Mahfi Eğilmez kartlı ödemelerden enflasyonu hesapladı! TÜİK'i aştı, ENAG'ın altında kaldı

Ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, Bankalararası Kart Merkezi'nin (BKM) Kartmetre verilerini inceleyerek alternatif bir enflasyon göstergesi oluşturdu. Eğilmez'in kişisel blogunda yayımladığı “Kredi Kartlarından Giderek Enflasyonu Hesaplamak” başlıklı yazısına göre, Ağustos 2026 itibarıyla kartlı ödemelerden hesaplanan yıllık enflasyon yüzde 42,20 oldu.

Kartlı ödeme verilerinden elde edilen bu oran, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı yıllık enflasyonun ve İstanbul Ticaret Odasının (İTO) İstanbul enflasyonu verisinin üzerinde kalırken, bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu ENAG'ın açıkladığı oranın altında gerçekleşti.

KARTLI ÖDEMELERDEN ALTERNATİF ENFLASYON HESABI

Mahfi Eğilmez, çalışmasında BKM'nin Nisan 2015 dönemini 100 baz alarak yayımladığı Kartmetre endeksinden yararlandı. Kart harcamalarındaki artışın yalnızca alışveriş miktarındaki değişimden kaynaklanmadığına dikkat çeken Eğilmez, fiyat artışlarının toplam harcama tutarına etkisini ayrıştırmayı amaçlayan bir yöntem kullandı.

Çalışmada nominal ve reel endeks değişimleri karşılaştırılarak tüketim miktarındaki değişimin etkisi ayıklanmaya çalışıldı. Böylece kartlı ödemelerdeki yükseliş üzerinden fiyat hareketlerini değerlendiren alternatif bir gösterge oluşturuldu.

Eğilmez'in hesaplamasına göre kartlı ödemelerden türetilen yıllık enflasyon, TÜİK'in açıkladığı yıllık TÜFE oranını 10,69 puan, İTO'nun İstanbul TÜFE verisini ise 7,24 puan aştı. ENAG'ın e-TÜFE oranı da kartlı ödemelerden hesaplanan enflasyonun 6,83 puan üzerinde kaldı.

Kart verilerine dayanan bu yöntem, tüketim ve ödeme eğilimlerini izlemek için farklı bir gösterge sunarken, kurumların kendi yöntemleriyle hesapladığı enflasyon oranlarından ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

“KKM’NİN MERKEZ BANKASINA MALİYETİ 2,5 TRİLYON LİRA OLDU”

Mahfi Eğilmez, yazısında Türkiye'nin para politikası sürecini ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının maliyetini de ele aldı. Eğilmez, 2021 yılının eylül ayında başlayan faiz indirim sürecinin enflasyondaki yükselişte etkili olduğunu savundu.

2022 yılının mayıs ayından itibaren KKM uygulamasının devreye girmesiyle enflasyonda geçici bir yavaşlama yaşandığını belirten Eğilmez, 2023 yılının ortalarında başlayan faiz artışlarıyla birlikte enflasyonda gerileme sürecine girildiğini ve KKM'nin tasfiye edilebildiğini ifade etti.

KKM uygulamasının maliyetine dikkat çeken Eğilmez, sistemin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına (TCMB) üç yıl içinde toplam 2,5 trilyon liralık zarar oluşturduğunu belirtti.

Eğilmez'in değerlendirmesine göre, Merkez Bankasından Hazineye kâr payı aktarımının gerçekleşmemesi Hazine'nin daha fazla borçlanmasına neden oldu. Bu durumun da piyasadaki faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu ifade edildi.

Mahfi Eğilmez'in çalışması, kartlı harcama verilerinin enflasyon eğilimlerini değerlendirmede alternatif bir kaynak olarak kullanılabileceğini ortaya koyarken, KKM'nin kamu maliyesi ve para politikası üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.