Avrupa Merkez Bankası'ndan kritik uyarı! Çöküş riski kapıda!

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ekonomistleri, yapay zeka yatırımlarının beklentileri karşılaması halinde dahi Amerika Birleşik Devletleri (ABD) teknoloji hisselerinde keskin bir düzeltme yaşanmasının kaçınılmaz olabileceğini bildirdi. ECB’nin yayımladığı uyarı raporunda, yapay zeka alanındaki hızlı yatırım dalgasının finansal piyasalar açısından oluşturduğu risklere dikkat çekildi.

Euro Bölgesi yatırımcılarının ABD teknoloji şirketlerinde tuttuğu milyarlarca euroluk sermayenin, piyasalarda yaşanabilecek olası bir sarsıntı halinde Avrupa’da büyük bir finansal istikrar krizine zemin hazırlayabileceği belirtildi. Uzmanlara göre mevcut piyasa değerlemeleri mantıklı temellere dayansa bile teknoloji hisselerinde ciddi bir geri çekilme yaşanma ihtimali bulunuyor.

Euro Bölgesi hanehalklarının ağırlıklı olarak fonlar aracılığıyla ABD teknoloji hisselerinde yaklaşık 440 milyar euroluk yatırımı bulunuyor. Bölgedeki sigorta şirketleri ve emeklilik fonlarının da "Muhteşem Yedili" olarak bilinen küresel teknoloji devlerine yüksek oranlarda kaynak aktardığı ifade edildi.

ABD ile Euro Bölgesi hisse senedi piyasalarının geçmişten bu yana yüksek korelasyon göstermesi de Avrupa’daki yatırımcıların Wall Street’te yaşanabilecek ani düşüşlere karşı savunmasız kalmasına neden oluyor. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi, geçtiğimiz ay yoğun bir satış dalgasıyla karşılaşmasına rağmen daha sonra toparlanarak yeniden rekor seviyelere yaklaştı.

TARİHSEL BALONLARLA BENZERLİK DİKKAT ÇEKTİ

Günümüzdeki yapay zeka yatırım dalgasının, geçmişteki bazı büyük teknoloji ve yatırım dönemleriyle benzerlik gösterdiği belirtildi. Bu kapsamda 19. yüzyıldaki demiryolu yatırımları, 1920’lerde elektrik ve radyonun yaygınlaşması ile 2000’lerin başındaki dot-com dönemi örnek gösterildi.

Dönüştürücü teknolojileri bünyesine katan şirketlerin piyasa değerlerinin geçmiş dönemlerde önce hızlı şekilde yükseldiği, ardından ise sert düşüşlerle karşılaştığı ifade edildi. Yeni teknolojilerin ekonomiye etkisinin ilk aşamalarda öngörülememesi, Nvidia gibi öncü şirketlerde yatırımcılar açısından yüksek kazanç ihtimalinin yanında büyük zarar riskini de beraberinde getiriyor.

Erken aşamada oluşan bu beklentiler, şirketlerin fiyat/kazanç oranlarının yükselmesine neden oluyor. Teknolojinin olgunlaşması ve ekonominin geneline yayılmasıyla birlikte riskin yalnızca tek bir şirkete bağlı olmaktan çıkarak daha geniş bir finansal sistemi tehdit edebileceği değerlendiriliyor.

SİSTEMİK RİSK ALARMI

ECB’nin değerlendirmesine göre teknoloji sektöründe ortaya çıkabilecek sorunlar, teknolojinin ekonominin geneline yayılmasıyla birlikte yalnızca birkaç şirketi değil, ekonomik yapının tamamını etkileyebilecek boyuta ulaşabilir. Çeşitlendirme yoluyla ortadan kaldırılamayan sistemik risk, yatırımcıların daha yüksek risk primi talep etmesine yol açabilir.

Risk priminin yükselmesi, yapay zeka şirketlerinin kârlılıklarını artırmayı başarması durumunda dahi hisse değerlemelerinin gerilemesine neden olabilir. Bu nedenle yapay zekanın operasyonel açıdan başarılı olması, teknoloji hisselerinde kalıcı bir yükselişi garanti etmiyor.

Piyasalardaki aşırı güven ve iyimserlik, hisselerin gerçek değerlerinin çok üzerine çıkmasına neden olabilirken güvenin sarsılması halinde yaşanabilecek düşüşün çok daha yıkıcı olabileceği belirtiliyor. Uzun vadede yapay zekanın dönüştürücü etkisi sayesinde hisselerin yeniden yükselme ihtimali bulunsa da mevcut piyasa döngüsünün hangi aşamasında olunduğunun ancak geriye dönük olarak kesin biçimde anlaşılabileceği ifade ediliyor.