Ege’nin incisi Delos Adası sular altında kalıyor

Delos Adası, Apollon ve Artemis’in doğum yeri olarak bilinirken, deniz seviyesi sadece bir metre yukarısında yer alıyor. Fırtınalı havalarda dalgalar, antik tiyatronun taşlarına ve mozaik kaplı yerleşim alanlarına kadar ulaşıyor. Bir zamanlar 30 bin kişinin yaşadığı ada, önemli arkeolojik değerine rağmen su altında kalma tehdidiyle karşı karşıya.

ARKEOLOGLAR 20 METRELİK DENİZ İLERLEYİŞİNİ BELGELİYOR

Fransa Atina Okulu’ndan Veronique Chankowski’nin 30 yıllık çalışmaları, deniz seviyesinin adada ortalama 20 metre içeriye girdiğini gösteriyor. Apollon Tapınakları ve Taş Aslanlar Terası’nın bazı bölümleri, sadece birkaç santimetrelik farkla sular altında kalmaktan kurtuluyor.

İKLİM BİLİMİNDEN KORKUTAN DENİZ SEVİYESİ TAHMİNLERİ

Alpha Mission - Delos 2025 Konferansı’nda konuşan iklim bilimci Hans Joachim Schellnhuber, 2100 yılına kadar deniz seviyesinin 2 metre, uzun vadede ise 10 ila 20 metre yükselebileceğini ifade etti. Bu durum, Delos Adası’nın yalnızca üç tepesinin su üstünde kalacağı anlamına geliyor.

DENİZ DUVARLARI KALICI ÇÖZÜM DEĞİL

Çevre mühendisi Costas Synolakis, adayı çevrelemek için deniz duvarı inşasının düşünülebileceğini ancak bunun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor. Karbon salımının durdurulmasının kalıcı çözüm olduğunu belirten Synolakis, deniz seviyesinin en az 30 yıl daha artış göstereceğini ekliyor.

SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPI MALZEMELERİ UMUT VADEDİYOR

Schellnhuber, beton ve çelik yerine ahşap ve bambu gibi sürdürülebilir malzemelerle inşa edilen yeni nesil yapıların atmosferden karbon çekme potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Bu yöntemlerin iklim değişikliği ile mücadelede önemli katkılar sağlayabileceği ifade ediliyor.

ARKEOLOGLAR BELGELEME VE KORUMA İÇİN ÇALIŞIYOR

Delos Adası’ndaki arkeologlar, deniz seviyesinin yükselmesiyle kaybolacak kültürel mirası belgelemek için yoğun çaba harcıyor. Veronique Chankowski, "Tuzlu suyun etkilerini önlemek ve çözümler geliştirmek için kayıt altına almamız şart" dedi. Ada, şimdilik yalnızca arkeologlar ve bekçilere açık olup, dünya kültür tarihinin suyla mücadelesinin simgesi haline geliyor.

Delos Adası, iklim krizinin somut sonuçlarından biri olarak, tarih ve doğanın birleştiği noktada hızla yok olurken, koruma ve sürdürülebilirlik çabaları hayati önem taşıyor.