Dünyanın Borcu 365 Trilyon Doları Aştı: Kamu Ve Şirket Borçları Rekor Kırdı!

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), küresel borç stokuna ilişkin son verileri içeren "Küresel Borç Monitörü" raporunu yayımladı. Rapora göre, dünya genelindeki toplam borç miktarı 2026'nın ilk yarısında 10 trilyon dolardan fazla artarak 365,5 trilyon dolara yükseldi.

Küresel borçta yaşanan bu artış, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 21 trilyon dolarlık yükselişin yarısından daha düşük seviyede kaldı. Raporda, söz konusu tablonun yükselen faiz oranları, artan borç servis maliyetleri, yüksek enerji fiyatları ve İran ile yaşanan çatışmanın ihraççıların güveni üzerindeki etkisinden kaynaklanan baskıları yansıttığı belirtildi.

KAMU VE FİNANS DIŞI ŞİRKET BORÇLARI REKOR SEVİYEYE ULAŞTI

Borç artışındaki yavaşlama, faiz oranlarına karşı daha hassas olan finans kuruluşları ve hanehalklarında daha belirgin şekilde görüldü. Buna rağmen küresel borçtaki toplam artış, 5 yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü.

Artışın önemli bölümünü kamu ve finansal olmayan şirket borçları oluşturdu. Her iki sektördeki borç miktarı da yeni rekor seviyelere ulaştı.

Küresel borcun sektörlere göre dağılımında, 2026'nın ikinci çeyreği itibarıyla hanehalkı borçları 65,7 trilyon dolara yükseldi. Finansal olmayan şirketlerin borcu 105,1 trilyon dolar, kamu borcu 110,5 trilyon dolar ve finansal sektörün borcu ise 84,3 trilyon dolar olarak kaydedildi.

BORÇ ARTIŞINDA GELİŞMEKTE OLAN PİYASALAR ÖNE ÇIKTI

Küresel borç stokundaki yükselişin büyük kısmı gelişmekte olan piyasalardan kaynaklandı. Bu ülkelerin toplam borcu, 2026'nın ikinci çeyreğinde 110,6 trilyon dolara ulaştı. Söz konusu artışa Çin öncülük etti.

Gelişmiş piyasaların toplam borcu ise aynı dönemde 255 trilyon dolara yükseldi. Raporda, gelişmiş ekonomilerde borç birikiminin daha belirgin biçimde yavaşladığı ancak mali baskıların artmaya devam ettiği ifade edildi.

ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya'nın yüksek bütçe açıkları ve yükselen faiz giderleriyle karşı karşıya olduğu belirtildi.

BORÇ ORANINDAKİ GERİLEMEDE YÜKSEK ENFLASYON ETKİSİ

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yaklaşık yüzde 310 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, 2021'in başında görülen zirvenin yaklaşık 25 puan altında kaldı.

Ancak raporda, borç oranındaki görünür iyileşmenin büyük ölçüde borç yükünün gerçek anlamda azaltılmasından veya mali konsolidasyondan kaynaklanmadığına dikkat çekildi. Söz konusu düşüşte, nominal büyümeyi destekleyen ve borç oranlarının yükselmesini sınırlayan yüksek enflasyonun önemli rol oynadığı belirtildi.

GSYH'ye oranlar incelendiğinde, hanehalkı borcunun bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56,3'ten yüzde 55,8'e gerilediği görüldü. Finansal sektör borcunun GSYH'ye oranı da yüzde 71,5'ten yüzde 70,7'ye düştü.

Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 89'dan yüzde 89,9'a yükseldi. Kamu borcunun oranı yüzde 92,4'ten yüzde 94,7'ye çıkarken, söz konusu veriler kamu borcundaki artışın sürdüğünü ortaya koydu.

TÜRKİYE'DE HANEHALKI BORCU ARTTI, DİĞER SEKTÖRLERDE GERİLEME YAŞANDI

Türkiye'deki borç oranları da raporda yer aldı. Buna göre, hanehalkı borcunun GSYH'ye oranı 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,2'den yüzde 10,6'ya yükseldi.

Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 39,3'ten yüzde 38,4'e geriledi. Kamu borcunun oranı yüzde 26,6'dan yüzde 25,1'e düşerken, finansal sektör borçlarının GSYH'ye oranı da yüzde 17,9'dan yüzde 17,4'e indi.

GELİŞMİŞ EKONOMİLERİN FAİZ GİDERLERİ YAPAY ZEKA HARCAMALARINI AŞTI

Raporda, gelişmiş ekonomilerin artan faiz maliyetlerine ilişkin dikkat çekici verilere de yer verildi. G7 ülkelerinde kamunun ortalama borçlanma maliyetlerinin 2008 yılının ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı belirtildi. Bu ülkelerin yıllık faiz giderleri ise yaklaşık yüzde 85 arttı.

Gelişmiş ekonomiler, son bir yıl içerisinde yalnızca uluslararası piyasalarda işlem gören devlet tahvilleri için 3,5 trilyon doların üzerinde faiz ödemesi gerçekleştirdi.

Söz konusu tutarın, küresel yapay zeka harcamaları için öngörülen 2,6 trilyon doları, savunma harcamaları için tahmin edilen 3,1 trilyon doları ve enerji harcamaları için belirtilen 3,4 trilyon doları geride bıraktığı ifade edildi.

Raporda yer alan veriler, yüksek faiz oranları ve artan borç servis maliyetlerinin gelişmiş ekonomilerin kamu maliyesi üzerindeki baskısını artırdığını ortaya koydu.