Airbnb ve Booking kullananlar dikkat: Türkiye'de kurallar baştan aşağı değişiyor

Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları için kuralları baştan aşağı değiştirebilecek yeni bir düzenleme Meclis gündemine taşındı. AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, Airbnb ve Booking gibi yurt dışında yerleşik platformlara yeni yükümlülükler getiriyor.

Teklif yasalaşırsa yabancı platformların Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması gerekecek. Komisyon oranı yüzde 17 ile sınırlandırılırken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlere para cezasından izin iptaline ve erişim engeline kadar uzanan yaptırımlar uygulanabilecek.

5 MİLYON TL'LİK İZİN BELGESİ ŞARTI

Düzenlemeye göre yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'de hizmet vermeye devam edebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından "izin belgesi" alması zorunlu olacak.

İlk izin belgesinin bedeli 5 milyon TL olarak belirlenirken belgenin geçerlilik süresi 2 yıl olacak ve başka bir şirkete devredilemeyecek.

Belge bedeli her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı ise söz konusu tutarı iki katına kadar yükseltme veya yarısına kadar indirme yetkisine sahip olacak.

TÜRKİYE'DE TEMSİLCİ BULUNDURACAKLAR

İzin belgesi almak isteyen platformların Dijital Hizmet Vergisi mükellefi olması, vergi borcunun bulunmaması ve Türkiye'de resmi tebligatların yapılabileceği bir adres göstermesi gerekecek.

Temsilcinin gerçek kişi olması durumunda Türk vatandaşı olması ve Türkiye'de ikamet etmesi şartı aranacak.

Tüzel kişi temsilcinin ise Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulmuş bir sermaye şirketi olması gerekecek. Ayrıca şirket yetkililerinden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması zorunlu tutulacak.

KOMİSYON ORANI YÜZDE 17'Yİ GEÇEMEYECEK

Teklifin dikkat çeken maddelerinden biri de platformların işletmelerden aldığı komisyonlara yönelik olacak.

Düzenleme yasalaşırsa platformların sundukları hizmet karşılığında satış bedeli üzerinden KDV hariç en fazla yüzde 17 komisyon veya hizmet bedeli almasına izin verilecek.

Belirlenen sınırın üzerinde komisyon alınması veya işletmelerden haksız bedel tahsil edilmesi halinde, elde edilen haksız kazancın 10 katı tutarında idari para cezası uygulanacak.

Platformların işletmeleri kampanyalara katılmaya zorlaması veya fiyatlarına müdahale etmesi de engellenecek. Nesnel bir gerekçe bulunmadan işletmelerin arama ve sıralama sonuçlarında geri plana düşürülmesine de izin verilmeyecek.

Bu kuralların ihlal edilmesi halinde 500 bin TL idari para cezası uygulanabilecek. Aynı ihlalin bir yıl içerisinde üçüncü kez tespit edilmesi durumunda platformun izin belgesi iptal edilebilecek.

İLANLARA BELGE NUMARASI ZORUNLULUĞU

Konaklama tesisleri ve kiralık konutlara ilişkin ilanlarda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen doğrulama ve belge numaralarının gösterilmesi zorunlu olacak.

İzin alan platformlar, Bakanlıktan turizm belgeli işletmeler ile izin belgeli kiralık konutların satışlarını gerçekleştirebilecek.

Teklif ayrıca platformların Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına, Dijital Hizmet Vergisi matrahı üzerinden on binde 7,5 oranında turizm payı ödemesini öngörüyor.

MÜŞTERİYE EKSİK HİZMETİN CEZASI 100 BİN TL'YE ÇIKABİLECEK

Düzenlemeyle tüketicilere sunulan hizmetler konusunda da yaptırımlar getiriliyor.

Müşteriye taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi veya hiç sunulmaması halinde her sözleşme için 50 bin TL ile 100 bin TL arasında idari para cezası uygulanabilecek.

Yetkisiz işletmeler üzerinden hizmet verilmesi durumunda ise 200 bin TL ceza kesilecek. Bilgi ve belgelerde meydana gelen değişikliklerin 15 gün içerisinde bildirilmemesi veya eksik belge sunulması da 200 bin TL cezaya neden olabilecek.

İhlalin tekrarlanması halinde izin belgesinin iptali gündeme gelebilecek.

KURALLARA UYMAYAN PLATFORMLARA ERİŞİM ENGELİ

Teklifin en ağır yaptırımlarından biri ise Türkiye'den erişimin engellenmesi olacak.

Kültür ve Turizm Bakanlığından gerekli izin belgesini almadan faaliyet gösteren, izin belgesi iptal edilen veya belgesinin süresi sona erdiği halde hizmet vermeye devam eden platformlar hakkında erişim engeli kararı alınabilecek.

Bakanlık tarafından verilen kararın 24 saat içerisinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulması, hâkimin ise 48 saat içerisinde karar vermesi öngörülüyor.

Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya Türkiye turizmine zarar verici faaliyette bulunduğu tespit edilen platformların izin belgeleri doğrudan iptal edilebilecek. Bu şirketler 6 ay boyunca yeniden izin belgesi başvurusunda bulunamayacak.

AIRBNB VE BOOKING'E 3 AY SÜRE

Kanun teklifinin yasalaşması durumunda halen Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarına da geçiş süresi tanınacak.

Platformların düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içerisinde Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurarak izin belgesi alması gerekecek.

Süresi içerisinde başvuru yapmayan veya yaptığı başvuru reddedilen platformlara erişim engeli uygulanabilecek.

Düzenleme henüz kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Bu nedenle Airbnb, Booking ve diğer yabancı platformlar açısından söz konusu şartlar şu anda yürürlüğe girmiş değil. Teklifin yasalaşması halinde Türkiye'deki dijital konaklama pazarında yeni bir dönem başlayacak.