İşsizlik Maaşı Hesaplamasında Değişiklik! Eksik Ödeme Alanlara Fark Yolu Açıldı!

Çalışma hayatını ve sigortalıları ilgilendiren işsizlik ödeneği hesaplamasıyla ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Aynı dönemde iki ayrı işyerinde çalışarak her iki işyerinden de Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) prim bildirimi yapılan bir çalışanın başvurusu üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) devreye girdi.

Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan’ın gündeme taşıdığı konuya ilişkin KDK, işsizlik maaşının hesaplanmasında iki işyerinden elde edilen kazançların toplamının dikkate alınması yönünde Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) tavsiye kararı verdi. İŞKUR ise hesaplama yönteminde değişiklik yapılması amacıyla ilgili genelge üzerinde çalışma başlattı.

İŞSİZLİK MAAŞI HESAPLAMASINDA YENİ DÖNEM

Başvuru sahibi, işten ayrılmadan önceki son dört aylık dönemde iki ayrı işyerinde eş zamanlı çalıştığını ve her iki işyerinden elde ettiği kazançlar üzerinden SGK’ya prim bildirimi yapıldığını belirtti. Buna rağmen işsizlik ödeneğinin hesaplanmasında toplam kazancının esas alınmadığını, bunun yerine kazançların aritmetik ortalamasının dikkate alınması nedeniyle daha düşük ödeme aldığını ifade ederek KDK’ye başvurdu.

Başvuruyu inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumu, aynı dönemde iki farklı işyerinden bildirilen prime esas kazançların birlikte değerlendirilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulundu. Kararda, işçinin son dört aylık dönemdeki aylık toplam kazancının dikkate alınması, aynı aylara ait prim ödeme gün sayılarının ise mükerrer biçimde hesaba katılmaması gerektiği belirtildi.

KDK, yeniden hesaplamanın 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50’nci maddesinde yer alan yasal sınırlar çerçevesinde yapılmasını ve eksik ödeme belirlenmesi halinde aradaki farkın çalışana verilmesini tavsiye etti.

EKSİK ÖDEME ALANLARA FARK ÖDENECEK Mİ?

KDK’nın tavsiye kararı sonrasında İŞKUR, başvuru sahibinin işsizlik ödeneğinin yeniden hesaplanacağını ve eksik ödeme bulunması halinde aradaki farkın karşılanacağını bildirdi. Kurum ayrıca benzer durumların önüne geçilmesi ve uygulamada birlik sağlanması amacıyla İşsizlik Ödeneği Genelgesi’nde değişiklik yapılması için çalışma başlattı.

Karar, özellikle aynı dönemde birden fazla işyerinde çalışmış ve işsizlik ödeneği alırken kazançlarının hesaplanma biçimi nedeniyle hak kaybı yaşamış kişiler açısından önem taşıyor. Bununla birlikte, KDK’nın tavsiye kararı geçmişte işsizlik maaşı alan herkese otomatik olarak fark ödemesi yapılacağı anlamına gelmiyor. Ödeme farkı, ilgili dosyanın değerlendirilmesi ve eksik tutarın tespit edilmesiyle gündeme geliyor.

İŞSİZLİK MAAŞI NASIL HESAPLANIYOR?

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50’nci maddesine göre günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı olarak belirleniyor. Ancak ödeneğin miktarı, brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamıyor.

Yeni gelişmede tartışılan konu, aynı dönemde birden fazla işyerinde çalışan kişilerin kazançlarının bu hesaplamaya nasıl dahil edileceği. KDK’nın tavsiyesi doğrultusunda, aynı aylarda farklı işyerlerinden bildirilen kazançların toplamının dikkate alınması; prim ödeme gün sayılarının ise iki kez sayılmaması gerekiyor. Hesaplama yapılırken yasal üst sınırın korunması da önem taşıyor.

İŞSİZLİK MAAŞI ALMA ŞARTLARI NELER?

İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için bazı yasal koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Mevcut uygulamaya göre başlıca şartlar şöyle:

• İş sözleşmesinin çalışanın kendi istek ve kusuru dışında sona ermiş olması gerekiyor.

• İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalı.

• İş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi çalışma şartı sağlanmalı.

• İşten ayrılışın ardından 30 gün içinde İŞKUR’a başvurulmalı.

İşsizlik ödeneğinin ne kadar süreyle verileceği de son üç yılda ödenen prim gün sayısına göre değişiyor. Buna göre 600 gün prim ödeyenlere 180 gün, 900 gün prim ödeyenlere 240 gün, 1080 gün ve üzerinde prim ödeyenlere ise 300 gün ödeme yapılıyor.

GÖZLER İŞKUR’UN GENELGE DEĞİŞİKLİĞİNDE

Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararının ardından İŞKUR’un başlattığı genelge değişikliği çalışmasının sonuçları bekleniyor. Düzenlemenin tamamlanmasıyla birden fazla işyerinde eş zamanlı çalışanların işsizlik maaşı hesaplamasında kazançlarının hangi yöntemle değerlendirileceğinin netleşmesi bekleniyor.

Benzer durumda bulunan çalışanların, SGK kayıtlarında yer alan prime esas kazançlarını ve kendilerine bağlanan işsizlik ödeneğini kontrol etmeleri önem taşıyor. Hesaplamada eksiklik olduğunu düşünenlerin İŞKUR’a başvurarak dosyalarının yeniden incelenmesini talep etmesi mümkün.