Brent 104 doları aştı, akaryakıtta zam beklentisi arttı

Petrol piyasalarında Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri yeniden güç kazandı. ABD’nin İran’a yönelik yeni bir saldırı ihtimaline karşı hazırlık yaptığına ilişkin haberler ile Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, Brent petrol fiyatında sert yükselişe yol açtı.

Dün 102,59 dolara kadar çıkan ve günü 100,20 dolardan tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 4,2 değer kazanarak 104,43 dolara yükseldi. ABD tipi Batı Teksas petrolünün (WTI) varil fiyatı da 91,95 dolar seviyesine ulaştı.

Petrol fiyatlarındaki hareketlilik Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına ilişkin beklentileri de yeniden gündeme getirdi. Brent petrolün 100 doların üzerinde kalıcı olması halinde benzin ve motorin fiyatlarında yeni bir artış yaşanıp yaşanmayacağı yakından takip ediliyor.

AKARYAKIT FİYATLARINDA ZAM BEKLENTİSİ

Brent petrolün yeniden 104 dolar seviyesinin üzerine çıkması, yurt içindeki akaryakıt piyasasında zam ihtimalinin konuşulmasına neden oldu.

Benzin ve motorin fiyatları, uluslararası ürün fiyatları ve döviz kurundaki değişimlerden etkileniyor. Bu nedenle küresel petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin devam etmesi halinde söz konusu hareketliliğin Türkiye'deki pompa fiyatlarına da yansıması bekleniyor.

Küresel arz endişelerinin sürmesi durumunda önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarında yeni güncellemeler yapılabileceği belirtiliyor. Ancak mevcut yükselişin pompaya ne ölçüde ve ne zaman yansıyacağı, petrol fiyatları ile döviz kurundaki gelişmelere bağlı olacak.

ABD’DEN İRAN’A YENİ OPERASYON HAZIRLIĞI İDDİASI

Petroldeki yükselişin önemli nedenlerinden biri, ABD’nin İran’a yönelik olası yeni saldırı hazırlığına ilişkin haberler oldu.

Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Pentagon, ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığına (CENTCOM) İran’a yönelik saldırıların sürdürülmesi ihtimaline karşı hazırlıklarını tamamlaması talimatını verdi.

Olası operasyon için henüz bir tarih belirlenmediği, ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıların zamanlamasına ilişkin değerlendirmelerini sürdürdüğü öne sürüldü. ABD’li ve İsrailli kaynaklar ise saldırıların ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler ile İsrail’de 27 Ekim’deki seçimler öncesinde gerçekleşebileceğini belirtti.

Kaynaklara göre olası yeni saldırılarda İran’ın enerji altyapısı ve nükleer tesisleri hedef alınabilir. İran yönetimi ise daha önce ABD’nin müzakerelerde sunduğu önerilere yanıtını arabulucular aracılığıyla ileteceğini açıklamıştı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GELİŞMELER YAKINDAN İZLENİYOR

İran’dan Hürmüz Boğazı’ndaki alternatif geçiş güzergahlarına yönelik gelen açıklamalar da petrol piyasasındaki arz endişelerini artırdı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Danışmanı Muhammed Rıza Nakdi, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü tamamen ele geçirdiklerini öne sürerek, "yasa dışı" olarak nitelendirdiği alternatif geçişlerin kısa süre içerisinde kapatılacağını söyledi.

Nakdi, Boğaz'ın kapalı olduğunu savunarak İran Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki kontrolünün ülkesinin "meşru talepleri" karşılanana kadar devam edeceğini belirtti. Küçük gemilerle petrol kaçakçılığı yapıldığını da öne süren Nakdi, sınırlı miktardaki petrolün bu gemiler aracılığıyla tankerlere aktarıldığını iddia etti.

Hürmüz Boğazı'ndaki alternatif güzergahlara ilişkin açıklamasında Nakdi, "İhlalcilerin, Hürmüz Boğazı’nda kayalıkları patlatarak ve yıkımla oluşturdukları az sayıdaki güzergahlar en kısa zamanda kapatılacak." ifadelerini kullandı.

ABD’DEKİ ÜRETİM KESİNTİLERİ DE PETROLÜ DESTEKLEDİ

Petrol fiyatlarındaki yükselişte ABD’nin Meksika Körfezi’ndeki üretim kesintileri de etkili oldu. Bölgeye yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle petrol ve doğal gaz üretiminde aksama yaşandı.

Shell, Mars, Olympus, Ursa, Vito ve Appomattox tesislerindeki üretimi durdururken Chevron da dört tesiste üretimin durdurulmasına yönelik prosedürleri başlattı.

ABD Deniz Mineralleri İdaresinin (MMA) verilerine göre, kasırga nedeniyle Meksika Körfezi'ndeki günlük petrol üretiminin yaklaşık yüzde 25'ine denk gelen 511 bin 619 varillik üretim durduruldu. Doğal gaz üretiminin ise yaklaşık yüzde 16,4'ü kesintiye uğradı.

ABD’de petrol stoklarının beklentilerin aksine gerilemesi de fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) verilerine göre ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 3 milyon 200 bin varil azalarak 424 milyon 100 bin varile düştü.

Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 1 milyon 900 bin varil artması yönündeydi. Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik petrol rezervleri de yaklaşık 800 bin varil azalarak 283 milyon varile geriledi.