Hürmüz Boğazı endişesi petrolü vurdu: Brent 104 doları aştı

Petrol piyasalarında İran kaynaklı arz endişeleri yeniden öne çıktı. ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılar için hazırlık yaptığına ilişkin haberler ve Hürmüz Boğazı çevresindeki geçiş güzergahlarına yönelik açıklamalar, petrol fiyatlarında sert yükselişe neden oldu.

Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, gün içinde yüzde 4,2 değer kazanarak 104,43 dolara yükseldi. Brent petrol önceki seansta 100,20 dolardan kapanmış, gün içerisinde ise 102,59 doları görmüştü. Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 91,95 dolar seviyesinde işlem gördü.

ABD’NİN İRAN’A YENİ SALDIRI HAZIRLIĞI İDDİASI

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ordusunun İran’a yönelik olası yeni operasyonlar için hazırlıklarını tamamlaması yönündeki talimat verildiğine ilişkin haberler etkili oldu.

Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Pentagon, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına (CENTCOM) İran’a yönelik saldırıların devam etmesi ihtimaline karşı hazırlıkların tamamlanması talimatını verdi. Ancak olası operasyonlar için herhangi bir tarih belirlenmediği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıların zamanlamasına ilişkin değerlendirmelerini sürdürdüğü öne sürüldü.

ABD’li ve İsrailli kaynaklar, olası saldırıların ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler ile İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilecek seçimler öncesinde düzenlenebileceğini belirtti. Saldırıların yeniden başlaması halinde İran’ın enerji altyapısı ile nükleer tesislerinin geniş kapsamlı operasyonların hedefi olabileceği ifade edildi.

İran tarafı ise daha önce ABD’nin müzakerelerde sunduğu önerilere ilişkin yanıtını arabulucular üzerinden ileteceğini açıklamıştı.

HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMASI ARZ ENDİŞESİNİ ARTIRDI

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer gelişme ise Hürmüz Boğazı’ndaki alternatif geçiş güzergahlarına ilişkin açıklamalar oldu. İran’ın bu güzergahları kapatabileceği yönündeki açıklamalar, küresel petrol sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Danışmanı Muhammed Rıza Nakdi, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü tamamen ele geçirdiklerini öne sürerek, "yasa dışı" olarak nitelendirdiği alternatif geçiş güzergahlarının en kısa sürede kapatılacağını söyledi.

Nakdi, Boğaz'ın kapalı olduğunu savunurken İran Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki kontrolünün ülkesinin "meşru talepleri" karşılanana kadar devam edeceğini belirtti. Küçük gemilerle petrol kaçakçılığı yapıldığını ve sınırlı miktardaki petrolün bu gemiler aracılığıyla tankerlere aktarıldığını da iddia etti.

Hürmüz Boğazı'ndaki alternatif güzergahlara ilişkin konuşan Nakdi, "İhlalcilerin, Hürmüz Boğazı’nda kayalıkları patlatarak ve yıkımla oluşturdukları az sayıdaki güzergahlar en kısa zamanda kapatılacak." ifadelerini kullandı.

ABD’DEKİ ÜRETİM KESİNTİLERİ DE FİYATLARI DESTEKLİYOR

Petrol piyasasındaki yükselişte İran geriliminin yanı sıra ABD'nin Meksika Körfezi'ndeki üretim kesintileri de etkili oluyor. Bölgeye yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle bazı petrol ve doğal gaz tesislerinde faaliyetler durduruldu.

Shell; Mars, Olympus, Ursa, Vito ve Appomattox tesislerindeki üretimi durdururken Chevron da dört tesiste üretimi kesmeye yönelik prosedürleri başlattı.

ABD Deniz Mineralleri İdaresi (MMA) verilerine göre, kasırga nedeniyle Meksika Körfezi'ndeki günlük petrol üretiminin yaklaşık yüzde 25'ine denk gelen 511 bin 619 varillik üretim durduruldu. Doğal gaz üretiminde ise bölgedeki kapasitenin yaklaşık yüzde 16,4'ü devre dışı kaldı.

Öte yandan ABD'deki ham petrol stoklarında yaşanan düşüş de arz tarafındaki baskıyı artırdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 3 milyon 200 bin varil gerileyerek 424 milyon 100 bin varile indi.

Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 1 milyon 900 bin varil artması yönündeydi. Ticari stoklara dahil edilmeyen stratejik petrol rezervlerinde de yaklaşık 800 bin varillik düşüş kaydedildi ve rezervler 283 milyon varile geriledi.