. Bunun bürokrasideki anlamı şudur: Bu yapacağınız açıklamaya katılmıyoruz, bu hesaplama doğru değil, ben buna imza atmam. O ayın enflasyonu çok düşük açıklandı. TÜİK’in yaptığı şeylerin hem idari yönden hem de teknik yönden bir sürü yanlışı var.''

''TÜİK BOŞ KONUŞUYOR''

Aydemir, TÜİK'in mahkemede yaptığı savunmaya ilişkin, "TÜİK, mahkemede savunma yapmadı. TÜİK, mahkemeyi ve iddiaları ciddiye almadı. Benim tanıklığıma itiraz etti. Mahkemenin istediği verileri bile vermedi. Aslında TÜİK'in yaptığı bu, topluma saygısızlık ve hakarettir." şeklinde ifadeler kullandı.

Aydemir, davada eski Yargıtay üyesi Seyfettin Çilesiz'in şahit olarak dinlenmesi ve davaya uzman olarak katılması talebinde bulunduğunu hatırlatarak, TÜİK'in bu talebe de itiraz ettiğini belirtti ve şunları ekledi:

''İtiraz edecek, ne diyecek. Yok "Bizim eski başkanımız gerçeği mu söylüyor" diyecekler. "Biz yanlış mı hesapladık" diyecekler. Benim iddialarımın yalnız iddia olduğunu, kanıtlayamadığımı söylüyor. 8 bölge müdürünü aldığınız yanlış mı, 6 uzmanın rapor alıp izin aldığı yanlış mı? Bu somut bir gerçek. İddia ettiğim web verileri ve 8 bölge müdürünü eğer mahkeme, mahkeme olsaydı dinlerdi. 6 uzmana sorar, "Siz niye rapor aldınız kardeşim?'. Ben bunu nasıl ispatlarım? Bütün o veriler bana açılır, uzmanlar açılır ben o zaman ispatlarım. Ben nasıl ispatlayayım. TÜİK boş konuşuyor. Ümitli değilim. Bütün bu tarz şeyleri ciddiye almayan TÜİK kendisini ciddiye almıyorken hiçbir tepki vermeyen mahkemenin, "Ben senden verileri istiyorum, bu verileri niye vermiyorsun?" deyip verileri alamayan mahkemenin farklı bir sonuç vereceğini sanmıyorum.''