Emekli Maaşını Yükseltmek İsteyenler Dikkat! SGK Uzmanı Yapılan Hatayı Açıkladı!

Emekli aylığının ne kadar olacağını belirleyen unsurlar arasında sadece prim gün sayısı bulunmuyor. Çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen Prime Esas Kazanç (PEK) tutarı da emekli maaşının belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, özellikle asgari ücret veya düşük matrah üzerinden yapılan bildirimlerin uzun vadede emekli aylığını olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Fazla mesai, ikramiye ve prim gibi ödemelerin SGK'ya eksiksiz şekilde bildirilmemesi de çalışanların emeklilik döneminde daha düşük maaşla karşılaşmasına neden olabiliyor. Bu nedenle çalışma süresince SGK'ya hangi kazançların bildirildiğinin takip edilmesi önem taşıyor.

SGK'YA BİLDİRİLEN KAZANCA DİKKAT

SGK uzmanı İsa Karakaş'a göre yüksek emekli maaşının belirlenmesinde prim gün sayısından ziyade her ay SGK'ya bildirilen Prime Esas Kazanç (PEK) tutarı kritik öneme sahip. Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'la Aylık Bağlama Oranı'nın düşürülmesi, kazançların alt sınırdan bildirilmesini daha önemli bir konu haline getirdi.

SGK'ya bildirilen kazanç alt sınırda kaldığında, çalışmaya devam edilmesi bağlanacak emekli aylığının aşağı çekilmesine yol açabiliyor. SGK matrahına yalnızca temel ücretin değil, çalışana ödenen yan hakların da yansıtılması gerekiyor.

Fazla çalışma ücretleri, ulusal bayram ve genel tatil günü yevmiyeleri, ikramiye ve prim gibi prime tabi ödemeler de SGK matrahında dikkate alınıyor. Karakaş, fazla mesai yapan, bayramlarda çalışan veya yol parası ve ikramiye gibi ücret eklentileri alan çalışanların bu ödemelerin gerçeğe uygun ve eksiksiz şekilde bildirilip bildirilmediğini takip etmesi gerektiğini vurguluyor.

FAZLA MESAİ ÜCRETİ DE EMEKLİ MAAŞINI ETKİLİYOR

Türk iş hukukunda haftalık yasal çalışma süresi 45 saat olarak uygulanıyor. Bu sürenin üzerinde yapılan çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor ve normal çalışma ücretinin yüzde 50 fazlasıyla, yani 1,5 katı üzerinden ödenmesi gerekiyor.

İsa Karakaş'ın verdiği örnekte, saatlik ücreti 500 lira olan ve haftada 3 saat fazla çalışan bir market çalışanının fazla mesai ücreti saat başına 750 liraya ulaşıyor. Toplam tutar ise 3 bin 750 lira oluyor. Bu tutarın SGK'ya eksiksiz bildirilmesi, emekli aylığının hesaplanmasına esas kazancı doğrudan artırıyor.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlar açısından da bildirimlerin eksiksiz yapılması önem taşıyor. Bu günlerdeki çalışmalar için çift yevmiyenin yanı sıra fazla çalışma ücretlerinin hesaplanarak bordroya brüt şekilde yansıtılması gerekiyor.

BORDROYU İMZALARKEN BU ŞERHE DİKKAT

Çalışanların her ay ücret bordrolarını kontrol ederek fazla mesai ücretlerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını ve SGK'ya eksiksiz bildirilip bildirilmediğini incelemesi gerekiyor.

Yargıtay içtihatlarına göre, imzalı ücret bordrosunda fazla çalışma ücretinin ödendiği görülüyorsa işçinin daha fazla çalışma yaptığını sonradan ileri sürmesi kural olarak mümkün olmuyor. Bunun aksinin ise yazılı belgeyle kanıtlanması gerekiyor.

Bu nedenle fazla mesai ücreti bordroya yansıtılmamışsa çalışanların bordroyu imzalamaması veya "Fazla çalışma alacağım saklıdır" şeklinde şerh düşmesi öneriliyor.

Fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ya da SGK'ya eksik bildirilmesi halinde ise çalışanlar Alo 170 hattını arayabiliyor. Bunun yanı sıra SGK veya Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüklerine dilekçe verilerek idari sürecin başlatılması da mümkün.