El Economista: Türkiye’de yastık altı servette büyük artış yaşanıyor

Altın, merkez bankalarının alımları ve jeopolitik riskler nedeniyle son üç yıldır hız kesmeden değer kazanıyor. Bu yıl yüzde 20, 2023’ten bu yana ise yüzde 77 artan altının ons fiyatı 3.300 doların üzerine çıktı. Türkiye’de ise bu yükseliş, beklenmedik bir servet etkisi yarattı; birçok kişi yastık altındaki altınlarının değer artışı sayesinde ev veya otomobil alabilecek finansal güce ulaştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mehmet Selman Çolak liderliğinde hazırladığı rapora göre, altın fiyatlarındaki artış, hane halkı tasarruflarının değer kazanmasına neden oldu ve bunun tüketici talebinde artış yaratması bekleniyor. Çolak, özellikle altın mevduatlarının yüksek olduğu illerde konut fiyatlarında belirgin artış gözlemlendiğini belirtti. Raporda, 2023’ün son çeyreğinden sonra altındaki fiyat artışının hem gayrimenkul hem de otomotiv sektöründe talebi yükselttiği, konut piyasasında bunun fiyatlara, otomotivde ise satışlara yansıdığı ifade edildi.

Altındaki yükseliş sonrası konut fiyatları yüzde 11 artarken, konut arzında bir değişim olmadı. 2024’te Türkiye’de konut satışları yüzde 20,6 artarak 1,48 milyon adede ulaşırken, otomobil satışları da 2023’te 1,24 milyon adetle rekor seviyeye çıktı.

Türkiye’de altının böyle etkili olmasının nedenleri arasında yüksek enflasyon ve geleneksel değerler yer alıyor. İslam dini faiz ve spekülasyonu yasakladığı için yatırımcılar somut varlıklara, özellikle altına yöneliyor. Gold Bullion Partners’a göre, altının içsel değeri, İslam ilkeleriyle uyumlu bir yatırım aracı olarak görülmesini sağlıyor.

Ayrıca, TL’nin son 5 yılda dolar karşısında yüzde 80 değer kaybetmesi, yatırımcıları güvenilir liman olarak altına yöneltti. Önceki yıllarda yüksek faiz nedeniyle enflasyonun artacağı ve ekonomiye zarar vereceği endişesiyle TL’den kaçanlar, altını tercih etti ve şimdi bu tercihlerinin karşılığını almaya başladı.

Dünya Altın Konseyi verilerine göre, Türkiye’nin külçe ve sikke altına talebi 2023’ün ikinci çeyreğinde 5 kat artarak yılın ilk yarısında 98 tona ulaştı. Son yıllardaki ekonomik büyüme, yüksek enflasyon ve TL’deki değer kaybı, Türkiye’de perakende altın talebini hızla artırdı. Türkiye, şu anda dünya altın talebinin yüzde 17’sini oluşturuyor. Merkez Bankası da 565 ton altın alımıyla tarihin en yüksek seviyesine ulaştı.

İstanbul Üniversitesi’nin hesaplamalarına göre, Türkiye’de yastık altında bulunan altının değeri 300 milyar dolar seviyesinde ve bu miktar, altının güvenli liman olarak değerinin artmasıyla büyümeye devam ediyor.