TÜİK ve DİSK-AR verileri arasındaki fark dikkat çekti: İşsizlikte makas 22,8 puana ulaştı

TÜİK ve DİSK-AR verileri arasındaki fark dikkat çekti: İşsizlikte makas 22,8 puana ulaştı

TÜİK'in işsizlik oranını yüzde 8,1 olarak açıkladığı dönemde DİSK-AR'ın geniş tanımlı işsizlik verisi yüzde 31,2'ye yükseldi. İki gösterge arasındaki 22,8 puanlık fark dikkat çekti. Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 40,4'e ulaşırken genç kadın işsizliği de yüzde 23,3 olarak kaydedildi. İşte 2026 iş gücü piyasasının dikkat çeken verileri.

Türkiye'de iş gücü piyasasına ilişkin açıklanan son istatistikler, işsizliğin boyutunu yeniden gündeme taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının üçüncü çeyreğinde işsizlik oranını yüzde 8,1 olarak duyururken, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) raporunda eylül ayı geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,2 olarak hesaplandı.

İki farklı gösterge arasındaki belirgin fark, iş gücü piyasasının yalnızca aktif olarak iş arayan kişiler üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olup olmadığı tartışmasını beraberinde getirdi. Ocak-eylül dönemindeki veriler incelendiğinde dar tanımlı işsizlik yüzde 7,7 ile yüzde 8,4 arasında değişirken geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,8 ile yüzde 31,2 aralığında gerçekleşti.

ÜÇÜNCÜ ÇEYREKTE İŞSİZ SAYISI 2 MİLYON 870 BİNE ÇIKTI

TÜİK'in 2026 yılı üçüncü çeyrek iş gücü istatistiklerine göre, 15 yaş ve üzerindeki işsizlerin sayısı önceki çeyreğe kıyasla 46 bin kişi arttı. Böylece toplam işsiz sayısı 2 milyon 870 bine ulaştı. Aynı dönemde işsizlik oranı 0,1 puan yükselerek yüzde 8,1 oldu.

Cinsiyete göre değerlendirildiğinde işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 10,7 olarak kaydedildi. İstihdam edilen kişi sayısı 62 bin azalarak 32 milyon 434 bine gerilerken istihdam oranı yüzde 48,3 seviyesinde gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı da yüzde 52,6'ya düştü.

Ortaya çıkan tablo, üçüncü çeyrekte işsiz sayısındaki artışa karşılık çalışan kişi sayısında gerileme yaşandığını gösterdi.

DAR VE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ARASINDA 22,8 PUAN FARK

TÜİK'in eylül ayına ilişkin aylık verilerinde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4 olarak açıklandı. DİSK-AR'ın Ekim 2026 tarihli İşsizliğin Görünümü Raporu'nda ise aynı ay için geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,2 olarak yer aldı.

Eylül ayında dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 967 bin kişi olarak belirlenirken geniş tanımlı işsizlik kapsamında değerlendirilenlerin sayısı 12 milyon 762 bine yükseldi. Böylece iki işsizlik göstergesi arasında 22,8 puanlık fark ortaya çıktı.

Burada dikkat çeken nokta, DİSK-AR'ın TÜİK'ten bağımsız bir işsizlik araştırması yürütmemesi. Konfederasyonun geniş tanımlı işsizlik hesabı, TÜİK tarafından yayımlanan atıl iş gücü istatistikleri temel alınarak hazırlanıyor. İki oran arasındaki farklılık, işsizliğin hesaplanmasında kullanılan kapsamdan kaynaklanıyor.

İŞSİZLİK MAKASI YIL BOYUNCA KAPANMADI

2026'nın ilk dokuz aylık verileri, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın yıl boyunca yüksek seviyelerde kaldığını ortaya koydu.

Ocak ayında yüzde 8,1 olan standart işsizlik oranına karşılık geniş tanımlı işsizlik yüzde 29,6 olarak hesaplandı. Mart ayında yüzde 31,1'e kadar çıkan geniş tanımlı işsizlik, haziranda yüzde 28,8'e geriledi. Ancak temmuz ayında yüzde 30,6'ya yükselen oran, ağustosta yüzde 31'e, eylülde ise yüzde 31,2'ye ulaştı.

Aynı dönemde dar tanımlı işsizlik oranı haziran ayında yüzde 7,7 ile en düşük seviyesini gördü. Eylül ayında ise yüzde 8,4 olarak ölçüldü. Veriler, standart işsizlik oranındaki değişimin sınırlı kalmasına rağmen geniş tanımlı işsizliğin yüzde 30 civarında seyrettiğini gösterdi.

GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK NEDEN DAHA YÜKSEK HESAPLANIYOR?

Dar tanımlı işsizlik, belirli bir dönemde herhangi bir işi olmayan, aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır durumda bulunan kişileri kapsıyor. Geniş tanımlı işsizlik ise bu grubun yanı sıra daha fazla çalışmak isteyen ancak yeterli süre çalışamayanları ve potansiyel iş gücünü de hesaba katıyor.

Bu nedenle iki oran arasında fark oluşması, kullanılan hesaplama yöntemlerinin doğal bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Ancak aradaki farkın büyüklüğü, iş gücü piyasasında yalnızca iş arayanların değil, çalışma imkânı bulamayan veya istihdama tam anlamıyla katılamayan kişilerin durumunun da dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

KADINLARDA GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 40,4'E ULAŞTI

İş gücü piyasasındaki eşitsizlikler, kadınlara ilişkin verilerde daha belirgin şekilde görülüyor. TÜİK'in eylül ayı istatistiklerinde dar tanımlı işsizlik oranı kadınlarda yüzde 11,3, erkeklerde ise yüzde 6,9 olarak açıklandı.

DİSK-AR'ın geniş tanımlı işsizlik hesaplamasında ise kadınların oranı yüzde 40,4'e, erkeklerin oranı yüzde 25,6'ya çıktı. Böylece kadın ve erkekler arasındaki geniş tanımlı işsizlik farkı 14,8 puan oldu.

Geniş tanımlı işsizlik kapsamında değerlendirilenlerin 6 milyon 382 binini kadınlar, 6 milyon 380 binini ise erkekler oluşturdu. Bu veriler, kadınların çalışma hayatına katılımında ve yeterli istihdam olanaklarına ulaşmasında yaşanan sorunların boyutunu gözler önüne serdi.

GENÇ KADINLARDA İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 21,3

Genç nüfusa ilişkin verilerde de dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. TÜİK'in 2026 yılı üçüncü çeyrek istatistiklerine göre 15-24 yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 14,1 olarak belirlendi.

Genç erkeklerde yüzde 10,4 olarak ölçülen işsizlik, genç kadınlarda yüzde 21,3'e yükseldi. Eylül ayına ait aylık istatistiklerde ise genç işsizlik oranı yüzde 14,8'e çıkarken genç kadınlardaki oran yüzde 23,3 olarak kaydedildi.

Üç aylık ortalamayı yansıtan dönemsel verilerle tek bir aya ait sonuçlar arasındaki farklılık, genç işsizliğinin değerlendirilmesinde veri döneminin önemini de ortaya koydu.

SANAYİ VE TARIMDA İSTİHDAM GERİLEDİ

Üçüncü çeyrekte sektörlere göre istihdam dağılımında da önemli değişimler yaşandı. TÜİK verilerine göre tarım sektöründe çalışan kişi sayısı 58 bin, sanayide çalışan kişi sayısı ise 133 bin azaldı.

Buna karşılık inşaat sektöründe 9 bin, hizmet sektöründe ise 120 bin kişilik istihdam artışı gerçekleşti. Toplam istihdamın yüzde 60,3'ü hizmetler, yüzde 19,3'ü sanayi, yüzde 13,6'sı tarım ve yüzde 6,8'i inşaat sektöründe toplandı.

Özellikle sanayi sektöründe yaşanan 133 bin kişilik istihdam kaybı, üçüncü çeyreğin öne çıkan gelişmelerinden biri oldu.

ATIL İŞ GÜCÜ ORANI YÜZDE 30,9'A YÜKSELDİ

TÜİK'in üçüncü çeyrek verilerinde atıl iş gücü oranı, önceki çeyreğe göre 1 puan artarak yüzde 30,9 seviyesine çıktı. Zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,5 olarak hesaplandı. İşsizler ve potansiyel iş gücünün birlikte değerlendirildiği oran ise yüzde 20,2 oldu.

Eylül ayında aylık atıl iş gücü oranının yüzde 31,2 olarak açıklanması, üçüncü çeyrek ortalamasının da üzerine çıkıldığını gösterdi. Bu sonuçlar, iş gücü piyasasının genel durumunu anlamak için yalnızca standart işsizlik oranına bakılmasının yeterli olmayabileceğine işaret etti.

İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALANLARIN ORANI YÜZDE 16,3'TE KALDI

DİSK-AR raporunda işsizlik ödeneğinden yararlanan kişilerin sayısına da yer verildi. İŞKUR verilerine göre eylül ayında işsizlik ödeneği alan kişi sayısı 484 bin 949 oldu.

Aynı dönemde TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 967 bin olarak kaydedildi. Bu iki veri üzerinden yapılan hesaplamada işsizlik ödeneği alanların standart işsiz sayısına oranı yüzde 16,3 olarak belirlendi.

Raporda, işsizlerin önemli bir bölümünün işsizlik ödeneğinden yararlanamaması, çalışma hayatındaki sorunlar arasında değerlendirildi.

İŞSİZLİĞİ ANLAMAK İÇİN TEK BİR GÖSTERGE YETERLİ Mİ?

2026'nın ilk dokuz ayına ilişkin istatistikler, Türkiye'deki iş gücü piyasasının farklı göstergeler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Dar tanımlı işsizlik aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır kişileri esas alırken geniş tanımlı işsizlik, çalışma hayatına tam olarak katılamayan daha geniş bir kesimi kapsıyor.

Eylül ayında yaklaşık 3 milyon kişi dar tanımlı işsiz olarak kaydedilirken atıl iş gücü kapsamındaki kişi sayısı 12 milyon 762 bine ulaştı. Aradaki belirgin fark, istihdam piyasasındaki sorunların yalnızca işsiz sayısıyla sınırlı olmadığını gösteren önemli veriler arasında yer aldı.

Haber akışınızı siz yönetin. ABC Gazetesi’ni Google’a kaynak olarak ekleyin.

"TÜİK ve DİSK-AR verileri arasındaki fark dikkat çekti: İşsizlikte makas 22,8 puana ulaştı" haberi, 18 Kasım 2026 tarihinde yazılmıştır. 18 Kasım 2026 tarihinde de güncellenmiştir.

YORUM YAZ

Guvenlik kodu
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.