Düşen doğum oranları Avrupa’yı vurdu: Uzun çalışma hayatı tek çözüm

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) son raporu, hızla yaşlanan nüfusların ülkelerin uzun vadeli ekonomik büyümesini tehdit ettiğini ortaya koydu. Banka, özellikle yükselen Avrupa ekonomilerinde çalışma çağındaki nüfusun azalmasının, 2024–2050 döneminde kişi başı GSYH büyümesini her yıl ortalama 0,4 puan aşağı çekebileceğini belirtti. EBRD Başekonomisti Beata Javorcik, demografinin şimdiden yaşam standartlarını olumsuz etkilediğini vurguladı.

DOĞUM ORANLARININ DÜŞÜŞÜNÜ TETİKLEYEN FAKTÖRLER

Rapor, doğurganlıktaki düşüşün arkasında değişen toplumsal normlar ve kadınların kariyer gelirlerinde oluşan kayıplar gibi birçok etken olduğunu açıkladı. Ayrıca, ülkelerin doğumu teşvik eden politikalarının kalıcı etkiler yaratamadığı ve düşen doğumları telafi edecek ölçekte göçün birçok ülkede siyasi olarak kabul görmediği ifade edildi.

YAPAY ZEKA VE VERİMLİLİK TEK BAŞINA ÇARE DEĞİL

EBRD, düşen doğum oranları ve yaşlanan nüfus sorununu yapay zekâ uygulamalarıyla telafi etmenin de tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Uzmanlar, verimliliği artırmak için teknolojiyi kullanmanın önemli olsa da, toplumların büyük bölümünün bu konuda ikircikli davrandığını belirtiyor.

EN ETKİLİ ÇÖZÜM: UZUN ÇALIŞMA HAYATI

Javorcik’e göre ülkelerin en güçlü çözümü, bireylerin daha uzun süre çalışmasını sağlamak. Bunun için yeniden beceri kazandırma programları ve emeklilik sistemlerinde reformlar kritik önem taşıyor. Ayrıca gençlerin, mevcut demografik eğilimlerin gelecekteki ekonomik yüklerini nasıl etkileyeceğini anlamaları için bilgilendirilmesi gerektiği ifade edildi.

LİDERLER VE POLİTİK RİSKLER

Rapor, yaşlanan nüfusun siyasi sonuçlarına da dikkat çekiyor. Doğum oranlarını artırmaya yönelik politikalar veya göç kabulü çoğu ülkede siyasi açıdan popüler değil. Üstelik liderlerin ortalama yaşı dünya genelinde 60’a yükselmiş durumda ve bu durum bazı otoriter yönetimlerde 26 yıl farkla daha da belirginleşiyor.

GENÇ ÜLKELERDE REFORM ÇAĞRISI

EBRD, Nijerya gibi genç ve hızla büyüyen ülkeleri de uyarıyor. Beata Javorcik, "Demografik fırsat penceresi kısa süreli. Doğum oranları Afrika’nın birçok bölgesinde hızla düşüyor. Ülkeler zaman kaybetmeden istihdam yaratmalı ve özel sektörü büyütmeye odaklanmalı" dedi.