DİSK-AR açıkladı: Asgari ücretin 10 aylık enflasyon kaybı 7 bin 726 TL’ye ulaştı

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), TÜİK’in ekim ayı enflasyon verilerinin ardından hazırladığı Enflasyon Bülteni’ni yayımladı. Raporda yüksek enflasyonun ücretlilerin alım gücüne etkisi, gıda fiyatlarındaki uzun dönemli artış ve farklı gelir gruplarının harcama alışkanlıkları değerlendirildi.

DİSK-AR’ın hesaplamasına göre asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı, Ekim 2026 itibarıyla 7 bin 726 TL’ye ulaştı. Raporda ayrıca artan kira ve konut harcamalarının düşük gelirli hanelerin gıdaya ayırabildiği bütçeyi daralttığına dikkat çekildi.

YILLIK ENFLASYON YÜZDE 29,77 OLARAK GERÇEKLEŞTİ

TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 2,58, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29,77 arttı. Yılbaşından bu yana fiyat artışı yüzde 27,52 olurken, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon yüzde 31,23 olarak kaydedildi.

Ekim ayında yıllık fiyat artışının en yüksek olduğu harcama grubu yüzde 48,86 ile eğitim oldu. Aylık bazda en yüksek artış ise yüzde 12,58 ile giyim ve ayakkabı grubunda görüldü. Gıda ve alkolsüz içeceklerdeki aylık artış yüzde 3,50 olarak gerçekleşti.

DİSK-AR, yıllık enflasyon oranındaki gerilemenin fiyatların düştüğü anlamına gelmediğini vurgulayarak fiyat artışlarının sürdüğüne dikkat çekti.

TÜİK Ekim ayı enflasyonunu açıkladı

GIDA FİYATLARI 21 YILDA 55,1 KATINA ÇIKTI

DİSK-AR’ın raporunda genel tüketici fiyatları ile gıda fiyatlarının uzun dönemli değişimi de ele alındı.

TÜİK’in 2025=100 bazlı verilerine göre Ekim 2005’te 3,8 olan tüketici fiyat endeksi, Ekim 2026’da 140,8 seviyesine yükseldi. Böylece genel fiyatlar 21 yıllık dönemde 37,2 kat arttı.

Aynı dönemde gıda fiyat endeksi 2,5’ten 138,7’ye çıktı. Gıda fiyatlarındaki artış 55,1 kat olarak hesaplandı.

DİSK-AR, gıda fiyatlarının genel fiyat düzeyinden daha hızlı yükselmesinin, bütçesinde gıdanın payı yüksek olan düşük gelirli kesimlerin geçim koşullarını zorlaştırdığını belirtti.

EN DÜŞÜK GELİRLİLER GELİRLERİNİN YÜZDE 6,4’ÜNÜ ALIYOR

Bültende, enflasyonun farklı gelir grupları üzerindeki etkilerine ilişkin veriler de paylaşıldı.

TÜİK’in gelir dağılımı ve hanehalkı tüketim harcaması verilerine göre en düşük gelirli yüzde 20’lik kesim toplam gelirin yüzde 6,4’ünü elde ediyor. Bu grubun toplam harcamaları içinde gıdanın payı ise yüzde 29,2 olarak hesaplandı.

Toplam gelirin yüzde 48’ini alan en yüksek gelirli yüzde 20’lik kesimde gıda harcamalarının payı yüzde 12,4 seviyesinde bulunuyor.

DİSK-AR, düşük gelirli hanelerin bütçelerinde gıda harcamalarının daha yüksek yer tutması nedeniyle fiyat artışlarından daha fazla etkilendiğini kaydetti.

KİRA VE KONUT GİDERLERİ GIDA BÜTÇESİNİ DARALTIYOR

Raporda TÜİK’in 2023 ve 2025 yıllarına ilişkin hanehalkı tüketim harcaması verileri karşılaştırıldı.

Buna göre en düşük gelirli yüzde 20’lik kesimin toplam harcamaları içinde gıdaya ayırdığı pay, 2023’te yüzde 36 iken 2025’te yüzde 29,2’ye geriledi.

DİSK-AR, yaklaşık 7 puanlık düşüşün arkasında artan konut ve kira harcamalarının bulunduğunu belirtti.

Raporda, düşük gelirli hanelerin kira ve konut giderlerini azaltmakta zorlandığı, bu nedenle temel ihtiyaçlarından biri olan gıdaya daha az bütçe ayırmak zorunda kaldığı ifade edildi.

Kasım ayı kira zam oranı belli oldu

TÜİK’İN MADDE FİYAT LİSTESİNE ELEŞTİRİ

DİSK-AR, TÜİK’in enflasyon hesaplamasında kullandığı madde fiyat listesini açıklamamasını da eleştirdi.

Raporda, TÜİK’in Haziran 2022’den itibaren ortalama madde fiyat listesini yayımlamayı bıraktığı hatırlatıldı. DİSK’in konuya ilişkin açtığı davada yargının verilerin açıklanması yönünde karar verdiği belirtildi.

Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 31 Mart 2023 tarihli kararının istinaf aşamasından geçerek kesinleştiği aktarılan raporda, TÜİK’in buna rağmen madde fiyat listesini kamuoyuyla paylaşmadığı ifade edildi.

DİSK-AR, madde fiyatlarının açıklanmamasının enflasyon verilerine yönelik tartışmaları artırdığını savundu.

ÜCRET KAYIPLARI RAPORU 6 KASIM’DA YAYIMLANACAK

DİSK-AR, asgari ücret başta olmak üzere farklı ücret gruplarının enflasyon, vergi ve kesintiler nedeniyle yaşadığı kayıpları inceleyen Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nun ekim ayına ilişkin sonuçlarını 6 Kasım 2026’da yayımlayacağını duyurdu.